Theo Nghị định 103/2024, mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển đổi có thể lên tới hàng chục tỉ đồng, khiến nhiều người dân gần như phải “mua lại” chính mảnh đất của mình.
Vì vậy, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ nhằm tháo gỡ vướng mắc trong tính tiền sử dụng đất khi hộ gia đình, cá nhân chuyển từ đất nông nghiệp sang đất ở. Dự thảo đề xuất mức thu tối thiểu 30% cho diện tích trong hạn mức và 50% cho phần vượt hạn mức.
Góp ý dự thảo, HoREA đề nghị ấn định tỷ lệ cụ thể, thay vì dùng các cụm từ “không thấp hơn” trong dự thảo.
Cụ thể, mức thu nên là 20% với diện tích trong hạn mức giao đất ở và 30% với diện tích vượt hạn mức. Với cách tính này, người dân sẽ giảm được gánh nặng đáng kể so với hiện hành.
Hiệp hội cũng đề xuất nâng diện tích vượt hạn mức giao đất ở từ 500m2 lên tối đa 2.000m2 để phù hợp với thực tế nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực phía Nam nơi tồn tại nhiều thửa đất lớn.
HoREA dẫn chứng, một hộ có 1.000m² đất, theo cách tính hiện hành phải nộp gần 12,8 tỉ đồng. Với mức thu 20%-30% như đề xuất, số tiền còn khoảng 9,7 tỉ đồng; nếu miễn phần trong hạn mức, chỉ còn 7,9 tỉ đồng, qua đó giảm gánh nặng và bảo đảm công bằng.
Bên cạnh đó, đơn vị này kiến nghị sửa quy định “mức thu chỉ áp dụng một lần cho một hộ” vì điều này có thể tạo ra sự bất công trong các trường hợp thừa kế hoặc chuyển đổi nhiều lần.
Một điểm đáng chú ý khác là HoREA đề nghị áp dụng “hiệu lực trở về trước” đối với các hộ đã nộp tiền sử dụng đất theo mức cao của Nghị định 103, nhằm đảm bảo công bằng và tránh khiếu nại.
Đồng thời, hiệp hội cho rằng cần bổ sung nguyên tắc thu tiền sử dụng đất theo hướng “thấp hơn trong hạn mức” vào Luật Đất đai sửa đổi để tạo sự ổn định lâu dài.
Ngoài ra, HoREA ủng hộ đề xuất miễn tiền sử dụng đất cho diện tích trong hạn mức giao đất ở. Nếu được thông qua, chính sách này sẽ giúp người dân giảm chi phí đáng kể, góp phần hiện thực hóa mục tiêu an sinh và tạo sự đồng thuận xã hội.
Gia Nghi
