Để đối mặt với các vấn đề trong tương lai, những nhà lãnh đạo trên thế giới có thể sẽ phải thay đổi hoàn toàn nhận thức của mình.
Các thành phố trên thế giới đang phải đối mặt với vấn đề di dân ồ ạt do biến đổi khí hậu, ví dụ như Scotland và một số quốc đảo ở vùng biển Thái Bình Dương. Chính vì thế mà càng ngày có nhiều cá nhân, tổ chức tỏ ra quan tâm đến các phát kiến mới trong kiến trúc, quy hoạch đô thị để giảm nhẹ hay thậm chí là giải quyết vấn đề này trong ngắn và dài hạn.
Mô hình thành phố Lilypad làm từ vật liệu tái chế của kiến trúc sư Bỉ Vincent Callebaut
Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu lan đến tất cả các mặt của cuộc sống. Từ lâu, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sức khỏe, phát triển kinh tế, sản xuất nông nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng,… đều sẽ chịu tác động của việc trái đất nóng lên. Tuy vậy, không phải nơi nào trên trái đất cũng chịu ảnh hưởng giống nhau, và các nước đang phát triển được đặt vào diện gặp nguy hiểm nhất.
Những khu vực chịu ảnh hưởng nhiều nhất là các hòn đảo nhỏ hoặc các đồng bằng bên dòng sông lớn như sông Ganges, sông Trường Giang, và sông Niles. Đây đều là các khu vực có các đô thị lớn nằm giữa những trung tâm sản xuất nông nghiệp. Hậu quả mà biến đổi khí hậu đem lại cho những vùng đất này sẽ là khổng lồ, và các nhà lãnh đạo phải có những biện pháp giảm thiểu thiệt hại ngay từ hôm nay.
Sẽ có hàng triệu người từ những khu vực nói trên tham gia di dân khi chỗ ở của họ bị thiên tai xâm lấn. Các chuyên gia tin rằng khi đó dòng người sẽ di chuyển từ vùng quanh đường xích đạo – khu vực đông dân cư nhất thế giới – lên phía bắc và xuống phía nam. Nhận ra thách thức này, các thành phố trong vùng bị ảnh hưởng đang cố gắng áp dụng các sáng kiến phòng chống và giảm nhẹ thiệt hại, nhưng bản thân họ cũng đang phải gánh chịu những vấn đề như thiếu nhà ở, ô nhiễm môi trường, mất bình đẳng thu nhập.
Chính vì thế mà bất kỳ kiến trúc sư hay nhà thiết kế đô thị nào muốn nghiên cứu việc đối phó với việc di dân do biến đổi khí hậu phải nhớ rằng bất kỳ gói giải pháp họ đưa ra cũng phải tìm cách giải quyết các vấn đề kinh tế-chính trị nào đang tồn tại. Đây là một quá trình đầy khó khăn, nhưng cũng là cách duy nhất để các đô thị có thể vượt qua và phát triển được trong khi toàn bộ cấu trúc kinh tế – xã hội bị thay đổi do biến đổi khí hậu.
Ý tưởng về việc trồng rừng ngập mặn tại các bờ biển đang sạt lở vì nước biển dâng
Ý tưởng xây dựng khu vườn thẳng đứng ngay trong lòng thành phố New York
Tuy có vẻ khó tin, nhưng những hòn đảo nhân tạo nổi trên mặt nước có khả năng sẽ trở thành phổ biến trong tương lai
Dự án Đảo nổi được đề xuất cho Polynesia thuộc Pháp không bao giờ trở thành hiện thực, nhưng liệu các thành phố nổi có phải là tương lai của cuộc sống đô thị? (Hình ảnh © Blue Frontiers)
Manhattan sẽ xây dựng một bức tường và công viên khổng lồ để bảo vệ thành phố chống lại mực nước biển dâng cao, cung cấp các không gian công cộng có thể thích ứng biến đổi khí hậu / Thiết kế: Bjarke Ingels Group
Các nhà vòm trắc địa nổi của DeltaSync đề xuất một không gian thay thế cho nơi ở của con người và sản xuất thực phẩm.
“Linh hồn của Nørrebro” của SLA có trụ sở tại Copenhagen là một dự án thích ứng khí hậu tích hợp, biến Công viên Hans Tavsens của thành phố thành một lưu vực hứng nước mưa sẽ giúp tưới tiêu và chống lại hiệu ứng đảo nhiệt đô thị (Ảnh © SLA / Beauty and the Bit)
Ý tưởng “Climate Tile” xốp của Tredje Natur thu thập nước mưa từ mái nhà và vỉa hè rồi đưa nước vào mạch thành phố, tưới cây và giảm áp lực cho hệ thống nước thải của thành phố.
Lê Công Vũ
(Theo Reatimes, Archdaily)
