Dù đã ố màu thời gian, những ngôi nhà 70-80 năm tuổi ở làng Nha Xá (Duy Tiên, Hà Nam) vẫn nổi bật giữa các công trình mới xây xung quanh.
Biệt thự của ông Phạm Ngọc Phả mà người cháu Phạm Khắc Tiệp đang ở được xây dựng từ năm 1930. Thời đó, làng Nha Xá nổi tiếng với vải lụa được thương lái Sài Gòn – Chợ Lớn đem vào Nam hoặc bán đi nước ngoài. Nhờ đó, làng nhanh chóng trở nên khang trang với những ngôi biệt thự kiểu Pháp.
Ông Phả thuê kiến trúc sư người Pháp thiết kế nhà cho mình. Ban công, gờ tường mang nét kiến trúc châu Âu. Cầu thang và mặt sàn tầng hai bằng gỗ lim đen nhánh sau gần trăm năm.
Nhà vẫn có những đường nét trang trí truyền thống của Á Đông. Ông Tiệp kể: “Ngày ấy, sắt thép vô cùng khan hiếm, trong nước chưa sản xuất được nên phải nhập từ Pháp về. Thép cây, thép dầm, xi măng được vận chuyển theo sông Hồng, rồi thuê thợ rèn đến làm hàng tháng trời. Chi phí xây dựng hết 2.000 đồng bạc Đông Dương. Ngoài việc chục năm phải đảo ngói một lần thì cho đến nay, biệt thự vẫn y nguyên như ngày mới xây dựng”.
Nhà nằm bên cạnh các ngôi nhà mái ngói nhưng vẫn hài hòa.
Gách lát nền vẫn được giữ nguyên. Sàn nhà được thiết kế cao hơn mặt đường nên không bị ẩm thấp.
Bàn thờ gia tiên đặt trên tầng hai nhà ông Tiệp.
Trải qua hơn 70 năm nhưng ngôi nhà của bà Lê Thị Hồng An vẫn bề thế, vững chãi và giữ nguyên được nét đẹp.
Những hàng cột vững chãi kết hợp với mái ngói, thềm nhà cao.
Chủ nhà cũng rất chú ý tới các đường nét trang trí tinh tế.
Nhiều gia chủ vẫn giữ gìn được nơi ở của mình bền vững qua thời gian.
Làng Nha Xá là điểm hẹn sáng tác yêu thích của các họa sĩ hay sinh viên mỹ thuật.
Năm xây dựng các ngôi nhà được ghi trên cửa.
Đa số nhà được xây dựng vào những năm 1930-1940.
Nhà thờ của làng vẫn còn nguyên vẹn.
Hoàn toàn khác biệt với phong cách truyền thống, đình làng Nha Xá vừa có nét kiến trúc Pháp vừa có nét kiến trúc Trung Hoa.
Công trình hài hòa vói cây xanh bao bọc xung quanh.
Những ngôi nhà nằm bên gốc nhãn lâu năm.
Lê Bích (VnExpress)
