Tọa lạc tại Bắc Giang, Đình Vường có quy mô lớn và kết cấu khá hoàn hảo. Dù đã gần ba trăm năm tuổi, đình vẫn giữ nét đẹp nguyên sơ do chưa hề có một lần trùng tu nào lớn.
Đình Vường tọa lạc tại thôn Hậu, xã Liên Chung, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Ngoài tên gọi theo làng, đình có tên chữ là Thịnh Vượng, do chữ làng Vường mà ra. Toàn bộ khu đình bao gồm các công trình đại đình và tả vu, hữu vu, sân, vườn, tam quan. Toà đại đình đặt trên đỉnh gò đồi, bố cục mặt bằng theo kiểu chữ công, gồm ba hạng mục: Đại đình, ống muông, hậu cung. Đại đình có ba gian hai chái.
Đình Vường được xây dựng trên một khu đồi nhỏ bên làng Vường, nhìn về hướng nam, phía trước là núi Dành, sau lưng là làng Hậu, bên trái là xóm Cống, bên phải là xóm Giữa. Cảnh quan đình thoáng đãng, đẹp đẽ.
Đình Vường thờ Đức thánh Cao Sơn – Quý Minh, hai vị thánh ngự trong cung cấm. Ba chữ phía trên là ” Thượng Đẳng Thần”. Các bức cửa võng ở đình Vường chạm lộng đẹp lại xếp theo lối bình phong. Các đề tài trang trí rất phong phú theo phong cách dân gian hoa dây cách điệu. Có hai hạc thờ đứng trên lưng rùa ngoảnh cổ ra. Mỏ hạc chấm xà hạ đại đình.
Trong toà đại đình, hệ thống sàn, ván còn khá nguyên vẹn. Hai toà đại đình và hậu cung được ngăn cách bởi hệ thống cửa cấm đóng kín, chỉ mở khi làm lễ.
Hai gian bên đại đình có đôi ngựa hồng, ngựa bạch lớn đặt trên nền đá xanh ở gian giữa.
Phần liên kết các vì mái theo lối cổ truyền thống. Trên các vì nóc và vì nách có nhiều mảng phù điêu chạm lộng đẹp.
Nét độc đáo của đình Vường vượt trội các ngôi đình khác ở chỗ bộ khung gỗ còn khá chắc chắn và nguyên vẹn nét kiến trúc từ thời Lê và Nguyễn.
Ngoài giá trị về kiến trúc nghệ thuật, đình Vường còn ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử gắn liền với nhân dân địa phương. Trong kháng chiến chống Pháp, đây là nơi liên lạc, hội họp của dân quân du kích địa phương quanh vùng Yên Thế hạ, liên quan chặt chẽ với căn cứ tiền tiêu núi Dành. Kháng chiến chống Mỹ, đình Vường là nơi cất giữ kho phim dự trữ quốc gia gần 10 năm.
Bốn đao đình và hai đầu nóc được kê xếp, đắp đặt các đao sành gốm bay vút lên như cánh diều no gió.
Cầu thang bằng đá nguyên khối khá độc đáo.
Lê Bích (VnExpress)
