Bursa là một thành phố ở tây bắc Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố này là một trong những trung tâm đô thị công nghiệp hóa nhất Thổ Nhĩ Kỳ. Nằm dưới chân dãy Uludag, Bursa mang dáng dấp hiện đại pha lẫn nét cổ kính. Bursa được coi là một trong những cái nôi của nền văn hóa Thổ. Cùng với phố núi thơ mộng, từng kiến trúc, khu chợ … là những đặc sản vô cùng quý giá đối với du khách thập phương.
Thành phố Bursa có diện tích 1036 km2, thành phố lớn thứ 4 tại Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố thường được gọi là “Bursa xanh” do thành phố có nhiều công viên và vườn trong đô thị cũng như có nhiều rừng ở khu vực xung quanh.
Bursa được thiên nhiên ưu ái ban tặng nhiều đồi núi, sông, hồ cảnh sắc xinh đẹp và đa dạng. Đó là một trong những lý do khiến thành phố này được chọn làm thủ đô đầu tiên của đế chế Ottoman. Trước đây, Bursa còn là trung tâm giao thương lớn của cả khu vực với vị trí thuận tiện do nằm ở điểm cuối phía tây của con đường tơ lụa. Đến nay, thành phố vẫn là trung tâm giao dịch và thương mại thịnh vượng đứng thứ tư Thổ Nhĩ Kỳ.
Những triều đại huy hoàng đã để lại cho Bursa nhiều di tích lịch sử, văn hóa rải rác khắp nơi. Đại thánh đường Hồi nổi tiếng nhờ kiến trúc cầu kỳ với 20 mái vòm lớn nhỏ luôn nổi bật từ xa. Bên trong thánh đường, những nét chữ Ả Rập được viết bằng mực đen chìm trên tường cũng như các bể nước bằng cẩm thạch mấy trăm năm tuổi đều là những tác phẩm nghệ thuật quý giá.
Các kiến trúc tôn giáo tại đây tuy có quy mô nhỏ hơn những công trình tương tự ở Istanbul nhưng mức độ tinh xảo và cầu kỳ thì có khi còn vượt xa. Lăng mộ Xanh là tòa nhà hình bát giác, nơi chôn cất vị vua Hồi giáo (sultan) thứ năm của đế chế Ottoman, người rất được dân chúng yêu mến sống vào đầu thế kỷ XV. Bên trong lăng có tám ngôi mộ hoàng gia được trang trí công phu bằng loại gạch men màu xanh lá khảm đá quý tinh xảo và một cầu thang bằng đá cẩm thạch dẫn đến khu làm lễ. Lăng mộ Xanh nằm trên một ngọn đồi, được bao quanh bởi hàng cây bách cổ thụ cao vút.
Bursa yên bình với những con đường lát đá nho nhỏ, hai bên là các dãy nhà gỗ xây kiểu miền núi duyên dáng bày bán rất nhiều hàng thủ công đẹp mắt. Trước hiên nhà, những người phụ nữ Hồi giáo khăn trùm kín tóc cần mẫn ngồi dệt những tấm thảm màu sắc sặc sỡ.
Đường phố chính ở Bursa rất rộng và sạch sẽ. Hai bên đường, những luống hoa hồng đỏ thắm được chăm sóc kỹ càng và đài phun nước có mặt ở nhiều nơi. Đây quả là thiên đường cho những ai thích tản bộ.
Dưới bóng râm của hàng cây sồi già được cắt tỉa gọn gàng, những cửa hiệu cổ kính được trang trí xinh xắn sẽ mở ra cho du khách một thế giới đầy màu sắc của hàng hóa Thổ Nhĩ Kỳ, từ tơ lụa, thảm, đồ thuộc da, thủy tinh cho đến bánh kẹo, trái cây khô, các loại hạt ăn vặt phong phú và hấp dẫn.
Trung tâm thành phố có nhiều dinh thự cổ kính nằm khuất sau những rặng liễu rủ tha thướt. Cách Camii Orhan, tòa thị chính có tuổi đời hơn bảy thế kỷ không xa là công viên trung tâm đang còn xanh mướt màu lá cây ngô đồng mới trổ.
Nằm bên cạnh công viên có khu chợ tơ lụa (Koza Han) luôn nườm nượp khách bốn phương. Ngôi chợ hình vuông gồm bốn dãy nhà ba tầng (một tầng hầm) này được xây dựng vào năm 1491 để làm trạm nghỉ chân cho các đoàn nhà buôn và dần trở thành trung tâm thương mại của cả vùng.
Kiến trúc bằng đá vừa bề thế, vừa đậm chất mỹ thuật của chợ làm nhiều du khách phải trầm trồ. Bên cạnh vải vóc, các chủng loại hàng hóa khác cũng vô cùng đa dạng, xứng đáng là ngôi chợ mơ ước của người dân trong khắp mấy tỉnh lân cận.
Khánh Phương (Báo Xây dựng)
