Theo thông cáo của Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM, sau hợp nhất 3 địa phương, TP.HCM có diện tích 6.772,59km², gồm 113 phường, 54 xã và 1 đặc khu Côn Đảo. Quy hoạch định hướng hình thành cấu trúc siêu đô thị biển – công nghiệp – dịch vụ – đổi mới sáng tạo.
Hướng tới đô thị toàn cầu, phát triển đa cực
Quy hoạch đặt tầm nhìn 100 năm đưa TP.HCM trở thành “đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện, sánh ngang các đô thị hàng đầu thế giới”, phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường, công bằng xã hội và các giá trị văn hóa.
Các mốc phát triển được xác định: đến năm 2030 là đô thị văn minh, hiện đại, nổi trội ở khu vực Đông Nam Á; đến năm 2045 trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á; đến năm 2075 và xa hơn hướng tới đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại và thích ứng tốt với biến đổi khí hậu.
Quy hoạch dự kiến dân số TP.HCM đến năm 2030 khoảng 18 triệu người, năm 2045 khoảng 25 triệu người và năm 2050 khoảng 27 triệu người.
Về kinh tế, giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân tối thiểu 10%/năm, quy mô GRDP đến năm 2030 khoảng 110-120 tỷ USD. Giai đoạn 2031-2045 tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân tối thiểu 10%/năm, đưa quy mô GRDP lên khoảng 500-550 tỷ USD vào năm 2045.
Đến năm 2050, quy mô GRDP được định hướng khoảng 750-800 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2046-2050 tối thiểu 6%/năm.
Để đáp ứng quy mô dân số và không gian phát triển mới, quy hoạch định hướng đến năm 2050 diện tích đất xây dựng khoảng 365.000-380.000ha, chỉ tiêu bình quân 135-140m²/người. Mô hình phát triển được xác định theo hướng đô thị nén và TOD.
Không gian siêu đô thị được tổ chức theo mô hình đa cực, đa tâm, đa tầng, đa chức năng, với 5 cực động lực.
Trong đó, lõi trung tâm quốc tế; khu đổi mới sáng tạo phía Đông; khu công nghiệp, công nghệ cao, logistics phía Bắc; khu cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng phía Nam; khu đô thị, giáo dục, y tế phía Tây.
Quy hoạch cũng xác định 5 trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải – Hồ Tràm, Hóc Môn – Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên – Bắc Tân Uyên; đồng thời hình thành 5 hệ liên kết chiến lược Bắc – Nam, Đông – Tây, công nghiệp – sản xuất – logistics đa phương thức, hạ tầng đô thị đa tầng và không gian xanh – xanh dương với trục trung tâm là sông Sài Gòn – sông Đồng Nai.
Luật Phát triển đô thị tạo thêm dư địa triển khai quy hoạch
Song song với định hướng quy hoạch dài hạn, TP.HCM đang tập trung triển khai Luật Phát triển đô thị và các cơ chế, chính sách mới.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, Thành phố cho biết đã tập trung triển khai Luật Phát triển đô thị với “Chiến dịch 30 ngày đêm khai thông thể chế”. Thành phố cũng đã xử lý 964/1.576 văn bản quy phạm pháp luật, đạt 61,17%.
Tại kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết HĐND TP.HCM đã thông qua gần 30 nội dung cụ thể hóa và sẽ tiếp tục họp trong tháng 10/2026 để sẵn sàng áp dụng các cơ chế mới.
Theo lãnh đạo Thành ủy, Luật Phát triển đô thị và các nghị quyết của HĐND TP.HCM có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 sẽ tạo thêm dư địa để Thành phố thực hiện các mục tiêu phát triển trong những tháng cuối năm.
Trong lĩnh vực đô thị, những nhiệm vụ được đặt ra trong thời gian tới gồm phê duyệt và triển khai Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm; đẩy nhanh phát triển đường sắt đô thị, TOD; di dời nhà ven kênh rạch với chỉ tiêu nâng lên 40.000 căn và phát triển nhà ở xã hội.
Đây cũng là những nhiệm vụ gắn trực tiếp với yêu cầu tổ chức lại không gian đô thị trong bối cảnh TP.HCM mở rộng địa giới, đồng thời tạo nền tảng hạ tầng cho các cực tăng trưởng mới.
Trong 9 tháng đầu năm, Thành phố đã phát triển khoảng 13,55 triệu m² sàn nhà ở, nâng diện tích nhà ở bình quân lên 27,26 m²/người; hoàn thành 3 dự án nhà ở xã hội, khởi công 13 dự án và đang thi công 25 dự án với tổng quy mô khoảng 22.874 căn.
Cùng với đó, TP.HCM đang rà soát mạng lưới đường sắt đô thị và định hướng phát triển đô thị theo TOD. Đây được xem là một trong những nội dung quan trọng để kết nối các cực phát triển trong cấu trúc siêu đô thị mới.
Quy hoạch dài hạn đặt ra những mục tiêu lớn về dân số, kinh tế và không gian. Trong khi đó, việc Luật Phát triển đô thị và các nghị quyết cụ thể hóa có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 đặt ra yêu cầu chuyển nhanh từ định hướng quy hoạch sang tổ chức thực hiện, tạo nguồn lực và tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, đầu tư, hạ tầng và thủ tục.
Cao Cường
