Ngành xây dựng đang đối mặt với áp lực lớn trong việc giảm thiểu tác động đến môi trường. Sử dụng vật liệu xây dựng lưu trữ carbon nổi lên như một giải pháp đầy tiềm năng, không chỉ giúp giảm lượng khí thải CO2 mà còn thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và tạo ra các lợi ích kinh tế – xã hội đáng kể.
Cốt liệu bê tông và nhựa đường có thể lưu trữ tới 11,5 gigaton carbon (Ảnh minh họa)
Các vật liệu xây dựng lưu trữ carbon thường được tạo ra từ các nguồn chất thải có giá trị thấp, chẳng hạn như chất thải sinh học từ nông nghiệp. Việc chuyển đổi này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn tạo ra nguồn thu nhập mới cho người dân, đồng thời thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn. Ví dụ, sản xuất than sinh học từ rơm rạ, trấu,… vừa giúp nông dân tăng thu nhập, vừa cung cấp nguyên liệu cho ngành xây dựng.
Sử dụng vật liệu lưu trữ carbon mang lại nhiều lợi ích cho môi trường. Than sinh học, sợi sinh học và các thành phần từ sinh vật giúp giảm sự phụ thuộc vào vật liệu từ nhiên liệu hóa thạch, từ đó giảm lượng khí thải carbon. Nhựa sinh học có nguồn gốc từ thực vật cũng là một lựa chọn đầy hứa hẹn, với khả năng phân hủy sinh học cao hơn nhựa thông thường.
Nghiên cứu cho thấy tiềm năng lưu trữ carbon của các vật liệu xây dựng là rất lớn. Cốt liệu bê tông và nhựa đường có thể lưu trữ tới 11,5 gigaton carbon. Gỗ, gạch và nhựa sinh học có thể đóng góp thêm 5,1 gigaton. Tổng cộng, con số này chiếm gần một nửa lượng khí thải CO2 toàn cầu năm 2021.
Tuy nhiên, việc áp dụng rộng rãi vật liệu lưu trữ carbon cũng đối mặt với một số thách thức. Nguồn cung ứng nguyên liệu, công nghệ sản xuất, tuổi thọ và phương pháp xử lý vật liệu sau khi hết vòng đời cần được nghiên cứu và hoàn thiện. Quản lý rừng bền vững, giảm thiểu khí thải trong khai thác và chế biến gỗ cũng là những yếu tố quan trọng.
Để hiện thực hóa tiềm năng của vật liệu xây dựng lưu trữ carbon, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan, bao gồm các nhà khoa học, doanh nghiệp, chính phủ và người dân. Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, ban hành chính sách khuyến khích sử dụng vật liệu ít carbon, nâng cao nhận thức cộng đồng… là những giải pháp cần thiết.
Thúy Hồng
(Tạp chí Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam)
