Được UBND tỉnh Quảng Ninh quyết định chủ trương đầu tư, dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương hơn 5,6 tỷ USD. Cùng với đó, chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 10.270 tỷ đồng (tương đương 396 triệu USD) từ ngân sách nhà nước.
Dự án đi qua 4 địa phương: Hà Nội-Bắc Ninh-Hải Phòng-Quảng Ninh với chiều dài 120,2 km, được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ tối đa lên tới 350 km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ tối đa 120 km/h. Dự án dự kiến sẽ sử dụng thế hệ tàu cao tốc mới nhất, hiện đại nhất cùng hệ thống thông tin, tín hiệu, trang thiết bị cao cấp hàng đầu thế giới do Siemens Mobility (Đức) cung cấp và sẽ từng bước chuyển giao công nghệ cho VinSpeed trong quá trình vận hành.
Điểm đầu của tuyến đặt tại ga Cổ Loa (Trung tâm Triển lãm Việt Nam, TP. Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long, Quảng Ninh. Tuyến sẽ đi qua 3 ga trung chuyển là Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử (Quảng Ninh) và có 1 depot đặt tại ga cuối Hạ Long.
Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành và chính thức đi vào vận hành, khai thác thương mại trong năm 2028, rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Quảng Ninh xuống 5-7 lần, từ hơn 2 tiếng chỉ còn khoảng 23 phút.
Ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đánh giá đây là công trình hạ tầng chiến lược, kết nối 4 tỉnh, TP. Hà Nội-Bắc Ninh-Hải Phòng-Quảng Ninh, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần cụ thể hóa Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 30 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng đồng bằng sông Hồng và các chương trình hành động của Chính phủ, Quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Ông Bùi Văn Khắng nhấn mạnh dự án có ý nghĩa quan trọng, tạo đột phá về kết cấu hạ tầng giao thông hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng, liên vùng, đặc biệt đối với vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và vùng đồng bằng sông Hồng. Tuyến đường hình thành trục kết nối tốc độ cao, rút ngắn thời gian di chuyển, nâng cao năng lực kết nối và lan tỏa phát triển. Quan trọng hơn, dự án góp phần tái định hình không gian phát triển mới theo hướng hiện đại, đồng bộ; tạo điều kiện để các tỉnh, thành phố phát huy lợi thế so sánh, hình thành các hành lang kinh tế, chuỗi giá trị liên kết vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.
Đối với Quảng Ninh, dự án là động lực chiến lược để mở rộng không gian phát triển mới và nâng cao vị thế trong liên kết vùng. Việc kết nối trực tiếp với Thủ đô Hà Nội bằng đường sắt tốc độ cao sẽ đưa Quảng Ninh trở thành cực tăng trưởng phía đông của vùng. Đồng thời, tạo điều kiện tái cấu trúc không gian kinh tế, đô thị, lao động và du lịch; phát triển mạnh du lịch, dịch vụ chất lượng cao; hình thành các cực tăng trưởng mới tại khu vực nhà ga, nâng cao năng lực thu hút đầu tư, nguồn nhân lực chất lượng cao và cải thiện toàn diện chất lượng sống của nhân dân.
Tỉnh Quảng Ninh, các địa phương cam kết tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt công tác giải phóng mặt bằng, tổ chức thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và bàn giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư; phối hợp chặt chẽ triển khai các thủ tục, bảo đảm dự án được triển khai đồng bộ, đúng quy định pháp luật và tiến độ đề ra; kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh, bảo đảm thi công liên tục, không gián đoạn.
Ông Michael Peter – Tổng giám đốc toàn cầu Tập đoàn Siemens Mobility cam kết cung cấp công nghệ tàu cao tốc chất lượng nhất, hiệu quả nhất và an toàn nhất đã được kiểm chứng trên khắp thế giới cho dự án; mong muốn hợp tác chuyển giao công nghệ sâu rộng, cùng lắp ráp và bảo trì tàu, để tạo ra một hệ sinh thái tàu cao tốc tại Việt Nam; đưa tuyến đường sắt tốc độ cao trở thành dự án tiêu biểu cho mối quan hệ Việt Nam – Đức trong nhiều thập kỷ tới.
Đại diện chủ đầu tư, ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup khẳng định quyết tâm của Vingroup đóng góp mạnh mẽ vào việc phát triển cơ sở hạ tầng, từng bước kiến tạo hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại chuẩn quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao chất lượng sống cho người dân Việt Nam.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh là dự án đường sắt thứ hai do VinSpeed triển khai thực hiện. Tháng 12/2025, VinSpeed đã chính thức động thổ tuyến đường sắt Bến Thành-Cần Giờ tại TPHCM, dự kiến hoàn thành vào quý IV/2028.
Hà Văn
