Bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) nhận định, hiện nay, thị trường đang được định hình bởi các chuẩn phát triển mới. Theo bà Miền, ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) sẽ không chỉ còn là lợi thế cạnh tranh mà đang dần trở thành điều kiện quan trọng để thu hút vốn ngoại, nâng cao uy tín dự án và tiếp cận nhóm khách hàng có yêu cầu cao.
Cùng với đó, xu hướng công trình xanh cũng đang gia tăng mạnh, cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt từ tư duy phát triển đơn thuần sang tư duy phát triển bền vững, lấy chất lượng sống và giá trị sử dụng dài hạn làm trọng tâm.
Bối cảnh toàn cầu hóa và áp lực đạt mục tiêu Net Zero đã đặt ESG trở thành yếu tố then chốt để định hình tương lai bất động sản. Thực tế cho thấy, không nằm ngoài xu hướng của thế giới, thị trường bất động sản Việt Nam cũng bắt nhịp với ESG.
Theo Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC, thuộc nhóm Ngân hàng Thế giới), đến 31/3/2026, Việt Nam có 828 tòa nhà đạt chứng nhận công trình xanh, với tổng diện tích sàn gần 20,8 triệu m². Đại diện IFC nhận định, thị trường công trình xanh tại Việt Nam tiếp tục phát triển, gia tăng cả về số lượng công trình, quy mô diện tích cũng như mức độ ứng dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng, tài nguyên và giảm phát thải carbon.
Tham khảo bài học kinh nghiệm từ Australia cho thấy, thành công của quốc gia này trong việc tích hợp ESG đến từ ba trụ cột: Chính phủ ban hành bộ tiêu chí ESG và công trình xanh làm cơ sở cho phê duyệt dự án và cho vay; hệ thống ngân hàng triển khai các khoản vay gắn với hiệu suất ESG; nhà đầu tư và định chế tài chính quốc tế sử dụng ESG như tiêu chí đầu tư.
Một trong những quốc gia châu Á đi đầu về quy hoạch đô thị, phát triển bất động sản đáp ứng các tiêu chí bền vững là Singapore. Từ năm 2005, chính phủ nước này đã thiết lập hệ thống chấm điểm Green Mark cho tất cả dự án bất động sản cùng các chính sách hỗ trợ chi phí. Từ cam kết này, hơn 49% các tòa nhà ở Singapore đã đạt chuẩn “xanh” của chính phủ.
Sáng kiến Thị trấn xanh (Green Towns) của Ủy ban Nhà ở và Phát triển (HDB) kéo dài 10 năm từ năm 2020 với mục đích bảo đảm cuộc sống bền vững là điểm nhấn trong lĩnh vực nhà ở xã hội của đảo quốc sư tử. Chương trình tập trung vào các công nghệ mới giúp giảm 15% mức tiêu thụ năng lượng, giao thông xanh, tái chế nước mưa và làm mát các dự án do HDB phát triển.
Việt Nam hoàn toàn có thể tham khảo các mô hình kinh nghiệm trên để triển khai có hiệu quả trong thực tiễn quốc gia, góp phần vào tiến độ cam kết mục tiêu Net Zero mà Việt Nam đã đưa ra.
Theo các chuyên gia, các nhà đầu tư bất động sản nên chú trọng đến các vấn đề liên quan phát triển bền vững vì mục tiêu dài hạn. Ông Leong Boon Hoe, nhà sáng lập Arcadia Consulting Group, kiêm Giám đốc Điều hành Arcadia Consulting Vietnam cho rằng, hoạt động đầu tư vào ESG toàn cầu đã trải qua năm 2022 đầy triển vọng, song cũng nhiều thách thức về công bố thông tin, cũng như lo ngại gia tăng về “tẩy xanh” (thực trạng doanh nghiệp triển khai hoạt động bền vững, song vẫn duy trì những hoạt động để lại hậu quả về rác thải hay khí nhà kính).
Xu hướng đầu tư bền vững tới đây có thể tập trung mạnh vào các yếu tố như: tối ưu hóa các hạng mục đầu tư công hướng tới Net Zero, tăng cường tích hợp công nghệ kỹ thuật số, phân tích dữ liệu truyền thông xã hội và trí tuệ nhân tạo trong xây dựng hạ tầng và thành phố thông minh, nâng cao yếu tố S (xã hội) trong ESG bằng việc mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ cho các hộ gia đình có thu nhập thấp và nâng cao chất lượng sống cộng đồng.
Các chuyên gia cho rằng, các doanh nghiệp bất động sản Việt Nam có thể xúc tiến ESG bằng cách tập trung vào những biến số định tính phù hợp với từng công ty, đồng thời phân tích định lượng chi phí xã hội, tác động và tương tác tổng thể với chất lượng cộng đồng địa phương.
Theo đó, khi doanh nghiệp bất động sản cân nhắc nghiên cứu lộ trình triển khai ESG từ quan điểm này, ESG sẽ dần đơn giản hóa và trở thành nghiên cứu cơ bản về kinh tế. Các cơ quan địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các hướng dẫn và công cụ đo lường chuyên biệt, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và các nhà đầu tư bất động sản định giá và quản trị, tiêu chuẩn hóa dữ liệu yếu tố đánh giá ESG hiệu quả hơn.
Lê Nguyễn
