Theo Nghị quyết, phát triển Thành phố Hà Nội thông minh là bước chuyển đổi chiến lược, không chỉ nhằm ứng dụng công nghệ vào một số lĩnh vực quản lý mà thay đổi toàn diện mô hình vận hành và phát triển đô thị theo hướng quản trị dựa trên dữ liệu, bằng chứng và mô hình dự báo.
Quan điểm xuyên suốt của Thành phố là xây dựng Hà Nội trở thành một đô thị thông minh tầm cỡ châu Á – Thái Bình Dương, có năng lực tương đương các đô thị tiên phong trong các lĩnh vực dữ liệu đô thị, trí tuệ nhân tạo, giao thông thông minh, an ninh đô thị, quản lý môi trường và năng lực điều hành dựa trên phân tích dữ liệu…
Tuy nhiên, Hà Nội cũng xác định đô thị Hà Nội thông minh là mô hình đặc thù, có bản sắc riêng, phù hợp thực tiễn của Hà Nội và không xây để “trình diễn”, mà xây để “giải quyết vấn đề”, đặc biệt là các “điểm nghẽn” của Thành phố. Mọi giải pháp phải gắn trực tiếp với hiệu quả vận hành và chất lượng sống của người dân.
Trên cơ sở đó, đến năm 2030, Thành phố đặt mục tiêu đạt mức phát triển đô thị thông minh tích hợp theo Bộ tiêu chí đô thị thông minh. Riêng lĩnh vực quy hoạch đô thị, đến năm 2030, Hà Nội hướng tới hình thành hệ thống quy hoạch đô thị số đồng bộ – minh bạch – tích hợp, làm nền tảng cho phát triển đô thị bền vững.
Cụ thể là 100% quy hoạch chi tiết được số hóa 3D, tích hợp lên hệ thống GIS thống nhất; các dự án đầu tư công, phát triển hạ tầng đô thị, phát triển nhà ở, giao thông đều liên kết trực tiếp với cơ sở dữ liệu quy hoạch. Đồng thời, hình thành bản đồ số đa lớp phục vụ dự báo ngập, ùn tắc, phát triển dân cư và hạ tầng; quy hoạch đô thị gắn với tiêu chí xanh – thích ứng khí hậu – năng lượng thông minh.
Không chỉ dừng ở việc tổ chức không gian, quy hoạch đô thị thông minh của Hà Nội giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 còn bảo đảm tích hợp yếu tố: hạ tầng số, dữ liệu đô thị và khả năng vận hành thông minh. Các dự án hạ tầng giao thông, không gian cảnh quan, khu đô thị mới, khu công nghiệp và các khu chức năng trọng điểm của Thành phố phải được quy hoạch theo hướng “thông minh ngay từ đầu”, sẵn sàng cho việc kết nối, giám sát, khai thác dữ liệu và điều hành tập trung trong suốt vòng đời dự án.
Về tầm nhìn dài hạn, đến năm 2045, Hà Nội hướng tới đạt cấp độ trưởng thành cao nhất trong Bộ tiêu chí đô thị thông minh bền vững, trở thành một trong những đô thị thông minh hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Khi đó, thành phố vận hành dựa trên dữ liệu thời gian thực, trí tuệ nhân tạo, mô hình dự báo và bản sao số đô thị; đảm bảo môi trường sống an toàn, xanh, bền vững; kinh tế số và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chủ đạo; chất lượng sống và mức độ hài lòng của người dân đạt chuẩn các đô thị phát triển. Dù vậy, trong mọi giai đoạn, Hà Nội vẫn nhất quán quan điểm “người dân là trung tâm, doanh nghiệp là động lực, dữ liệu là tài sản, công nghệ là công cụ”, gắn phát triển đô thị thông minh với bảo tồn bản sắc văn hiến, văn hóa và đặc trưng của Thủ đô.
Để hiện thực hóa mục tiêu, lộ trình triển khai Đô thị Hà Nội thông minh dự kiến chia thành 3 mốc chính: nhiệm vụ cần làm ngay trong năm 2026; các nội dung thực hiện đến năm 2030; tầm nhìn triển khai đến năm 2045.
Theo đó, giai đoạn 2025–2026 được xác định là giai đoạn hình thành các nền tảng hạ tầng, dữ liệu và công cụ điều hành cốt lõi, làm tiền đề cho việc phát triển đô thị thông minh đồng bộ, tích hợp trong giai đoạn đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời tập trung xử lý các điểm nghẽn đô thị cấp bách.
Ở giai đoạn này, Thành phố không đặt mục tiêu hoàn thiện toàn diện mô hình đô thị thông minh mà ưu tiên triển khai có trọng tâm, trọng điểm các nhiệm vụ, giải pháp công nghệ đã được xác định trong danh mục triển khai, gắn trực tiếp với các bài toán thực tiễn của đô thị và đời sống người dân. Các nhiệm vụ được lựa chọn theo nguyên tắc: tác động trực tiếp – đo lường được – phục vụ điều hành theo thời gian thực – có khả năng mở rộng trong các giai đoạn tiếp theo.
Thanh Xuân
