Tái cấu trúc không gian phát triển trên quy mô toàn tỉnh
Ngày 20/6, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch chung Đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn tới.
Theo hồ sơ trình thẩm định, phạm vi nghiên cứu quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh với 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã cùng hai đặc khu Vân Đồn và Cô Tô.
Đồ án được xây dựng đồng bộ với quá trình điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, bảo đảm sự thống nhất về định hướng phát triển kinh tế – xã hội, tổ chức không gian và hệ thống hạ tầng.
Mục tiêu tổng thể được xác định là xây dựng Quảng Ninh trở thành đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh và bền vững; là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, trung tâm kinh tế biển, du lịch, logistics và dịch vụ chất lượng cao của khu vực phía Bắc. Đến năm 2075, Quảng Ninh được định hướng trở thành cửa ngõ kết nối quốc tế, trung tâm kinh tế biển quốc gia, trung tâm du lịch và dịch vụ quốc tế với chất lượng sống đạt tiêu chuẩn cao.
Theo dự báo trong đồ án, quy mô dân số toàn đô thị sẽ đạt khoảng 2,23 – 2,32 triệu người vào năm 2030 và tăng lên từ 3,82 – 4,24 triệu người vào năm 2050. Song song với đó, lượng khách du lịch dự kiến đạt 28 – 30 triệu lượt vào năm 2030 và khoảng 40 – 45 triệu lượt vào năm 2050, phản ánh vai trò ngày càng lớn của ngành du lịch trong cơ cấu kinh tế địa phương.
| Quảng Ninh có diện tích đất liền 6.232,4 km², vùng biển khoảng 6.000 km², sở hữu 2.078 hòn đảo (chiếm khoảng 2/3 số đảo cả nước) và 250 km đường bờ biển. Tỉnh có 118,825 km đường biên giới với Trung Quốc, kết nối qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái cùng 2 cửa khẩu quốc gia Hoành Mô – Đồng Văn và Bắc Phong Sinh. Đây cũng là trung tâm than lớn nhất Việt Nam, nắm giữ hơn 90% trữ lượng than cả nước, với tổng trữ lượng ước tính từ 3,6 – 10,5 tỷ tấn. Điểm đáng chú ý của đồ án là cách tiếp cận theo hướng tích hợp, không chỉ nhìn nhận Quảng Ninh như một tập hợp các đô thị riêng lẻ mà là một chỉnh thể phát triển thống nhất, kết nối giữa đô thị, biển đảo, biên giới và di sản. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ tạo ra dư địa phát triển mới, đồng thời khai thác hiệu quả các lợi thế đặc thù của địa phương. |
Hình thành chuỗi đô thị ven biển đa cực, đa trung tâm
Một trong những nội dung cốt lõi của quy hoạch là định hướng tổ chức không gian phát triển theo cấu trúc “3 hành lang phát triển – 4 vùng kinh tế xã hội – 5 trung tâm động lực”. Đây được xem là mô hình phát triển mới nhằm tạo sự liên kết giữa các khu vực, đồng thời phát huy tối đa tiềm năng của từng vùng lãnh thổ.
Ba hành lang phát triển gồm hành lang đô thị ven biển, hành lang biển đảo và hành lang sinh thái đồi núi. Bốn vùng phát triển bao gồm vùng đô thị phía Tây, vùng đô thị phía Đông, vùng biển đảo và vùng đồi núi phía Bắc. Trong khi đó, năm trung tâm động lực được xác định là Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái, Quảng Yên và quần thể di sản Yên Tử – Vịnh Hạ Long.
Theo định hướng quy hoạch, chuỗi đô thị ven biển sẽ trở thành trục phát triển chủ đạo của tỉnh. Các đô thị cảng biển, đô thị du lịch và trung tâm dịch vụ hiện đại sẽ được phát triển dọc hành lang ven biển, gắn với các tuyến giao thông chiến lược và các khu kinh tế động lực.
Không gian phát triển mới được mở rộng theo các vịnh lớn như: Vịnh Hạ Long, Cửa Lục, Bái Tử Long và Vạn Ninh. Đây là những khu vực được đánh giá có nhiều lợi thế về cảnh quan, du lịch, kinh tế biển và dịch vụ logistics, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.
Đáng chú ý, đồ án cũng định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD gắn với các tuyến đường sắt chiến lược như Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái và Hà Nội – Hạ Long. Các trung tâm đô thị mới sẽ được hình thành quanh các đầu mối giao thông lớn như Bắc Cửa Lục, Hạ Long Xanh, sân bay Vân Đồn, Quảng Hà và Móng Cái, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất, giảm áp lực cho khu vực trung tâm hiện hữu và thúc đẩy phát triển kinh tế đô thị.
Song hành với phát triển đô thị, quy hoạch dành sự quan tâm lớn cho công tác bảo tồn hệ sinh thái và các giá trị di sản. Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, quần thể danh thắng Yên Tử cùng hệ thống không gian xanh, công viên ven biển, công viên rừng và hành lang sinh thái được xác định là những thành tố quan trọng trong cấu trúc phát triển dài hạn của tỉnh.
| Quảng Ninh hiện có tỷ lệ đô thị hóa đạt 76,71%, với 6 đô thị loại II, 7 đô thị loại III, cùng 30 phường (trong đó có 15 phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II), 22 xã và 2 đặc khu. Địa phương sở hữu nhiều giá trị văn hóa, di sản nổi bật với 2 Di sản thế giới được UNESCO công nhận là Vịnh Hạ Long và Yên Tử, cùng 8 di tích quốc gia đặc biệt, hơn 50 di tích cấp quốc gia và trên 100 di tích cấp tỉnh. Về phát triển kinh tế, Quảng Ninh có 2 khu kinh tế biển, 3 khu kinh tế cửa khẩu, quy hoạch 16 khu công nghiệp với tổng diện tích trên 12.800ha và 36 cụm công nghiệp với diện tích hơn 2.105ha, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển công nghiệp, logistics, thương mại và dịch vụ trong giai đoạn tới. |
Tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm tính khả thi
Tại Hội nghị thẩm định, các thành viên Hội đồng đánh giá cao nỗ lực của địa phương và đơn vị tư vấn trong quá trình nghiên cứu, xây dựng đồ án với khối lượng công việc lớn trong thời gian tương đối ngắn. Nhiều ý kiến cho rằng hồ sơ quy hoạch cơ bản đáp ứng yêu cầu đặt ra và có cách tiếp cận phù hợp với xu thế phát triển hiện nay.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng đề nghị tiếp tục làm rõ hơn một số nội dung quan trọng như liên kết vùng giữa Quảng Ninh với Hải Phòng, Bắc Ninh và khu vực đồng bằng sông Hồng; phân tích sâu hơn các động lực tăng trưởng mới từ hệ thống sân bay, đường sắt tốc độ cao và các hành lang kinh tế liên vùng.
Bên cạnh đó, cần rà soát lại các chỉ tiêu sử dụng đất, dự báo dân số, xác định rõ các khu vực phát triển trọng điểm cũng như các vùng cần bảo tồn, hạn chế phát triển nhằm bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh và gìn giữ di sản.
Các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu bổ sung đánh giá tác động của biến đổi khí hậu, nguy cơ ngập úng, sạt lở; nghiên cứu sâu hơn về phát triển không gian đa tầng, không gian ngầm và các giải pháp thu hút đầu tư nhằm nâng cao tính khả thi của quy hoạch trong quá trình triển khai thực tế. Yên Tử được xác định là một trong những giá trị đặc sắc cần tiếp tục khai thác hiệu quả để trở thành động lực phát triển mới của tỉnh.
Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đánh giá hồ sơ cơ bản đáp ứng các yêu cầu đặt ra, đồng thời ghi nhận nỗ lực của địa phương trong quá trình triển khai. Thứ trưởng đề nghị tỉnh Quảng Ninh và đơn vị tư vấn tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Hội đồng thẩm định, tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với bối cảnh phát triển mới sau khi điều chỉnh địa giới hành chính.
Theo Thứ trưởng, Quảng Ninh là địa phương có không gian phát triển rộng lớn, sở hữu nhiều lợi thế khác biệt về biển đảo, di sản và cửa ngõ giao thương quốc tế. Vì vậy, quy hoạch cần tập trung giải quyết các điểm nghẽn phát triển, phát huy tối đa tiềm năng sẵn có, tạo nền tảng để địa phương tiếp tục đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế – xã hội của vùng và cả nước trong giai đoạn tới.
| Năm 2025, Quảng Ninh duy trì đà tăng trưởng ấn tượng với GRDP tăng 11,89%, quy mô nền kinh tế đạt khoảng 368.445 tỷ đồng, đứng thứ 7/34 tỉnh, thành phố cả nước. GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 10.402 USD, trong khi tổng thu ngân sách nhà nước đạt 85.000 tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại khi khu vực dịch vụ và thuế sản phẩm chiếm 49,19%, công nghiệp – xây dựng chiếm 46,18%, còn nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 4,63%. Du lịch tiếp tục là ngành kinh tế mũi nhọn với khoảng 21 triệu lượt khách trong năm. Đặc biệt, Quảng Ninh là một trong những địa phương hiếm hoi trên cả nước không còn hộ nghèo, phản ánh chất lượng tăng trưởng và hiệu quả các chính sách an sinh xã hội. |
Đức Tú
