Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Trương Quang Nghĩa vừa giao cho các cơ quan chức năng xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội thành phố đến năm 2030, tầm nhìn 2045; đồng thời thuê chuyên gia điều chỉnh quy hoạch không gian đô thị. 
Theo ông Tô Văn Hùng – Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố, sau gần 21 năm chia tách tỉnh và lên thành phố trực thuộc Trung ương, đô thị Đà Nẵng đã đạt được nhiều thành tựu, cụ thể như: Quy mô khu trung tâm tăng lên ba lần; hạ tầng, đường sá phục vụ người dân cũng áp ứng được phần nào nhu cầu; nhiều khu nghỉ dưỡng cao cấp mọc lên tạo thêm sức hút du lịch…
Tuy nhiên, dân số Đà Nẵng cũng không ngừng tăng lên, kéo theo áp lực lên hạ tầng đô thị từ nhà ở đến giao thông, khu vui chơi giải trí, chăm sóc sức khoẻ… Trong đó, riêng quy hoạch giao thông đã “từ cờ tướng thành cờ vây”, việc quy hoạch lại đứng trước nhiều khó khăn.
Ông Hùng nói, Đà Nẵng hiện có hơn 77.000 xe ôtô, trên 888.000 xe máy dù dân số mới ở mức 1,2 triệu dân. Tuy nhiên, quy hoạch không thể chạy theo có bao nhiêu phương tiện thì phải mở bấy nhiêu đường, mà phải tiếp cận thông qua giao thông công cộng.
- Ảnh bên: Ông Tô Văn Hùng – Trưởng Ban đô thị HĐND TP Đà Nẵng. (Ảnh: Nguyễn Đông)
Ngoài ra, ông cho rằng quỹ đất phát triển không gian công cộng hạn hẹp, khiến cho nhiều dự án bãi đỗ xe nằm trên giấy, phương tiện đậu đỗ ngay dưới lòng đường là một trong những nguyên nhân gây ra kẹt xe. Do đó, việc thành phố cần làm ngay là quy hoạch vị trí và có chính sách thu hút nhà đầu tư xây dựng các bãi đỗ xe thông minh.
Trước việc 12 km bờ biển ở quận Ngũ Hành Sơn bị bịt kín, ông Hùng nói khi lập lại quy hoạch thì Đà Nẵng cần tính đến việc đảm bảo ở khoảng cách từ 800 m đến 1.000 m có một bãi tắm để người dân thuận tiện tiếp cận.
Ông Nguyễn Phú Thái – Viện trưởng nghiên cứu phát triển kinh tế xã hội Đà Nẵng, cho rằng thành phố cần chú ý đến quy hoạch không gian. “Ở nhiều nước, khi làm quy hoạch họ đã phân chia rất rõ ràng, đâu là chỗ cho sản xuất, đâu là chỗ cho dân cư ở, đâu là chỗ du lịch, vui chơi công cộng…, tất cả đều rõ ràng ngay từ đầu và nếu vi phạm vào quy hoạch là vi phạm luật pháp. Còn ở ta thì cả quy hoạch và quản lý quy hoạch đều không tốt”, ông nói.
Lựa chọn quảng trường trung tâm gắn với lịch sử
Trong định hướng quy hoạch đô thị, quảng trường trung tâm là một điểm nhấn mà lãnh đạo Đà Nẵng từng đề cập với ý tưởng giải tỏa vệt đô thị từ Nhà hát Trưng Vương ở đường Phan Châu Trinh thẳng xuống ven sông Hàn đường Bạch Đằng.
Tuy nhiên, theo ông Tô Văn Hùng, nếu làm quảng trường tại vị trí này thì chỉ xứng là quảng trường phát triển dịch vụ. “Quảng trường trung tâm phải là nơi có yếu tố lịch sử, chính trị”, ông nói và cho rằng Đà Nẵng có một nơi xứng đáng xây dựng quảng trường trung tâm là khu vực cảnh quan gắn với thành Điện Hải – thành luỹ đầu tiên kháng Pháp 160 năm trước.
“Sắp tới thành phố sẽ quy hoạch cải tạo Thành Điện Hải, nên biến khu vực này thành quảng trường trung tâm, vừa ngay cạnh khu hành chính, bảo tàng, thư viện, vừa có hướng nhìn thẳng ra bờ sông”, ông Hùng nói.
Khu vực thành Điện Hải, Đà Nẵng. (Ảnh: Nguyễn Đông)
Theo nghiên cứu của Viện Kiến trúc quốc gia, quảng trường xung quanh di tích thành Điện Hải được khái toán đầu tư khoảng 513 tỷ đồng. Trong đó bao gồm chi phí cải tạo sân nền, giao thông, cây xanh (220 tỷ đồng); đầu tư bãi đỗ xe ngầm ba tầng (193 tỷ đồng); đền bù đổi Công trình nhà hàng bến du thuyền của ông Phan Văn Anh Vũ đã đầu tư khoảng 100 tỷ đồng, không bồi thường về đất do đất thuê trả tiền hàng năm; toàn bộ các hạng mục dự kiến đầu tư trong giai đoạn 2019-2020.
Cân nhắc các dự án lấn biển
Đà Nẵng hiện có dự án lấn biển là Khu đô thị quốc tế Đa Phước (còn gọi là dự án The Sunrise Bay Đà Nẵng), có tổng diện tích 230 ha hướng ra vịnh Đà Nẵng, nằm trên đại lộ Nguyễn Tất Thành (bao gồm phường Thanh Bình và Thuận Phước, quận Hải Châu).
Dự án này bao gồm nhà phố, biệt thự, sân golf, bãi biển, bến du thuyền… với không gian sinh sống cho khoảng 40.000 người dân. Tháng 3/2017, Đà Nẵng đã dừng thi công khu căn hộ, biệt thự ven biển này do triển khai khi chưa có đánh giá tác động môi trường. Khu đô thị này sau đó được xây dựng trở lại và đang thuộc diện thanh tra toàn diện.
Góp ý với chính quyền Đà Nẵng mới đây, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, Đà Nẵng phải cẩn trọng với một số đề xuất lấn biển hoặc xây dựng khu đô thị đảo nhân tạo trong vùng vịnh Đà Nẵng.
Ông Sơn nói, những đề xuất liên quan đến nội dung trên cần có đánh giá tác động môi trường (ô nhiễm, giao thông, biến đổi khí hậu,…) và tác động quy hoạch kiến trúc cảnh quan chung của khu vực nghiên cứu và khu lân cận, để đảm bảo tiêu chí phát triển bền vững.
Khu đô thị hai bên bờ sông Hàn, Đà Nẵng. (Ảnh: Nguyễn Đông)
Ngoài ra, trước thực trạng nhà cao tầng xây dựng nhấp nhô dọc hai bên sông Hàn, kiến trúc sư Sơn cho rằng bờ tây con sông này có thành Điện Hải, thành phố nên quản lý chặt chẽ việc phát triển nhà cao tầng để không ảnh hưởng xấu đến không gian lịch sử cũng như đảm bảo an toàn bay của sân bay Đà Nẵng.
Còn bờ đông sông (quận Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn) có thể phát triển khu trung tâm mới cho Đà Nẵng với chiều cao công trình thấp dần về phía không gian mặt nước.
Ông Nguyễn Phú Thái thì cho rằng, làm lại quy hoạch lần này, Đà Nẵng không nên giới hạn về không gian địa lý mà cần tính toán đến yếu tố liên kết vùng, trong đó trực tiếp nhất là vùng Điện Bàn, Hội An của Quảng Nam; đồng thời nghiên cứu phương thức tổ chức, quản lý đô thị hiện đại, tính toán làm tàu điện ngầm,…
“Một chiến lược dài hơi thì ngoài các yếu tố về không gian đô thị hay kinh tế, việc giữ được văn hoá bản địa là điều rất cần thiết. Nhiều người đến Đà Nẵng không phải vì biển hay hải sản, mà vì thích người dân thân thiện. Đó là một lợi thế mà thành phố nên khai thác”, ông Thái nói.
Nguyễn Đông
(VnExpress)
