Các nhà khảo cổ tin rằng đã tìm thấy tàn tích phòng ăn xoay của Nero (37-68 sau Công nguyên) từng được nhắc đến nhiều trong các truyền thuyết về vị hoàng đế La Mã này.
Căn phòng hình tròn nói trên được phát hiện trong di tích Cung điện Vàng có từ thế kỷ thứ 1 sau Công nguyên trên đồi Palatine ở thành Roma (Italia). Các nhà khảo cổ cho đây là căn phòng được sử gia La Mã Suetonius mô tả trong cuốn The Lives Of Caears. Trong cuốn sách có đoạn: “Điều đặc biệt của căn phòng này là nó quay tròn suốt ngày đêm, mô phỏng sự chuyển động của các thiên thể. Đây là chốn xa xỉ mà Nero, với những kẻ xu nịnh vây quanh, thường ngập trong các thú vui trụy lạc và tiệc tùng từ trưa tới nửa đêm. Toàn bộ trần của phòng ăn trong cung điện được trang trí bằng ngà, các ô trên trần có thể trượt nhẹ để cho những trận mưa hoa hay nước hoa rắc lên đầu các vị khách của Hoàng đế”.
Phòng ăn của Nero có đường kính hơn 15m và xoay được nhờ bốn động cơ hình cầu cùng một chiếc cột với đường kính 4m. Những động cơ này được coi là một kỳ tích của thời kỳ đó nhưng các nhà nghiên cứu hiện vẫn chưa rõ quy trình vận hành của chúng.
Tàn tích này được tìm thấy trong cuộc khai quật tại Cung điện Vàng trên đồi Palatine – một trong 7 ngọn đồi đã được truyền thuyết hóa của thành Roma cổ đại. Đồi Palatine là một trong những phần cổ nhất của thành phố. Theo thần thoại La Mã, đây là nơi có chiếc hang Lupercal mà Romulus và Remus – các nhà sáng lập thành Roma – được một con sói cái tìm thấy và nuôi dưỡng.
Cung điện Vàng là một trong những dự án phung phí nhất của Hoàng đế Nero. Ngay bên ngoài lối ra vào là một bức tượng đồng mang hình ảnh Nero cao khoảng 36m và trong khuôn viên cung điện có một nhà hát hình tròn. Nơi đây còn có nhiều thác nước, vườn thú và hàng trăm bức tượng… Các phòng trong cung điện được trang trí bằng đá quý và xà cừ. Sau khi Nero qua đời, Hoàng đế Vespasian (9-79 sau Công nguyên) đã mở cửa cung điện đón khách tham quan.
Tàn tích Cung điện Vàng của Hoàng đế Nero
Nero là hoàng đế La Mã thứ năm và vị vua cuối cùng của triều đại Julio- Claudian. Ông thừa kế ngai vàng từ người chú nuôi Claudius và lên ngôi với tước hiệu Nero Claudius Caesar. Vị hoàng đế khét tiếng này trị vì La Mã từ năm 54 đến 68. Năm 64, hai phần ba thành Roma bị một trận hỏa hoạn lớn phá hủy và Nero đã tái xây dựng thành phố này theo phong cách Hy Lạp cổ, trong đó có cả Cung điện Vàng.
Sử gia Suetonius mô tả Nero là một trong những nhà thống trị tàn bạo, trụy lạc và mắc chứng hoang tưởng tự đại nhất của Roma. Tưởng tượng mình là một nghệ sĩ, ông giải khuây cho các vị khách của mình tại cung điện với những màn trình diễn thơ và nhạc. Tuy nhiên, Nero không được tận mắt chiêm ngưỡng nhiều căn phòng có bích họa và trần nhà nạm vàng trong cung điện vì quá trình thực hiện kéo dài quá lâu. Các căn phòng này được hoàn tất đúng vào năm mà ông tự vẫn khi các quân đoàn, vệ sĩ nổi loạn và Viện nguyên lão (tương tự như quốc hội) tuyên bố Nero là kẻ thù của nhân dân.
Các nhà khảo cổ xem xét chiếc cột có đường kính 4m
Thời đó, nhiều người ở Roma tin rằng vụ hỏa hoạn thiêu hủy thành phố là do Nero gây ra nhằm thỏa mãn sở thích ngông cuồng của mình. Tuy nhiên, ông đã đổ tội cho người Thiên Chúa giáo, lúc đó là một giáo phái nhỏ, và hành quyết họ.
Sau khi Nero tự vẫn, cung điện bị lấy hết đá cẩm thạch, đồ trang sức, ngà voi và sau một thập kỷ thì bị vùi lấp. Nó được tái phát hiện vào thế kỷ 15 một cách tình cờ. Việc trùng tu cung điện của Nero đã gặp nhiều rắc rối và nó từng bị đóng cửa nhiều lần trong vài thập kỷ qua, vì các nhà phục chế luôn phải nỗ lực để giữ cho quần thể rộng lớn này không bị đổ sụp.
Lương Tuấn Vĩ
