Theo thời gian, nhà siêu mỏng, siêu méo không những không giảm bớt mà có xu hướng tăng lên theo các con đường mới mở. Về vấn đề này, phóng viên đã phỏng vấn TS Phạm Sĩ Liêm – Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam và TS Phạm Gia Yên – Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng.
Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng VN – TS Phạm Sĩ Liêm:
“Cách làm hiện nay không thể xoá được nhà siêu mỏng”
Thưa ông, một trong những vấn đề nóng mà kỳ họp HĐND TP.Hà Nội đề ra mới đây là giải quyết dứt điểm tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo và yêu cầu người dân tự giải toả hoặc chính quyền đứng ra giải toả. Ông có bình luận gì về vấn đề này?
– Trước hết, tôi không cho rằng đây là ý thức của người dân. Người dân xây nhà trên thửa đất vốn có của họ, trước khi có con đường. Sau khi có các con đường mới mở ra, nhiều con đường không vuông góc với thửa đất hoặc có những chỗ không vuông góc nên chúng ta thấy nhiều nhà siêu méo. Trong khi đó, vì các chủ đầu tư chỉ đền bù đến phạm vi quy hoạch con đường, nên có những thửa đất bị phạt ngang, phần còn lại chỉ vài ba mét. Chủ của các thửa đất lại không đồng ý bán cho hộ dân sở hữu miếng đất phía sau, hoặc đòi giá quá cao khiến người mua không mua được. Dù đã có quy định cấm xây dựng đối với những căn nhà có bề ngang quá bé để hạn chế những căn hộ siêu mỏng, nhưng trên thực tế thì ở nhiều tuyến phố HN tình trạng này vẫn tiếp diễn. Theo chúng tôi, việc tồn tại những căn nhà siêu mỏng, siêu méo không nên quy trách nhiệm cả cho người xây nhà, mà chính quyền địa phương cũng phải có trách nhiệm.
Nếu buộc phải thu hồi diện tích đất lớn, sẽ là khó khả thi với chính nhà đầu tư vì những khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng?
– Đúng! Nhưng chính quyền thì lại khác. Chúng tôi đã nhiều lần đề xuất những phương án khả thi để chỉnh trang đô thị với việc chính quyền địa phương đứng ra giải phóng mặt bằng không chỉ con đường mà cả diện tích hai bên đường, hay còn gọi là dự án tái thiết đô thị. Chẳng hạn dự án Đại lộ Đông Tây TPHCM là một ví dụ. Không chỉ giải toả con đường, mà sau khi Đại lộ Đông Tây hoàn thành, TPHCM sẽ có một khu đô thị mới là các tuyến phố được đầu tư chỉnh trang dọc Đại lộ Đông Tây. Muốn vậy, chính quyền địa phương đứng ra tổ chức đấu thầu quỹ đất hai bên đường. Tiền đấu thầu đủ để xây dựng con đường và chỉnh trang đô thị hai bên đường. Người dân sở hữu nhà ở cũ cũng được ưu tiên tái định cư tại chỗ và được coi như một nhà đầu tư, vì họ tình nguyện giao đất.
TS Phạm Gia Yên – Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng:
Sự thao túng hoặc vô trách nhiệm của người có thẩm quyền
Thưa ông, pháp luật về xây dựng đã quy định đầy đủ và chặt chẽ, rõ ràng về nhà siêu mỏng, siêu méo chưa?
– Sau khi Luật Xây dựng có hiệu lực, ngày 28.2.2005, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 39/2005/QĐ-TTg về hướng dẫn thi hành Điều 121 của Luật Xây dựng, trong đó quy định: Thứ nhất: Nếu phần diện tích đất sau khi quy hoạch còn lại nhỏ hơn 15m2, có chiều rộng mặt tiền hoặc chiều sâu so với chỉ giới xây dựng nhỏ hơn 3m thì không được phép xây dựng; Thứ hai: Nếu phần diện tích còn lại từ 15m2 đến nhỏ hơn 40m2, có chiều rộng mặt tiền từ 3m trở lên và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng từ 3m trở lên thì được phép xây dựng không quá 2 tầng.
Tôi cho rằng, quy định như vậy là rõ và chặt chẽ, nếu như trong công tác quản lý của các cấp chính quyền thực hiện tốt vấn đề này, thì không có nhà “siêu mỏng” mới xuất hiện.
Theo ông giải pháp nào được đặt ra để chấm dứt tình trạng nhà “siêu mỏng” tiếp tục mọc lên?
– Theo tôi, các UBND tỉnh, thành phố cần yêu cầu các phường, các quận căn cứ vào Quyết định 39/2005/QĐ-TTg thực hiện.
Trách nhiệm chính của vấn đề này, theo ông thì thuộc về ai?
– Việc thao túng hoặc việc vô trách nhiệm của những người có thẩm quyền trong việc quản lý trật tự xây dựng đô thị đã được pháp luật quy định gây ra thiệt hại cho nhân dân cho đất nước. Con số đó là cơ sở để xử lý những vị có thẩm quyền, có trách nhiệm đã để xảy ra tình trạng trên mà không thể chối cãi được.
Nếu làm được như vậy, thì chúng ta cũng sẽ bị mất mát, nhưng chắc chắn được nhiều hơn mất. Nhà “siêu mỏng” không dám mọc tiếp, đô thị phát triển văn minh, cái được lớn nhất là lòng tin của đa số nhân dân đối với chính quyền các cấp.
H.Quân – D.Hưng (thực hiện)
