Không gian S / thiết kế: H&P Architects

Cách không xa khu công nghiệp lớn đầy ô nhiễm, công trình nằm trong khu đô thị mới đang hình thành với mật độ xây dựng cao ở thị trấn Đồng Văn, tỉnh Hà Nam – đây là một không gian mở phục vụ cộng đồng, tập trung vào khía cạnh văn hóa và nghệ thuật theo định kỳ, thường nhật là không gian café.

Cảm hứng thiết kế đến từ vẻ đẹp của danh thắng quốc gia Kẽm Trống nằm giữa hai tỉnh Hà Nam & Ninh Bình mà tình trạng khai thác đá trái phép đang dần biến địa danh nổi tiếng này thành phế tích. Từ đó, hình thành nên quan điểm thiết kế là Tận dụng đồ phế thải (tái sử dụng thép ống giàn giáo, gom nhặt những mảnh đá Kẽm Trống, đá thải loại từ các làng nghề và công trường xây dựng nhằm thể hiện sự trân trọng, hoài niệm / tiếc nuối của người dân nơi đây với những gì đã từng thuộc về danh thắng này.

Ý tưởng thiết kế: Khoảng trống nằm chen giữa hai dãy núi đá do con sông Đáy tạo nên.

“Dãy núi” là những tấm tường bằng đá (dày 0,4m, cao 3,4m) đứng độc lập, xen cài zigzac, liên thông ngẫu nhiên với nhau qua các ô cửa và các khoảng hở, giúp cho người sử dụng có thể tiếp cận từ nhiều hướng. Bao phía ngoài là mặt nước; cây xanh xen kẽ ở nhiều vị trí với cao độ khác nhau nhằm điều tiết vi khí hậu, tạo cảnh quan và làm mờ ranh giới trong-ngoài, đưa con người gần hơn nữa với thiên nhiên. Lơ lửng bên trên là “ Đám mây lớn” gồm mái nhẹ và sàn lửng được tạo nên bởi sự chuyển văn liên tục của các ống thép (d=4,2cm, từng làm giàn giáo xây dựng) kết hợp với các thanh tre (đỡ mái, lát sàn) thành một hệ kết cấu mỏng manh mà vững chắc, có tính năng đàn hồi – đối lập với sự chắc nịch, ngóc ngách của động đá bên dưới. Trên cùng lợp mái polycarbonate trong suốt, có hệ thống phun nước & phun sương để rửa mái & làm mát trong những ngày hè nắng nóng.

“Đám mây & Dãy núi” là những hình ảnh nguyên thủy và thơ mộng nhưng cũng đồng thời lại khơi dậy những cảm giác khác lạ khi trải nghiệm trên & trong nó: hình ảnh rừng cây kim loại chết khô, làn khói ô nhiễm lớn đang dần nuốt chửng thị trấn,…

Với tên gọi là Không gian S (S = Save the Stone & Scaffolding = Giải cứu Đá & Giàn giáo) – Công trình góp phần cảnh tỉnh tình trạng khai thác bừa bãi tài nguyên thiên nhiên ở Việt Nam hiện nay, đã xóa sổ nhiều núi đá có giá trị lịch sử văn hóa, khiến hệ sinh thái tự nhiên và hệ sinh thái nhân văn đang mất cân bằng nghiêm trọng. Thông điệp của Không gian S là: “Kiến trúc có trách nhiệm với môi trường tự nhiên & môi trường văn hóa-xã hội”.