Bộ Tài chính cho rằng hiện có 174/193 nước thực hiện thu thuế tài sản (thuế thu hàng năm, trong quá trình sử dụng tài sản) với nhiều tên gọi khác nhau. Thuế tài sản ở các nước thể hiện vai trò quan trọng trong tổng thu ngân sách của các quốc gia, chiếm tỷ lệ trung bình 3-4% so với tổng thu thuế ở các nước phát triển, một số nước tỷ lệ này lên đến 8% như Nhật Bản.
Ở các nước đang phát triển và chuyển đổi, tỷ lệ này thấp hơn. Trong giai đoạn năm 2005-2013, tỷ lệ thu thuế tài sản so với GDP ở các nước phát triển và một số nước đang phát triển ở khu vực châu Á là khoảng 2% GDP. Ở Việt Nam, thuế thu hàng năm trong quá trình sử dụng tài sản (thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế sử dụng đất nông nghiệp) chỉ chiếm khoảng 0,036% GDP và mới chỉ điều tiết đối với đất.
Qua đó, trong dự thảo Luật Thuế tài sản vừa được Bộ Tài chính công bố, ngoài việc đánh thuế tài sản với đất, bao gồm cả đất tại nông thôn, đô thị, đất để sản xuất kinh doanh, Bộ Tài chính đề xuất đánh thuế với nhà và công trình xây dựng.
Bộ Tài chính đưa ra 2 phương án. Với phương án 1, đối tượng chịu thuế tài sản gồm nhà ở, nhà và công trình thương mại, dịch vụ; đối tượng không chịu thuế là: Nhà và công trình công cộng, nhà và công trình công nghiệp, công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Với phương án 2, cơ quan chức năng có thu gọn đối tượng chịu thuế so với phương án 1. Cụ thể, đối tượng chịu thuế tài sản chỉ là nhà ở, nhà. Với phương án này, đối tượng không chịu thuế cơ bản giống với phương án 1 là: Nhà và công trình công cộng, nhà và công trình công nghiệp, công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị. Tuy nhiên đối tượng nhà và công trình công cộng ở đây bao gồm cả nhà và công trình thương mại, dịch vụ.
Nếu áp dụng ngưỡng không chịu thuế theo diện tích là 100m2 thì sẽ có khoảng gần 1,9 triệu căn bán kiên cố, nhà thiếu kiên cố, nhà đơn sơ (trong đó có hơn 1,1 triệu căn ở nông thôn) vẫn phải chịu thuế.
Do đó, lãnh đạo Bộ Tài chính đề nghị lấy ngưỡng không chịu thuế theo giá trị để đánh thuế tài sản đối với nhà.
Dự thảo Bộ Tài chính xây dựng đã nêu 2 phương án là lấy ngưỡng không chịu thuế là 700 triệu đồng hoặc lấy ngưỡng không chịu thuế là 1 tỉ đồng dựa trên cơ sở trước hết là quyết định của Chính phủ về chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Theo đó, diện tích nhà ở bình quân toàn quốc theo mục tiêu đến năm 2020 đạt 25m2 sàn/người. Do đó nếu tính một hộ gia đình trung bình là 4 người thì diện tích nhà trung bình cho một hộ gia đình khoảng 100m2.
Từ đó, chiếu theo quy định về xây dựng, suất vốn đầu tư xây dựng nhà ở bình quân khoảng 7,3 triệu đồng/m2, như vậy, giá trị xây dựng mới của căn nhà 100m2 bình quân khoảng 730 triệu đồng.
Với mức thuế, 2 phương án thuế suất thuế được tính đến là áp dụng mức thuế suất thuế tài sản chung là 0,3% hoặc 0,4%.
Với các phương án trên, Bộ Tài chính đề nghị thực hiện theo phương án thuế suất 0,4% và ngưỡng không chịu thuế đối với nhà là 700 triệu đồng.
(Vietnam+)
