Sân vườn Nhật Bản từ lâu đã được phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam, thiết kế của nó mang nét truyền thống, đặc trưng riêng, nơi mà thiên nhiên được sắp xếp theo ý đồ nghệ thuật có ý nghĩa tượng trưng. Nguồn gốc của sân vườn Nhật Bản là ở Trung Quốc, sau khi du nhập vào Nhật khoảng thế kỉ 6 đến thế kỉ 8 cùng với Đạo giáo thì nó đã được những người nghệ nhân nơi đây phát triển, mang phong cách và bản sắc riêng của quốc gia này.
“Nét duyên ngầm” của sân vườn Nhật Bản được kết hợp từ nhiều yếu tố khác nhau như đá, nước và cây cảnh. Đá có ý nghĩa là tạo bộ khung và nền tảng cho khu vườn, ngoài đá giậm bước thì còn có nhiều hình đạng đá khác nhau như móng cầu, tường, thạch đăng, thủy bồn…Còn nước được coi là yếu tố trung tâm trong sân vườn, nó tạo nên những địa hình tự nhiên như gò, núi…và cùng với cây xanh, thực vật trong sân vườn để tổ điểm cảnh sắc, sắp đặt theo một ý tưởng nào đó.
Vườn Nhật Bản cũng có nhiều phong cách khác nhau, song nổi tiếng nhất vẫn là vườn khô Karesansui, vườn trà Chaniwa hay vườn đi dạo Kaiyushiki.
Vườn khô Karesansui: Hay còn gọi là vườn đá Nhật Bản, sân vườn thiện định. Nó ảnh hưởng bởi phong cách thiện tông và đa số được áp dụng trong các thiền viện, trà thất. Không giống với những kiểu vườn truyền thống, trong vườn này không có sự hiện diện của yếu tố nước mà chỉ có đá, sỏi và cát gợi lên cảm giác sông hồ, biển cả. Thoạt nhìn nó có vẻ đơn giản nhưng giá trị thực của nó là ở chỗ ngồi trong sân vườn này con người có thể trầm tư và thấu hiểu ý nghĩa ẩn sâu bên trong của nó.
Vườn trà Chaniwa: Mẫu sân vườn này mang vẻ tôn nghiêm, trầm mặc và nó phù hợp với những nơi có tổ chức nghi lễ thưởng trà. Bố cục của một khu vườn Chaniwa bao gồm phần trung tâm là trà thất chính với con đường mòn nhỏ bằng đá dẫn đến đó gọi là nobedan, điểm xuyết trong sân vườn là những bụi hoa và cây cảnh xanh mướt. Một điểm đặc trưng khác của sân vườn này là đèn đá, bể nước bằng đá hay hàng rào truyền thống làm bằng tre, nứa…
Vườn đi dạo Kaiyushiki: Đây là kiểu sân vườn được thiết kế trên một khoảng không rộng lớn và buộc ai đó bước vào đây đều phải tản bộ khắp khu vườn mới thấy được vẻ đẹp của nó. Ở mỗi góc của khu vườn đều được sắp xếp mang vẻ đẹp độc đáo riêng và tạo điểm nhấn đặc biệt cho sân vườn.
Thùy Duyên
(tcxd.vn)
