Vài nét về cuộc đời và sự nghiệp
Alison Brooks sinh ra và lớn lên tại Ontario, một tỉnh bang lớn thứ hai của Canada. Từ nhỏ, bà đã nhen nhóm tình yêu với kiến trúc nội thất qua người mẹ đáng kính của mình. Mẹ Alison Brooks là người thích lịch sử và văn học, dạy các khóa học về đồ nội thất và hàng dệt may cổ của Canada. Bà đưa Alison Brooks đi khắp vùng nông thôn Ontario để chiêm ngưỡng những ngôi nhà thế kỷ 19 và chỉ ra điểm đặc biệt trong từng công trình kiến trúc. Chính điều này giúp Alison nhận ra sự tác động qua lại của kiến trúc với cuộc sống hàng ngày một cách rõ nét.
Lớn lên, bà theo học kiến trúc tại trường Đại học Waterloo. Sau đó chuyển đến London vào năm 1989 để phát triển sự nghiệp. Năm 1996, bà thành lập công ty riêng – Alison Brooks Architects. Từ đó, Alison đã nổi lên như một trong những kiến trúc sư sáng tạo nhất của Vương quốc Anh, với các dự án nhà riêng, trường học và các tòa tháp mang tính biểu tượng.
Bên cạnh thiết kế, Alison Brooks còn tham gia giảng dạy tại Hiệp hội Kiến trúc, trường Thiết kế Cao học Harvard, Đại học Cornell… và làm giám khảo nhiều cuộc thi danh giá.
Với tài năng và sự cống hiến không ngừng, bà là kiến trúc sư duy nhất của Vương quốc Anh giành được cả ba giải thưởng RIBA: Giải thưởng RIBA Stephen Lawrence (cho The Wrap House, năm 2006), Huy chương RIBA Manser (năm 2014 cho Lens House) và Giải thưởng RIBA Stirling. Bà cũng được công nhận ở nhiều giải thưởng khác như: Kiến trúc sư của năm do tạp chí Thiết kế xây dựng bình chọn năm 2012, Kiến trúc sư của năm do tạp chí Dezeen bình chọn năm 2020…
Quan điểm thiết kế và một số tác phẩm tiêu biểu
Alison Brooks tham gia các dự án thiết kế đô thị, nhà ở, công trình giáo dục và tổ chức văn hóa. Dù là dự án nào, quy mô ra sao thì triết lý thiết kế và cách tiếp cận kiến trúc của bà cũng được thể hiện rõ nét, đặc trưng bởi sự kết nối hài hòa giữa kiến trúc và bối cảnh. Để làm được điều này, bà rất chú trọng tìm hiểu về địa lý, khí hậu, văn hóa, con người… nơi công trình tọa lạc. Chính am hiểu sâu sắc về “bối cảnh”, mỗi công trình sau khi thành hình đều có sự cộng hưởng chặt chẽ với môi trường xung quanh, đáp ứng nhu cầu cộng đồng một cách hiệu quả.
Ngoài ra, bà cũng ưu tiên các vật liệu bền vững như gỗ (hàm lượng carbon thấp) và thể hiện ngôn ngữ thiết kế điêu khắc độc đáo qua từng công trình, trong đó hình thức và vật liệu sáng tạo đóng vai trò quyết định tạo nên sự hấp dẫn về mặt thị giác.
Các công trình tiêu biểu của bà có thể kể đến:
The Smile là gian hàng nổi bật của Lễ hội Thiết kế London với ý tưởng sử dụng gỗ ghép nhiều lớp (CLT). Cấu trúc gỗ hình ống cong nhẹ có chiều cao 3,5 mét, rộng 4,5 mét và dài 34 mét, tự chịu lực nhờ hai công-xôn kéo dài 14 mét tính từ tâm mà không cần nền móng truyền thống. Nhờ đó, du khách được trải nghiệm không gian rất độc đáo với sàn cong, âm thanh vui tươi và mùi hương gỗ tự nhiên. Dự án đã nhận được 3 giải thưởng lớn: Giải thưởng Architizer A+ – Pavilions 2017, Giải thưởng Wood – Giải thưởng kết cấu 2017, Giải thưởng Kiến trúc Hoa Kỳ – Kiến trúc nhỏ 2017.
Hội trường Fitzhugh là không gian tổ chức sự kiện đa di năng, có sức chứa 110 chỗ ngồi, cho trường Cao đẳng Exeter Oxford, nhằm thúc đẩy hoạt động học tập và các sự kiện cộng đồng. Với hệ mái vòm kim loại độc đáo được cắt – uốn cong – gấp lại trên các khối tòa nhà một cách linh hoạt, hội trường Fitzhugh như một chiếc vỏ sò tràn ngập ánh sáng.
Dự án này đã đạt được nhiều giải thưởng như: Giải thưởng RIBA – Tòa nhà phía Nam của năm 2022, RIBA – Giải thưởng khu vực phía Nam năm 2022, Giải thưởng Civic Trust – Người chiến thắng năm 2021, Education Estates – Dự án Đại học của năm 2021, Education Estates – Không gian học tập truyền cảm hứng năm 2021, Giải thưởng Kiến trúc Master Prize – Giáo dục Đại học 2021, Giải thưởng báo Kiến trúc AN 2021.
Lens House được đề cử Giải thưởng Manser năm 2014, là dự án cải tạo ngôi nhà thời Victoria ở phía bắc London thành nhà ở và không gian làm việc cho một khách hàng làm trong lĩnh vực nhiếp ảnh và xuất bản thiết kế.
Ngôi nhà bao gồm hai khối, một khối bao quanh các tường gạch hiện có ở bên hông để tạo thành văn phòng tại nhà, khối thứ hai tập trung mở rộng diện tích phòng khách ở tầng một. Đặc biệt, các khối mở rộng sử dụng tối đa chất liệu kính, như những ống len máy ảnh khổng lồ, phóng tầm nhìn ra khung cảnh thiên nhiên xung quanh và thu trọn những khoảnh khắc tuyệt đẹp.
Tìm hiểu thêm về Alison Brooks tại: https://www.alisonbrooksarchitects.com/
Huyền My
