Nhằm chuẩn bị kỳ họp chuyên đề HĐND TPHCM vào tháng 10/2012, Sở Quy hoạch – Kiến trúc TPHCM đã và đang xây dựng quy chế quản lý kiến trúc đô thị cấp 2 khu trung tâm hiện hữu TPHCM. Quy chế này hướng dẫn công tác quản lý cải tạo, chỉnh trang, bảo tồn và triển khi xây dựng cảnh quan trong khu vực các quận 1, 3, 4 và Bình Thạnh, TPHCM trên cơ sở quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị.
Cũng theo quy chế này, khu vực quy hoạch khu trung tâm hiện hữu TPHCM được giới hạn bởi phía Đông giáp sông Sài Gòn. Phía Nam giáp các tuyến đường Nguyễn Thị Minh Khai – Cống Quỳnh – Nguyễn Cư Trinh – Nguyễn Thái Học – Cầu Ông Lãnh – Vĩnh Phước – Hoàng Diệu và Nguyễn Tất Thành. Phía Tây giáp đường Đinh Tiên Hoàng – Võ Thị Sáu – Cách Mạng Tháng Tám. Phía Bắc giáp đường Nguyễn Hữu Cảnh – rạch Thị Nghè; và được cơ cấu theo các phân khu riêng biệt như: khu trung tâm thương mại – tài chính (CBD), khu trung tâm văn hóa – lịch sử, khu bờ Tây sông Sài Gòn, khu biệt thự, khu lân cận CBD.
Các phân khu được cơ cấu tùy theo vị trí, ranh giới, quy mô của từng phân khu. Khu trung tâm là lõi trung tâm của toàn thành phố, nơi tập trung nhiều công trình kinh doanh thương mại, khu trung tâm văn hóa – lịch sử là nơi mang nhiều đặc tính lịch sử của thời thuộc Pháp nằm quanh đại lộ Lê Duẩn, hoàn toàn thuộc ranh giới quận 1. Khu bờ Tây sông Sài Gòn do tất cả các cảng hiện hữu sẽ được di dời, nên khu đất này sẽ được tái thiết thành những khu vực có nhiều chức năng đô thị mới. Khu biệt thự là khu vực biệt thự tại quận 1 và quận 3. Khu lân cận trung tâm là khu vực kế cận khu trung tâm CBD, thuộc một phần quận 1 và quận 4.
Sở Quy hoạch – Kiến trúc cũng đưa ra những định hướng về nguyên tắc và chỉ tiêu kiến trúc trong quy hoạch tổng thể quản lý kiến trúc đô thị khu trung tâm hiện hữu TPHCM, đó là xây dựng và đảm bảo không gian mở. Việc xây dựng một không gian mở trong một đô thị vốn đã xây dựng phủ kín là một điều không dễ dàng. Tuy nhiên, để đảm bảo một TP văn minh, hiện đại, sinh thái cần phải tạo một không gian mở bằng cách khuyến khích các nhà đầu tư tư nhân xây dựng không gian mở cho người dân và được đền bù bằng các ưu đãi khác. Khu vực khuyến khích xây dựng không gian mở sẽ được chỉ định dựa trên cơ sở quy hoạch sử dụng đất và khối lượng không gian mở cần thiết. Tuy nhiên cũng phải tuân thủ theo các tiêu chuẩn thiết kế không gian mở do Sở Quy hoạch – Kiến trúc đề ra như: kích thước, hình thái, vị trí, tầm nhìn, khả năng tiếp cận…
Theo quy chế này, nhà đầu tư tiến hành xây dựng và quản lý không gian mở có quyền được hưởng về ưu đãi về diện tích sàn hoặc miễn một số khống chế về tầng cao hay khối lượng xây dựng. Diện tích sàn sẽ do Sở Quy hoạch – Kiến trúc quyết định dựa trên quy mô, chất lượng và mức độ quản lý không gian mở.
Thanh Toàn
