5 tuyến đường sắt kết nối nhiều khu vực trọng điểm
Chiều 15/10, UBND TP Hà Nội tổ chức lễ ký kết hợp đồng chìa khóa trao tay (EPC/Turnkey) triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14, với mục tiêu hoàn thành trong năm 2030.
Hợp đồng được ký giữa Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) và Liên danh Công ty CP Vinhomes – Công ty CP Đầu tư và Xây dựng SGC. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu vận tải công cộng khối lượng lớn của Thủ đô.
Theo thông tin tại lễ ký kết, 5 tuyến đường sắt đô thị có tổng chiều dài khoảng 253,5km, đi kèm hệ thống depot phục vụ bảo dưỡng, sửa chữa và vận hành đoàn tàu. Mạng lưới được định hướng kết nối khu vực trung tâm với các đô thị mới, sân bay, đầu mối giao thông và những khu vực phát triển trọng điểm của Hà Nội.
Cụ thể, tuyến số 1 dài khoảng 59km, kết nối Sân vận động Hùng Vương – Khu công nghiệp đường sắt – Ngọc Hồi – Ga Hà Nội – Yên Viên – Khu đô thị Thư Lâm – Sân bay Nội Bài.
Tuyến số 2 dài khoảng 60km, đi từ Sân bay Nội Bài – Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo – Thượng Đình – Thượng Phúc/Sân vận động Hùng Vương.
Tuyến số 8 dài khoảng 64km, kết nối Hòa Lạc – Sơn Đồng – Mai Dịch – Vành đai 3 – Lĩnh Nam – Thuận An.
Tuyến số 10 dài khoảng 38,7km, đi qua Võ Chí Công – Vành đai 2,5 – Times City/Vĩnh Tuy – Cổ Loa/Đông Anh.
Trong khi đó, tuyến số 14 dài khoảng 31,8km, kết nối Cầu Thăng Long – Hồng Hà – Ocean Park/Gia Lâm.
Với phạm vi kết nối rộng, 5 tuyến đường sắt đô thị được kỳ vọng tạo thêm năng lực vận tải hành khách công cộng, góp phần giảm áp lực lên hệ thống giao thông đường bộ, hạn chế ùn tắc và cải thiện chất lượng môi trường.
Bên cạnh đó, mạng lưới còn hướng tới thúc đẩy mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), sử dụng hiệu quả quỹ đất và hỗ trợ định hướng phát triển đô thị dài hạn của Hà Nội.
Triển khai theo mô hình tổng thầu EPC/Turnkey
Hợp đồng được thực hiện theo hình thức tổng thầu EPC/Turnkey, áp dụng mẫu hợp đồng FIDIC có điều chỉnh phù hợp với quy định pháp luật Việt Nam.
Theo phương thức này, các công việc từ khảo sát, thiết kế, mua sắm, thi công đến tích hợp hệ thống, thử nghiệm và nghiệm thu được tổ chức trong một khuôn khổ thống nhất. Cách triển khai này nhằm tăng cường khả năng phối hợp giữa các hạng mục xây dựng và hệ thống kỹ thuật trong quá trình thực hiện dự án.
Phát biểu tại lễ ký kết, ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh, 5 tuyến đường sắt đô thị có quy mô đầu tư rất lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp, trong khi thời gian triển khai ngắn, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2030.
Thành phố định hướng kiểm soát suất đầu tư theo cam kết không vượt quá 120 triệu USD/km. Trên cơ sở đó, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đề nghị Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và liên danh nhà thầu khẩn trương cụ thể hóa các nội dung đã thống nhất thành kế hoạch tổng thể, kế hoạch chi tiết cho từng tuyến và từng hạng mục; xác định rõ các mốc tiến độ, đường găng và nhu cầu nguồn lực.
Việc huy động sớm máy móc, thiết bị, nhân lực và các đối tác chuyên ngành cần được chú trọng. Những công việc đã đủ điều kiện cũng cần được tổ chức triển khai song song nhằm đáp ứng yêu cầu tiến độ.
Một trong những yêu cầu trọng tâm được thành phố đặt ra là bảo đảm tính đồng bộ, khả năng kết nối và vận hành liên thông giữa 5 tuyến đường sắt đô thị, đồng thời tạo khả năng kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị trong tương lai.
Việc lựa chọn công nghệ phải dựa trên các tiêu chuẩn thống nhất, bảo đảm an toàn, độ tin cậy và hiệu quả khai thác. Cùng với đầu tư hạ tầng, dự án cần chú trọng chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực trong nước, từng bước nâng cao năng lực vận hành, bảo trì và sửa chữa.
Đối với các công trình ngầm, đặc biệt là những hạng mục thi công bằng máy khoan hầm TBM, nhà thầu cần xây dựng giải pháp kỹ thuật và phương án kiểm soát rủi ro phù hợp, bảo đảm an toàn cho công trình, hạ tầng hiện hữu và đời sống người dân.
Công tác quản lý chi phí cũng phải được thực hiện chặt chẽ, tính toán đầy đủ không chỉ chi phí đầu tư ban đầu mà cả chi phí vận hành, bảo trì trong suốt vòng đời công trình. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư trong quá trình khai thác lâu dài.
Về công tác quản lý và phối hợp triển khai, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra, cập nhật tiến độ, quản lý hợp đồng, kiểm soát chất lượng và chi phí. Các sở, ngành và chính quyền địa phương cần phối hợp giải quyết những vấn đề liên quan đến quy hoạch, giải phóng mặt bằng, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật và các thủ tục thuộc thẩm quyền, tránh kéo dài gây ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Tăng nội địa hóa, nâng năng lực doanh nghiệp Việt trong lĩnh vực đường sắt đô thị
Việc ký kết hợp đồng triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị được UBND TP Hà Nội xác định là bước cụ thể hóa định hướng phát triển mạng lưới giao thông công cộng của Thủ đô.
Không chỉ đặt ra yêu cầu về tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư, dự án còn hướng tới tăng cường nội địa hóa, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và phát huy vai trò của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị đường sắt đô thị.
Với tổng chiều dài khoảng 253,5km, 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14 được định hướng hình thành mạng lưới kết nối nhiều khu vực trọng điểm, từ trung tâm thành phố đến sân bay, các đô thị mới và đầu mối giao thông. Mục tiêu hoàn thành trong năm 2030 đặt ra yêu cầu cao về tổ chức thực hiện, phối hợp giữa các đơn vị và kiểm soát chất lượng, chi phí trong toàn bộ quá trình triển khai.
Việc cụ thể hóa các cam kết trong hợp đồng thành kế hoạch hành động rõ ràng, huy động đầy đủ nguồn lực và bảo đảm kết nối đồng bộ giữa các tuyến sẽ là những nhiệm vụ then chốt để hiện thực hóa định hướng phát triển hệ thống đường sắt đô thị hiện đại, góp phần nâng cao năng lực giao thông công cộng và hỗ trợ quá trình phát triển đô thị của Hà Nội.
Lê Tươi
