Đến Quảng Châu gần tuần, hôm qua mới ghé thăm được phố đi bộ Bắc Kinh Lộ (Beijing Lu). Đã 8 giờ sáng, những con phố vẫn như còn ngái ngủ. Lác đác vài cửa hàng mởi, chủ yếu là hàng ăn khói vương vấn. Mấy cụ già mặc áo đỏ vừa đi dạo vừa cầm cái gậy có chức năng nhặt rác. Mấy bà mẹ trẻ đẩy con đi chơi. Thời gian như lắng đọng nơi đây. Không phải ngày thứ Bảy, Chủ nhật hay lễ nên phố đi bộ vắng chăng?
Tạt vào quán ăn, gọi tô mì tôm, phục vụ bê ra bảo là miến. 2 tô giá 25 tệ, tương đương 80 nghìn đồng. Tô mì có mấy lát thịt bò, nhánh xà lách, không rau thơm, không hành, tiêu, ớt, chanh mà sẫm mùi dầu mỡ, mùi thuốc bắc. Phải như bên ta, bỏ ra từng ấy tiền ăn uống như thế bị mắng như chơi. Để ý, dân bên này không bao giờ ăn rau thơm, ớt, tỏi, chanh. Chợt thèm bát phở khói nghi ngút lấp xấp những hành, mùi vài lát ớt tươi bên mình.
- Ảnh bên : Giữa thiên đường cũng ấm lòng khi có hai từ Việt Nam. (Ảnh: Quốc Khánh)
Đi vài chục mét, mừng húm khi thấy quán ăn mang tên Nhà hàng Việt Nam to vật vã ngay khu phố chính. Mở cửa nhảy vào mong hỏi chút kinh nghiệm mua sắm, thì ngã ngửa người khi cả quán không ai biết tiếng Việt, ngoài từ “cơm” ngọng nghịu. Thế đấy, không biết chủ quán là người Việt chính gốc sang đây làm ăn, hay là tên Việt Nam bị “nhái” khi dân Tàu thấy lượng khách du lịch ta sang đây ngày càng đông. Ở đây là thiên đường háng nhái, nên chẳng tin gì được. Một “hiện tượng phổ quát” là các quầy tính tiền, nhân viên thu ngân đều lật đi lật lại, săm soi rất lâu xem có phải tiền giả không, rất là khó chịu. Dù thế nào thì cũng hơi phồng mũi, khi ở ngay cái phố đi bộ nức tiếng này, 4 từ nhà hàng Việt Nam nổi lên hoành tráng như thế.
Bấy giờ thì phố đã nhộn nhịp như nêm. Tất cả các cửa hàng đều mở toang như thể vừa bấm nút tự động. Khách đâu cứ như từ trên trời rơi xuống, dưới đất chui lên. Điều đặc biệt ở chỗ, thấy toàn dân châu Á, tìm được anh Tây mũi lõ mắt xanh quá khó.
Và, không phải ai cũng đến “thiên đường” này đây để mua sắm. Có người ngồi trên ghế đọc báo, có đôi bạn trẻ tán tỉnh nhau cười rúc rích. Rất nhiều người nối nhau vào tiệm bánh Quảng Châu. Có mấy cụ già thi nhau chụp ảnh bên chiếc đồng hồ nước có từ thời nhà Minh. Một khung cảnh yên bình, nhẹ nhàng, trái ngược với sự hối hả của một Quảng Châu thay đổi từng ngày ngoài kia. Đấy mới là ý nghĩa của phố đi bộ đích thực. Chợt cảm giác như được giải tỏa được mọi căng thẳng, thấy mình bình đẳng hơn giữa dòng người như mắc cửi.
Tôi ngó mắt quá lớp kính chịu lực để nhìn xuống tường thành cũ của thành Quảng Châu qua các thời kỳ. Nằm sâu dưới lòng đất khoảng 1,5m là những vết tích của một con đường cổ được lát bằng đá tuy thủ công nhưng sắc sảo. Bạn vừa bước ra từ một trung tâm mua sắm, đập ngay vào mắt “lối xưa xe ngựa” hẳn cũng bâng khuâng nhớ về một thời văn hóa Lĩnh Nam vàng son.
Những trung tâm mua sắm hiện đại hòa quyện cùng hồn xưa nét cũ, được hướng vào khuôn khổ an ninh cực tốt, phố xá sạch sẽ như trong nhà bạn, dịch vụ chuyên nghiệp, ai mà không quyến luyến khi rời nơi này. Tất nhiên, để rời được chốn này thì trong ví đã tốn không ít tiền.
Không khỏi liên tưởng về phố đi bộ ở ta: Hàng Đào – Hàng Ngang – Hàng Đường – Đồng Xuân. Chẳng hy vọng vào cao xa, chỉ cần phố đi bộ nhà ta bớt đi sự nhếch nhác, buôn bán chụp giật là mừng lắm rồi.
Phố đi bộ là mô hình không gian giao tiếp công cộng, được coi là một địa điểm đặc trưng của đô thị. Nó phản ánh không chỉ vấn đề quy hoạch và kiến trúc đô thị, mà còn liên quan đến xã hội học, bảo tồn di sản văn hoá, phát triển thương mại và du lịch. Không hài hòa được những yêu cầu đó, đặc biệt ý thức của người dân bản địa chẳng xem phố là của chung, thì dễ trở thành phố đi… quậy lắm!
Chào Beijing Lu, tôi vẫn còn trở lại bởi lòng đã bị thôi thúc vậy rồi.
NGỌC HÒA
