Kiến trúc Tái sinh (Regenerative Architecture) là một xu hướng phát triển vượt ra ngoài khuôn khổ của Kiến trúc Bền vững “truyền thống”. Nếu Kiến trúc Bền vững tập trung vào việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, thì Kiến trúc Tái sinh hướng đến việc tái tạo và phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên, đồng thời “thúc đẩy khả năng Thích ứng và Phát triển của cộng đồng con người”. Mục tiêu của Kiến trúc Tái sinh không chỉ là “xây dựng xanh” mà là tạo ra các hệ thống sống, trong đó công trình trở thành một phần tích cực của môi trường – có thể lọc không khí, thu và tái sử dụng nước mưa, sản sinh năng lượng, và thậm chí nuôi dưỡng đa dạng sinh học.
Khái niệm này được hình thành từ những nền tảng của sinh thái học hệ thống, kinh tế tuần hoàn và triết lý “đặt con người trong tự nhiên” thay vì tách biệt khỏi nó. Kiến trúc tái sinh đòi hỏi một tư duy thiết kế tổng thể – không chỉ xét đến vòng đời vật liệu hay hiệu suất năng lượng, mà còn đến mối quan hệ giữa con người, công trình và bối cảnh sinh thái – xã hội.
Ở cấp độ thực hành, nó thể hiện qua việc sử dụng “vật liệu địa phương”, thiết kế “thích ứng khí hậu”, tích hợp “năng lượng tái tạo” và thúc đẩy “kết nối cộng đồng”.
Tại Việt Nam, tiềm năng phát triển Kiến trúc Tái sinh rất lớn nhờ vào điều kiện khí hậu nhiệt đới đa dạng, nguồn vật liệu tự nhiên phong phú và truyền thống kiến trúc bản địa giàu tính thích ứng. Thách thức đặt ra là làm sao kết nối được giữa tư duy hiện đại, công nghệ xanh và bản sắc địa phương, để tạo nên một hướng đi thực sự “tái sinh” – không chỉ cho công trình, mà còn cho môi trường và văn hoá sống.
Kiến trúc Tái sinh trong Đô thị – Hướng tiếp cận qua tái sử dụng vật liệu và chuyển đổi công năng của công trình
Trong bối cảnh đô thị hoá nhanh, Kiến trúc Tái sinh mở ra một hướng tiếp cận mới — nơi sự “tái sinh” không còn giới hạn trong khái niệm sinh thái tự nhiên, mà mở rộng sang chu trình sống của vật liệu, công trình và ký ức đô thị. Thay vì tập trung vào việc khôi phục các hệ sinh thái tự nhiên – điều khó đạt được trong môi trường đô thị dày đặc – hướng tiếp cận tái sinh ở đây nhấn mạnh vào chu trình sống của vật liệu: từ nguồn gốc, quá trình sử dụng, đến “khả năng tái sử dụng và chuyển hoá sau vòng đời công trình.
Khái niệm “tái sinh” được mở rộng từ sinh thái học sang lĩnh vực vật liệu xây dựng, nơi mỗi vật liệu không chỉ có chức năng vật lý mà còn mang giá trị về năng lượng, văn hoá và xã hội. Việc lựa chọn, tái chế hoặc sáng tạo với vật liệu cũ giúp giảm phát thải carbon, hạn chế khai thác mới, đồng thời tạo ra một ngôn ngữ kiến trúc mang tính bản địa và bền vững hơn. Trong điều kiện đô thị, đây là hướng khả thi nhất để công trình tham gia vào chu trình tái sinh của môi trường nhân tạo – nơi mỗi viên gạch, mảng thép, hay tấm gỗ đều có thể được “tái sinh” trong hình hài mới.
Ở Việt Nam, nhiều công trình gần đây đã thể hiện tinh thần này qua việc sử dụng gạch tái chế, gỗ thu hồi, bê tông phế liệu hay vật liệu địa phương được xử lý lại. Những thử nghiệm này cho thấy kiến trúc tái sinh trong đô thị không nhất thiết phải dựa vào không gian xanh hay năng lượng tự cung, mà có thể bắt đầu từ chính việc sử dụng vật liệu một cách thông minh, tiết kiệm và mang tính chu trình. Qua đó, kiến trúc không chỉ “xanh” mà còn “sống” — tiếp nối dòng chảy của vật chất, ký ức và bối cảnh đô thị.
Thông qua việc thực hành Kiến trúc tại Việt Nam trong những năm vừa qua, xu hướng cho thấy khả năng hình thành một ngôn ngữ kiến trúc đô thị bền vững và có chiều sâu văn hoá thông qua cách ứng xử sáng tạo với vật liệu, thay vì phụ thuộc vào không gian xanh hay công nghệ cao. Hai khía cạnh chính được tập trung thực hành ở đây: (1) vật liệu như tác nhân tái sinh, thông qua việc tái sử dụng, tái chế và chuyển hóa trong môi trường xây dựng; và (2) khả năng chuyển đổi công năng của công trình khi kết thúc vòng đời ban đầu, cho phép hạ tầng kiến trúc tiếp tục phục vụ những mục đích mới mà không cần phá bỏ hay lãng phí tài nguyên.
Đề xuất nhìn nhận Kiến trúc Tái sinh như một chiến lược thiết kế đô thị thông minh và nhân văn, nơi mỗi quyết định về vật liệu, cấu trúc và công năng đều góp phần vào dòng tuần hoàn của thành phố — vừa giảm phát thải, vừa gìn giữ ký ức và tạo bản sắc cho không gian sống đương đại.
Kết luận rằng, khi vật liệu được đặt trong chu trình tái sử dụng, và công trình được thiết kế mở cho khả năng thích ứng công năng tương lai, đô thị có thể phát triển theo hướng linh hoạt, tiết kiệm và giàu ký ức hơn. Kiến trúc Tái sinh vì thế không phải là sự trở về với tự nhiên, mà là một tiến trình nhân văn hóa đô thị, nơi mỗi viên gạch, cấu kiện và không gian đều có thể được “tái sinh” để tiếp tục tồn tại trong hình thái mới.
Tại Cà phê Net Zero số 27 chủ đề “Kiến trúc Tái sinh – Hướng tiếp cận mới cho tương lai bền vững”, chúng ta sẽ gặp gỡ khách mời diễn giả KTS Nguyễn Trung Thông để cùng chia sẻ và trao đổi về chủ đề này!
Diễn giả: KTS Nguyễn Trung Thông
Chủ trì: ThS.KTS Vũ Linh Quang – Giám đốc điều hành, ARDOR Green
Thời gian: 9h – 11h30 Chủ nhật, ngày 16/11/2025
Địa điểm : Family Garden – Net Zero Hub HCMC, 28 Thảo Điền, phường An Khánh, TPHCM [map]
CHƯƠNG TRÌNH:
09:00 – Đón khách, cà phê
09:30 – Mở đầu câu chuyện; phần trình bày của diễn giả
10:15 – Trao đổi
11:00 – Tự do kết nối, phỏng vấn,…
11:30 – Kết thúc
Đăng ký tham dự: https://bit.ly/caphenetzero27
Đơn vị tổ chức: Công ty cổ phần Net Zero Việt Nam (NetZero.VN)
Các nhà tài trợ đồng hành:
– Hội Gỗ xây dựng TPHCM (SAWA)
– Landscape Architecture Association
– SHERA Việt Nam
Đối tác truyền thông:
– Ashui.com
– CLB Xây dựng Xanh Việt Nam (VGC Club)
– ARDOR Green
– Hiệp hội Xây dựng & Vật liệu xây dựng TPHCM (SACA)
– Hội Doanh nghiệp xanh TPHCM (HGBA)
VỀ DIỄN GIẢ:
KTS Nguyễn Trung Thông
– Sinh ra và lớn lên tại Phan Thiết, Bình Thuận
– 2013: Tốt nghiệp Đại Học Văn Lang – Chuyên ngành Thiết Kế kiến trúc Công trình và Dân Dụng.
– 2013 – 2014: Kiến trúc sư tại Văn phòng thiết kế Cao Vinh của KTS. Quách Thế Vinh.
– 2015 – 2018: Chuyển đến Melbourne, Úc để hoàn tất chương trình Thạc sĩ tại đại học Deakin, Melbourne – Chuyên ngành Kiến trúc. Được đào tạo chuyên sâu về các khái niệm Tương lai bền vững (Sustainable Future), thực hành và trải nghiệm về các thể loại về công trình cộng đồng, công trình xanh, kiến trúc bền vững và đô thị bền vững.
– 2015 – 2019: Trong thời gian nghiên cứu và học tập, thực hành Kiến trúc tại văn phòng Kiến trúc TQP Architecture & Design, Melbourne.
– 2019 – 2022: Quay về Việt Nam và làm việc tại Ong&Ong Vietnam với vai trò là kiến trúc sư dự án.
– 2022 – 2023: Là Kiến trúc sư & Quản lý Kiến trúc tại tập đoàn Hưng Thịnh. Thực hành và trải nghiệm Kiến trúc trên phương diện là chủ đầu tư.
– Cuối 2023 – nay: Tham gia thực hành Kiến trúc tại Văn phòng Kiến trúc NU Architect & Design.
| THÔNG TIN THÊM – Chuỗi chương trình “Cà phê Net Zero” do NetZero.VN phụ trách, ở Hà Nội tại ConsHub (Trung tâm Hội nghị Quốc gia) vào sáng Thứ bảy cuối cùng của tháng; ở TPHCM được tổ chức tại Net Zero Hub HCMC (Family Garden, 28 Thảo Điền, phường An Khánh) vào sáng Chủ nhật giữa tháng; và ở Huế linh hoạt trong tháng. – Các sự kiện của Cà phê Net Zero không bán vé và miễn phí cho khách tham dự. – Hồ sơ mời tài trợ chương trình “Cà phê Net Zero”: https://bit.ly/caphenetzero – Để tìm hiểu thêm về NetZero.VN và kết nối hợp tác vui lòng xem profile: https://bit.ly/nzvn-profile – Để nhận thông tin thường xuyên qua Zalo về các chương trình Cà phê Net Zero ở TP Hồ Chí Minh, Quý khách tham gia vào Nhóm qua đường link: https://zalo.me/g/qlwjss479 *Nếu có bất cứ thắc mắc gì hoặc cần hỗ trợ từ BTC, xin liên lạc theo số hotline: 0979453774 |
