Ngày 31/10/2011- Trái Đất đã trở thành ngôi nhà chung của 7 tỉ người. Trong khi nhiều nước trên thế giới tổ chức những cuộc tuần hành và nhiều hoạt động khác nhằm đánh dấu mốc mới với công dân thứ 7 tỉ thì Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon cho rằng việc Trái Đất đang phải “gánh” 7 tỉ người là điều cộng đồng quốc tế cần nhìn nhận một cách nghiêm túc.

Công dân thứ 7 tỉ được sinh ra trong hoàn cảnh mà ông Ban Ki-moon gọi là “thế giới của sự mâu thuẫn.” Theo ông, trong thế kỷ 21, nhiều người đang sống xa hoa nhưng cũng có biết bao người khác phải sống trong cảnh bần hàn.

Người đứng đầu Liên hợp quốc cho rằng sự kiện dân số thế giới cán đích 7 tỉ người nên được nhìn nhận như “lời kêu gọi hành động rõ ràng,” bởi 7 tỉ con người trên thế giới là 7 tỉ nhu cầu được cung cấp đầy đủ thức ăn và năng lượng, có các cơ hội tốt về giáo dục, việc làm và được hưởng quyền tự do.

Mỗi năm dân số toàn cầu tăng khoảng 78 triệu người. Các chuyên gia dân số cho rằng mức tăng này sẽ làm tăng nhu cầu về tài nguyên thiên nhiên và tạo ra áp lực ngày càng gia tăng cho hành tinh chúng ta.

Vì vậy, nhân Ngày Dân số thế giới năm nay, Liên hợp quốc đã phát động chiến dịch toàn cầu “Hành động 7 tỉ người” tập trung vào bảy chủ đề chính gồm: Giảm đói nghèo và bất bình đẳng; Tăng quyền cho phụ nữ và trẻ em gái; Vai trò của thanh niên trong việc làm thay đổi thế giới và tương lai; Sức khỏe sinh sản; Môi trường; Già hóa dân số; Đô thị hóa.

Chùm ảnh về sức ép dân số trên thế giới (Nguồn: Reuters):

Trẻ em Ấn Độ ngồi trên chiếc xe trở hàng đi tới trường ở vùng ngoại ô New Delhi. Dân số càng đông, khoảng cách giữa người giàu và người nghèo càng được nới rộng dẫn đến tình trạng thiếu thốn lương thực và nước uống.

Người dân làng Natwarghad ở phía Tây bang Gujarat chen chúc nhau lấy nước từ một chiếc giếng khổng lồ. 

Đám đông tụ tập tại một bể bơi tại quận Suining, tỉnh Tứ Xuyên. 

Phụ huynh học sinh nằm trên khuôn viên trường đại học Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, miền trung Trung Quốc.

Cảnh tắc đường trong giờ cao điểm tại Đài Bắc.

Khung cảnh của một tòa chung cư ở Thượng Hải.

Thế giới 7 tỉ người và thách thức với Việt Nam 

Việt Nam là một nước đông dân và đang trong quá trình hội nhập, do vậy sự kiện dân số thế giới chạm ngưỡng 7 tỉ người vào ngày 31.10 tới sẽ tạo những cơ hội cũng như thách thức lớn. 

Đây là nhận định của ông Bruce Campbell, trưởng đại diện quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại buổi họp báo về Báo cáo tình trạng dân số thế giới năm 2011, diễn ra ngày 27/10 ở Hà Nội.

Theo UNFPA, dân số thế giới 7 tỉ người sẽ là một thách thức. Với tốc độ tăng dân số hiện tại, mỗi năm dân số toàn cầu sẽ tăng thêm khoảng 78 triệu người. Mức tăng này sẽ làm tăng nhu cầu về tài nguyên thiên nhiên và tạo ra những áp lực ngày càng lớn cho hành tinh chúng ta. Từ đó, khoảng cách giàu nghèo đang ngày càng gia tăng.

Tại Việt Nam, trong khi tỷ lệ nghèo hiện nay đã giảm xuống dưới 14% nhưng vấn đề giảm nghèo giữa các nhóm dân số dễ bị tổn thương, chẳng hạn như các nhóm dân tộc thiểu số bao gồm cả phụ nữ và trẻ em gái lại giảm không đáng kể.

Giảm bất bình đẳng và cải thiện cuộc sống của người dân hiện nay cũng như các thế hệ tương lai là những thách thức mà Việt Nam phải đối mặt – ông Bruce Campbell nhấn mạnh.

Giao thông đô thị là một trong những vấn đề nan giải mà Việt Nam đang gặp phải khi dân số tại các thành phố lớn ngày càng tăng lên nhanh chóng. (Ảnh: Chí Hiếu /SGTT)

Tuy nhiên, cùng với những thách thức, sự kiện dân số thế giới 7 tỉ người cùng tạo ra những cơ hội đối với Việt Nam. UNFPA nhận định, Việt Nam đã bước vào thời kỳ cơ cấu dân số vàng với nhóm dân số trẻ lớn nhất trong lịch sử. Hiện nay, nhóm dân số từ 10 – 24 tuổi, chiếm gần 1/3 dân số cả nước. Thời kỳ dân số vàng tiếp tục duy trì, Việt Nam có cơ hội tận dụng nguồn nhân lực dồi dào này bằng việc đảm bảo mọi thanh niên được tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, giáo dục và đào tạo. Điều này giúp họ chuẩn bị tốt hơn để có thể đóng góp đáng kể tới tăng trưởng và phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Báo cáo Tình trạng dân số thế giới năm 2011 của UNFPA với tiêu đề “Con người và những cơ hội trong một thế giới 7 tỉ người” cho thấy những thách thức mà hành tinh chúng ta sẽ phải đối mặt. Báo cáo cung cấp những thông tin nổi bật về những thách thức trong cuộc sống của những người dân bình thường, các chuyên gia nghiên cứu về xu hướng nhân khẩu học và các nhà hoạch định chính sách từ 9 quốc gia tham gia vào báo cáo.

Báo cáo chỉ ra một số khuynh hướng nổi bật như con người hiện nay sống lâu hơn. Tuổi thọ trung bình hiện nay là 68 so với 48 vào năm 1950. Tuy nhiên, hiện nay với 893 triệu người từ 60 tuổi trở lên thì vào khoảng giữa thế kỷ này, con số đó sẽ tăng lên gấp 3 lần, khoảng 2,4 tỉ người.

Nhóm dân số trẻ cũng nhiều hơn trước, cùng với đó là khoảng một nửa dân số ở đô thị và chỉ trong vòng 35 năm tới, con số này sẽ tăng thêm 50% (khoảng 2/3 nhân loại sẽ sống ở khu vực đô thị).

Nhân sự kiện dân số thế giới 7 tỉ người, Liên hợp quốc đã ra lời kêu gọi hành động giảm bất bình đẳng, nâng cao điều kiện sống cho những người dân hiện tại và cho những thế hệ tương lai. Việc làm này đòi hỏi phải có cách suy nghĩ mới và sự hợp tác trên toàn cầu, trong khu vực, tại mỗi quốc gia và ngay tại cộng đồng mà trước đây chưa từng hiện hữu. 

(Theo Vietnam+)