Tạp chí Time Out vừa công bố danh sách 24 công trình kiến trúc đẹp nhất thế giới, đại diện cho nhiều phong cách, thời kỳ và khu vực. Dưới đây là 10 công trình tiêu biểu đầu tiên.
Đền Taj Mahal ở Ấn Độ là một trong những biểu tượng kiến trúc nổi bật nhất thế giới. Công trình được xây dựng trong giai đoạn 1632–1653 theo lệnh của hoàng đế Shah Jahan để tưởng nhớ người vợ quá cố Mumtaz Mahal. Sau 22 năm thi công, Taj Mahal trở thành biểu tượng bất hủ của tình yêu.
Tại Iceland, nhà thờ Hallgrímskirkja ở thủ đô Reykjavik được xây dựng từ năm 1945 đến 1986. Đây là nhà thờ Tin Lành lớn nhất của quốc gia này, mang phong cách hiện đại. Thiết kế của kiến trúc sư Guðjón Samúelsson lấy cảm hứng từ cảnh quan thiên nhiên Iceland, với mặt tiền gợi hình ảnh dung nham đã nguội.
Tại Ai Cập, kim tự tháp Giza được xây dựng vào khoảng năm 2550–2490 trước Công nguyên. Các công trình này đóng vai trò là lăng mộ cho các pharaoh thời kỳ Cựu Vương quốc. Việc xây dựng được cho là sử dụng hệ thống ròng rọc, đòn bẩy và đường trượt bằng gỗ. Sau hơn 4.000 năm, kim tự tháp vẫn giữ được cấu trúc vững chãi, thể hiện trình độ kỹ thuật của thời cổ đại.
Fallingwater là một ngôi nhà được xây dựng tại Mỹ từ năm 1936 đến 1939, do kiến trúc sư Frank Lloyd Wright thiết kế. Ngôi nhà nằm giữa khu bảo tồn thiên nhiên Bear Run và được xây dựng ngay trên một dòng thác. Những ban công “vươn” ra giữa rừng cây tạo sự hòa quyện với cảnh quan.
Tại Jordan, tu viện Ad-Dayr thuộc khu di tích Petra được xây dựng vào thế kỷ I sau Công nguyên cũng được Time Out đưa vào danh sách 10 công trình đẹp nhất thế giới. Petra thường được gọi là “thành phố hoa hồng” nhờ sắc đỏ hồng của sa thạch nơi đây. Các công trình được xây dựng kết hợp chạm khắc vào vách đá, cùng hệ thống dẫn nước.
Fondation Louis Vuitton ở Paris, Pháp là một công trình hiện đại được xây dựng từ năm 2007 đến 2014, do kiến trúc sư Frank Gehry thiết kế. Công trình lấy cảm hứng từ những nhà kính cuối thế kỷ 19, với hình dáng như một con tàu tương lai được bao phủ bởi 12 “cánh buồm” bằng kính. Các khối trắng xen kẽ bên trong – được gọi là “tảng băng” – thể hiện rõ phong cách giải cấu trúc đặc trưng của Gehry.
Tại Ireland, thư viện của Đại học Trinity được xây dựng từ năm 1712 đến 1732. Đây là thư viện lớn nhất nước với khoảng 6 triệu đầu sách. Gian phòng chính dài 65 mét có tên gọi “Long Room”, ban đầu chỉ có một tầng trần thạch cao. Sau nhiều lần mở rộng, không gian hiện nay gồm trần vòm bằng gỗ và tầng gác lửng, trở thành một trong những phòng đọc mang tính biểu tượng của châu Âu.
Đại giáo đường Djenné tại Mali là công trình bằng đất nung lớn bậc nhất thế giới. Được xây dựng lần đầu vào thế kỷ 13 và tái thiết năm 1907, công trình sử dụng gạch đất phơi nắng, trát bằng hỗn hợp bùn, đất sét và thạch cao. Hằng năm, người dân địa phương tổ chức lễ Crépissage de la Grand Mosquée – một sự kiện cộng đồng để trát lại toàn bộ bề mặt, trong đó phụ nữ lấy nước sông và nam giới nhào đất làm vữa.
Thánh đường Nasir Ol Molk ở thành phố Shiraz, Iran được xây dựng từ năm 1876 đến 1888. Nơi đây thường được gọi là “Thánh đường Hồng” nhờ sắc thái đặc trưng từ gạch men và kính màu. Vào mỗi buổi sáng, ánh sáng xuyên qua các ô kính màu chiếu sáng phòng cầu nguyện, tạo hiệu ứng như kính vạn hoa. Ngoại thất thánh đường cũng được trang trí bằng gạch màu pastel mang phong cách tinh tế.
Một công trình đương đại khác là The Twist tại Na Uy, hoàn thành vào năm 2019 và nằm trong công viên điêu khắc Kistefos. Công trình vừa là phòng trưng bày nghệ thuật, vừa là cầu đi bộ bắc qua sông Ranselva. Thiết kế có dạng thanh dầm xoắn 90 độ, chia không gian thành ba phần: một bên sử dụng kính toàn cảnh, phần giữa là không gian điêu khắc với ánh sáng khe trần và phần còn lại là khu trưng bày cao với ánh sáng hạn chế.
Đăng Huy
