UBND TP Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 117/KH-UBND ngày 20/3/2026 về phát triển và quản lý chợ trên địa bàn TP Hà Nội giai đoạn 2026-2030, đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện mạng lưới chợ trên toàn địa bàn theo hướng đồng bộ, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục tình trạng xuống cấp của cơ sở vật chất, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy và văn minh thương mại.
Việc phát triển hệ thống chợ không chỉ dừng ở nâng cấp hạ tầng mà còn hướng tới bảo đảm cân bằng giữa khu vực nội đô và ngoại thành, giữa vùng trung tâm và khu vực nông thôn, vùng khó khăn. Qua đó, mạng lưới chợ được kỳ vọng sẽ trở thành kênh phân phối hàng hóa thiết yếu ổn định, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách.
Theo kế hoạch, giai đoạn đến năm 2030 phấn đấu 100% chợ được phê duyệt phương án giá sử dụng diện tích bán hàng, nội quy hoạt động và phương án bố trí ngành hàng; đồng thời bảo đảm phát huy đầy đủ công năng và hiệu quả kinh tế – xã hội.
Một trong những điểm nhấn quan trọng là kế hoạch đầu tư, cải tạo và phát triển hệ thống chợ với quy mô lớn. Thành phố dự kiến xây mới, xây lại 108 chợ, trong đó có 2 chợ đầu mối; đồng thời cải tạo, nâng cấp 118 chợ hiện hữu. Song song đó, mục tiêu giải tỏa 100% các “chợ cóc”, điểm kinh doanh tự phát nhằm lập lại trật tự thương mại và mỹ quan đô thị.
Đáng chú ý, chuyển đổi số được xác định là một trụ cột trong quản lý và vận hành chợ. Mô hình “chợ số” sẽ được triển khai rộng rãi, với yêu cầu mỗi phường có ít nhất 2 chợ và mỗi xã có ít nhất 1 chợ áp dụng mô hình này. Các giải pháp công nghệ bao gồm ứng dụng phần mềm quản lý, thanh toán không dùng tiền mặt, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và xây dựng gian hàng trực tuyến cho tiểu thương.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu 100% hộ kinh doanh tại chợ sử dụng mã QR thanh toán, trong khi 50% hộ kinh doanh cố định có gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử. Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm kết nối chợ truyền thống với kinh tế số, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh đó, việc chuyển đổi mô hình quản lý, kinh doanh chợ cũng được thúc đẩy theo hướng linh hoạt, phù hợp với từng địa bàn. Các địa phương được yêu cầu rà soát quỹ đất, bố trí vị trí chợ theo quy hoạch và huy động nguồn lực xã hội để đầu tư, đồng thời tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ quản lý và tiểu thương.
Không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế, kế hoạch còn đặt ra yêu cầu cao về môi trường và chất lượng sống. Các chợ phải bảo đảm hệ thống thu gom, xử lý rác thải, giảm thiểu rác thải nhựa, phân loại rác tại nguồn và nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ môi trường.
Đồng thời, việc bảo đảm an toàn thực phẩm được triển khai thông qua xây dựng đề án quản lý các cơ sở kinh doanh thực phẩm trong chợ, tăng cường kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa và bố trí các khu vực kinh doanh thực phẩm an toàn.
Việc phát triển hệ thống chợ trong giai đoạn tới không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng mà còn gắn với mục tiêu chỉnh trang đô thị, xây dựng nông thôn mới và hình thành môi trường thương mại văn minh, hiện đại.
Huỳnh Anh
