Màn tap dance của hội họa trừu tượng
Trong từng mạch thở của Nguyễn Tất Long có nhạc tính, cái nhạc tính dìu dặt tự do và cá nhân, cái nhạc tính ấy chảy trọn vào trong tranh.
Bởi vậy mà tranh của anh rất “tươi”, khí tranh rất mạnh. Nhát màu “sống”, lạch cạch nhảy điệu phong trần trên mặt toan, tốc độ lúc nhanh lúc chậm, lúc dồn dập, lúc buông lơi, dấu cọ lúc ghì chặt, lúc lả lướt tựa những phút Long thả hồn với màn tap dance (nhảy thiết hài) đầy mê đắm. Có không nhiều người biết là bên cạnh việc đam mê vẽ, Long còn là một trong những nghệ sỹ nhạc nhạc nhảy “thiết hài” – tức là điệu nhảy bằng giầy có gắn thêm “cá” bằng sắt. Khá nhiều bạn bè quốc tế biết đến Long ở môn nhảy này, và biệt danh của anh với những người thân quen biết, cả trong nước và nước ngoài là “Long Tap”.
Xem tranh của Long vừa khó vừa dễ. Khó là bởi tranh hoàn toàn trừu tượng, không có một chỉ dấu của tạo hình, không thể vin vào tri giác hiện thực hay tiềm thức mộng ảo. Là loại trừu tượng đặc sệt không pha tạp, không chút suy diễn bởi vì toan chỉ đầy đặn màu, rõ rệt bút pháp, đậm đặc nhịp điệu. Nhưng cũng dễ bởi không có đầu mối, thì không nhận phán xét đúng sai, không điểm suy diễn thì suy diễn tự do. Ý niệm hay cảm xúc khi nhìn tranh lúc vần vũ, lúc bình yên, lúc chếnh choáng, là chính kiến tự thân. “Tôi thích cái kiểu “tới bến” như vậy” – Họa sĩ Lê Thiết Cương. Hẳn là đúng cảm giác thỏa mãn của mỗi người xem tranh Long.
Tái trình diễn chặng đường nghệ thuật một thập kỷ tại Sài Gòn
Giới mê tranh miền ngoài đã quen thuộc tranh Long, nhưng với thành phố Hồ Chí Minh thì anh vẫn là một nghệ sĩ ẩn mình, “Đường/ The way” là triển lãm đầu tiên mà tranh của anh được hòa điệu với cái nắng ngọt của Sài Gòn. Triển lãm là một hồ sơ nhỏ gọn với 17 tác phẩm sơn dầu, acrylic trên toan nhưng vẫn đảm bảo tính toàn vẹn về chặng đường nghệ thuật của Long trong một thập kỷ gần nhất (2015 – 2025). Bắt đầu từ thời điểm trừu tượng đen – trắng (2015) đến hiện tại là trừu tượng màu, một sự vận động tư duy và nội tâm khi từng bước không chỉ thoát khỏi sự ràng buộc về hình ý mà còn là sự tự do trong biểu hiện trừu tượng, không chăm chăm đi theo một lối màu đơn bạc mà phóng ra đa sắc để biểu thị sự đa chiều trong cảm xúc.
“Anh lựa chọn lối vẽ biểu hiện trừu tượng (abstract expressionims), lối vẽ trực giác, là sự phóng chiếu những dồn nén bên trong, không phô diễn kỹ thuật, không màu mè” (GS.TS. Bùi Quang Thắng). Phải nhìn thấy anh vẽ, ta mới cảm rõ “căn” của Long, vừa tự tin, vừa khỏe khoắn, ngông nghênh đó rồi lại suy tư ngay được. Thật vui trong lần triển lãm này, sẽ được chứng kiến toàn bộ quá trình “lên đồng” của Long trong đêm khai mạc, sự ứng tác ngay lặp tự trên nền nhạc đong đưa, dưới ánh đèn chiếu rọi và trong hương men say nồng.
“Đường/ The way” trưng bày toàn diện công cuộc lao đầu của Long vào thể loại khó nhằn nhất của hội họa – trừu tượng hoàn toàn, từ khước tạo hình, phớt lờ diễn giải; chỉ dụng những thành tố căn bản nhất: bố cục, bút pháp, nhịp điệu,… mà thành tranh. Cái hay của chặng đường ròng rã và bền sức này là tính nhất quán về biểu hiện, khăng khăng trung thành với trừu tượng tuyệt đối. Vẫn là những vệt màu trên toan khổ lớn, lướt thoáng chốc sẽ cảm khái về tương đồng trong nét hình màu, nhưng nhìn thêm nữa là cuộc tổng tấn công của cảm xúc, tuôn trào tràn trề. Cảm xúc là điều hiển nhiên cần có trong mỗi tác phẩm, nhưng để giữ cái cảm ấy căng đầy trong hơn chục năm cầm cọ, cùng với việc loại bỏ hoàn toàn tri giác hiện thực và tính tạo hình thì không phải ai cũng làm được như Long.
Không hình, không ý, không diễn giải, tranh của Long là cuộc đối thoại thuần cảm giữa nghệ sĩ và người xem.
Thông tin triển lãm
• Ngày khai mạc triển lãm: Chỉ dành cho khách mời
• Thời gian diễn ra triển lãm: 19/8/2025 – 28/8/2025
• Giờ mở cửa: 8:00 – 21:00
• Địa điểm Triển lãm: CHILLALA – HOUSE OF ART, 75 Xuân Thủy, phường An Khánh, TpHCM
• Vào cửa: Mở cửa tự do
Thông tin nghệ sĩ
Nguyễn Tất Long sinh năm 1979, lớn lên tại Phú Thượng (Tây Hồ – Hà Nội), là một họa sĩ tự học, nổi bật với phong cách biểu hiện trừu tượng. Anh theo đuổi hội họa bằng trực giác và xúc cảm mãnh liệt, trung thành với trừu tượng tuyệt đối – loại bỏ hoàn toàn yếu tố tạo hình để tập trung vào nhịp điệu, bút pháp và sự thăng hoa cảm xúc thuần túy. Bên cạnh hội họa, Nguyễn Tất Long còn là nghệ sĩ nhảy tap (thiết hài), được bạn bè trong và ngoài nước biết đến với biệt danh “Long Tap”. Chính sự kết hợp giữa thị giác và tiết tấu, giữa hình và nhịp, đã tạo nên một ngôn ngữ nghệ thuật rất riêng, khó đoán nhưng giàu cảm xúc trong tranh của anh.
Các triển lãm cá nhân tiêu biểu:
- 2007: Gallery 39, Hà Nội, giám tuyển Lê Thiết Cương
- 2009: “Long – Wordless”, Vietnam Art Center, Hà Nội, giám tuyển Lê Thiết Cương
- 2018: “Vòng Xoáy Của Sự Im Lặng”, Viện Văn hoá Nghệ thuật Quốc gia, giám tuyển GS.TS. Bùi Quang Thắng
- 2021: “Vô Hình – Hữu Hình”, 29 Hàng Bài, Hà Nội, giám tuyển GS.TS. Bùi Quang Thắng
| Một chặng đường hội họa – 3 bút pháp Một thập kỷ qua, Nguyễn Tất Long đã để lại 3 dấu mốc, cũng chính là 3 bút pháp trên con đường hội họa của mình: Ở loạt tranh “Vòng xoáy của sự im lặng” (tại triển lãm cùng tên, Hà Nội, 2019) hàng loạt những vòng xoáy được vẽ với bút pháp của thư pháp (calligraphy): Đó là dùng bảng màu đen trắng, tâm điểm là những nét bút lông lớn (có lúc là chổi lau nhà), nhanh, mạnh và liền mạch. Đây là lối vẽ trực giác, là sự phóng chiếu những dồn nén bên trong, không phô diễn kỹ thuật, không màu mè. Ở triển lãm “Hữu hình và vô hình” (Hà Nội, 2021), Nguyễn Tất Long lại thay đổi bút pháp 180 độ. Những điểm nhấn trong loạt tranh này không phải là những vệt màu to, thô ráp nữa mà trái lại, đó là những nét màu nhỏ, được thả vào toan một cách vô thức, phi cấu trúc. Điều đó khiến ngưòi xem tranh liên tưởng đến trạng thái phiêu diêu, bất định, buông lơi trong tinh thần và cả tâm thần của ngưòi nghệ sỹ. Ở triển lãm cá nhân “Cửa” (Hà Nội, 2024), Nguyễn Tất Long lại trình ra loạt tranh cỡ lớn, đa màu sắc. Bút pháp ở loạt tranh này được đặc định bởi các action bôi, bệt, quăng ném màu để tạo nên một kết cấu ngẫu nhiên của các mảng màu. Dù là thực hành với bút pháp nào thì Nguyễn Tất Long vẫn luôn thuộc vào nhóm các họa sỹ của trường phái biểu hiện trừu tượng (abstract expressionism).Đây là trường phái đối lập với lối trừu tượng trữ tình (lirycal abstraction), tức là ngưòi họa sỹ vẫn dựa theo nguyên lý nghệ thuật khách quan/nghệ thuật là phản ánh khách thể nào đó. Lối vẽ biểu hiện hiện trừu tượng đòi hỏi người nghệ sỹ phải có “căn”, không phải ai muốn vẽ theo lối này cũng được, bởi loại hội họa này mang dấu ấn cá nhân mạnh mẽ, có nghĩa là nó phụ thuộc vào khí chất, tâm lý hướng nội, tư duy tự do tuyệt đối, tính ngẫu nhiên, vô thức của họa sỹ khi hành động. Nguyễn Tất Long là người chịu ảnh hưởng của nhiều danh họa biểu hiện trừu tượng trên thế giới, đặc biệt là các họa sỹ trường phái New York. Đó là sự ảnh hưởng về quan điểm nghệ thuật: nghệ thuật xuất phát từ tâm trí, từ vô thức hoặc là sự phóng chiếu những cảm xúc chủ quan, giải phóng năng lượng bên trong một cách mạnh mẽ trên nguyên lý của nghệ thuật phi khách quan/ phi khách thể. Hà Nội, tháng 8/2025 Dr. Bùi Quang Thắng |
Thông tin đơn vị tổ chức và tài trợ địa điểm
CHILLALA – HOUSE OF ART là không gian hoàn hảo cho những chương trình triển lãm nghệ thuật độc đáo và tổ chức sự kiện trang trọng bậc nhất Sài Gòn. Với không gian nghệ thuật đầy cảm hứng, CHILLALA sẵn sàng hiện thực hóa mọi ý tưởng đột phá về thiết kế, trang trí, sắp đặt. Mang triết lý “nghệ thuật không giới hạn”.
Đối tác truyền thông
ART REPUBLIK là tạp chí hàng đầu của Singapore dành cho những người đam mê nghệ thuật. Tạp chí tập trung vào các nghệ sĩ Đông Nam Á và những người đóng vai trò chủ chốt khác trong cộng đồng nghệ thuật, đặc biệt là những nghệ sĩ mới nổi đến từ Campuchia, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam, đồng thời theo dõi những diễn biến đang diễn ra ở Châu Á và phần còn lại của thế giới. Tạp chí hướng đến việc cung cấp một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về thế giới nghệ thuật, từ các bảo tàng công cộng đến các phòng trưng bày thương mại, và từ các nhà hoạch định chính sách đến các nghệ sĩ với tư cách là những nhà hoạt động. Với khẩu hiệu “Elitism for All” (tinh hoa cho tất cả), tạp chí cung cấp những bài viết sâu sắc và hấp dẫn, mang tính thông tin và giải trí, đồng thời cam kết mang nghệ thuật đến gần hơn với mọi người.
