Kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước
Trong năm 2025, xác định công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác quản lý Nhà nước, Bộ Xây dựng đã thực hiện xây dựng khối lượng văn bản quy phạm pháp luật lớn, nhiều văn bản phát sinh với tiến độ gấp theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ liên quan đến việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, năm 2025, Bộ Xây dựng đã trình và được Quốc hội thông qua 4 Luật, 2 Nghị quyết; trình Quốc hội đưa nội dung về cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt áp dụng cho dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam lồng ghép vào Nghị quyết của Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội; Chính phủ đã ban hành 15 Nghị định, 1 Nghị quyết, Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 Quyết định do Bộ Xây dựng tham mưu trình. Cũng trong 2025, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã ban hành theo thẩm quyền 58 Thông tư.
Thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị, Bộ Xây dựng đã ban hành Chương trình hành động và triển khai rà soát tổng thể các dự án, văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý.
Dự kiến đến hết năm 2025, 100% nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết 66-NQ/TW sẽ được hoàn thành, đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế trong giai đoạn mới.
Phân cấp mạnh mẽ, tháo gỡ điểm nghẽn trong quản lý xây dựng
Một trong những kết quả nổi bật trong năm 2025, bám sát chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Xây dựng đã rà soát hơn 600 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực, đề xuất xử lý tại gần 70 văn bản. Trên cơ sở đó, Bộ đã trình và ban hành theo thẩm quyền 9 văn bản quy phạm pháp luật (gồm 1 Luật, 4 Nghị định, 1 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 3 Thông tư).
Kết quả cho thấy, 118 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền (trong đó 81 nhiệm vụ chuyển cho địa phương); 133 nhiệm vụ được phân định thẩm quyền (106 nhiệm vụ chuyển xuống cấp xã, 27 nhiệm vụ chuyển lên cấp tỉnh); 15 nhiệm vụ chấm dứt thực hiện khi bỏ cấp huyện. Cùng với đó, 54/120 thủ tục hành chính được cắt giảm, đơn giản hóa, đạt tỷ lệ 45%, góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Các văn bản pháp luật ban hành trong năm đã kịp thời thể chế hóa các nghị quyết lớn của Bộ Chính trị như Nghị quyết 57-NQ/TW, 66-NQ/TW, 68-NQ/TW, với nhiều nội dung đổi mới, đột phá về cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển; đồng thời mở đường cho các cơ chế, chính sách đặc thù trong lĩnh vực đường sắt, nhà ở xã hội, quy hoạch đô thị và nông thôn. Trong đó, nổi bật là Luật Đường sắt, Luật Xây dựng (sửa đổi), Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, cùng 2 Nghị quyết của Quốc hội về phát triển đường sắt đô thị và nhà ở xã hội.
Phát huy kết quả đạt được, bám sát định hướng của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Bộ Xây dựng xác định năm 2026 tiếp tục là năm trọng tâm về hoàn thiện thể chế.
Theo kế hoạch, Bộ sẽ tập trung xây dựng và trình Quốc hội các dự án luật lớn như Bộ luật Hàng hải Việt Nam, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Kiến trúc; đồng thời dự kiến trình Chính phủ ban hành 6 Nghị định, ban hành 42 Thông tư theo thẩm quyền.
Song song với đó, Bộ Xây dựng tập trung xây dựng các văn bản quy định chi tiết để 3 luật mới được thông qua có hiệu lực đồng thời với luật, phối hợp với Bộ Tư pháp và các Bộ, ngành triển khai Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”.
Đồng thời, tiếp tục đồng hành, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Kim Thoa
