Một trong những điểm nổi bật của dự thảo là việc ưu tiên phát triển không gian xanh tại các khu vực thiếu công viên, cây xanh và không gian công cộng. Đặc biệt, các khu vực có mật độ dân cư cao, nguy cơ ngập úng, chịu tác động của hiện tượng đảo nhiệt đô thị hoặc có nhu cầu lớn về không gian vui chơi, thể thao và sinh hoạt cộng đồng sẽ được chú trọng. Tùy theo thời gian dự kiến sử dụng, quy mô, vị trí và chức năng quy hoạch, quỹ đất có thể phát triển theo nhiều hình thức linh hoạt.
Đối với quỹ đất có thời gian sử dụng tạm thời ngắn, Thành phố định hướng trồng cỏ, hoa, cây xanh phân tán và cây bóng mát có khả năng di dời. Các khu vực này cũng có thể bố trí chậu cây, vườn hoa, sân chơi, sân thể thao ngoài trời và không gian sinh hoạt cộng đồng. Trong khi đó, quỹ đất có thời gian sử dụng trung hạn có thể hình thành công viên cây xanh, không gian thể thao, đường đi bộ, quảng trường xanh và các giải pháp hạ tầng xanh phù hợp. Đối với quỹ đất có thời gian sử dụng tạm thời dài, dự thảo khuyến khích phát triển công viên kết hợp mặt nước và không gian sinh hoạt cộng đồng cùng các công trình phụ trợ dễ tháo dỡ, di chuyển khi cần thiết.
Dự thảo Nghị quyết cũng đặc biệt chú trọng phát triển hệ thống không gian xanh gắn với sông, kênh, rạch, hồ, ao và vùng trũng. Điều này nhằm phát huy vai trò điều hòa khí hậu, tăng khả năng thấm, lưu giữ nước mưa, góp phần giảm ngập và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ngoài ra, các khu đất tiếp giáp sông, kênh, rạch được ưu tiên tổ chức đường đi bộ, không gian mở, cảnh quan ven nước và các giải pháp hạ tầng xanh phù hợp. Đồng thời, nghiêm cấm việc tự ý san lấp, lấn chiếm mặt nước hoặc thực hiện các hoạt động làm suy giảm chức năng thoát nước, điều hòa nước và giá trị sinh thái.
Thành phố cũng khuyến khích ứng dụng các giải pháp như vườn mưa, rãnh sinh học, bề mặt thấm nước, vùng trũng sinh thái và hồ điều hòa để tăng khả năng giữ, thấm và điều tiết nước mưa. Việc phát triển không gian xanh sẽ được gắn kết với hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt tại các khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực nhà ga đường sắt đô thị và các đầu mối giao thông lớn.
Để bảo đảm hiệu quả quản lý, dự thảo quy định UBND Thành phố chỉ đạo rà soát, xây dựng và cập nhật danh mục quỹ đất có khả năng phát triển không gian xanh. Danh mục này phải được công khai theo quy định, thể hiện các thông tin cơ bản như vị trí, diện tích, hiện trạng sử dụng, cơ quan quản lý, chức năng quy hoạch, thời gian dự kiến sử dụng tạm thời và hình thức phát triển không gian xanh.
Việc xây dựng Nghị quyết được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý để TP.Hồ Chí Minh khai thác hiệu quả quỹ đất công chưa sử dụng, từng bước chuyển những khu đất đang để trống thành công viên, vườn hoa và không gian sinh hoạt cộng đồng. Điều này không chỉ góp phần gia tăng diện tích cây xanh, cải thiện cảnh quan mà còn nâng cao chất lượng sống của người dân, hướng đến xây dựng đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Minh Hà
