Số lượng đồ án tham dự cao kỷ lục
Phát biểu khai mạc, ông Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Loa Thành năm 2026 bày tỏ: “Giải thưởng hôm nay không phải là đích đến, mà là viên gạch đầu tiên trên con đường làm nghề – lập nghiệp của các bạn. Tôi mong rằng mười năm, hai mươi, ba mươi năm nữa, chúng ta sẽ gặp lại các bạn trong những công trình, những khu đô thị, những không gian sống mà người dân Việt Nam tự hào gọi tên”.
Mùa giải năm 2026 ghi nhận 312 đồ án của 29 trường đại học công lập và ngoài công lập trên cả nước, tăng gần 70% so với năm 2025 (185 đồ án).
Trong đó, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội có 99 đồ án dự thi, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM có 38 đồ án và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội có 29 đồ án.
Riêng chuyên ngành Kiến trúc – Quy hoạch nhận 205 đồ án từ 24 đơn vị đào tạo, tăng 53% so với năm trước.
Các đồ án được đánh giá bởi 7 Hội đồng chuyên ngành gồm những chuyên gia đầu ngành, dựa trên các tiêu chí về ý tưởng sáng tạo; tính xã hội và khả năng giải quyết những vấn đề đang được quan tâm; xu hướng thiết kế bền vững; tính khả thi về vật liệu, công nghệ, kết cấu; khả năng trình bày mạch lạc, thuyết phục.
Kết quả, có 104 đồ án đạt giải, gồm hai giải Đặc biệt, 8 giải Nhất, 23 giải Nhì, 24 giải Ba và 47 giải Khuyến khích. Trong đó, khối Kiến trúc – Quy hoạch có 63 đồ án đạt giải, khối Kỹ thuật Xây dựng có 41 đồ án đạt giải.
Các trường dẫn đầu về số lượng giải gồm: Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội với 27 giải, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM với 19 giải, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội với 14 giải và Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM với 8 giải.
Lần đầu tiên sau 38 năm trao hai giải đặc biệt
Điểm nhấn của mùa giải năm nay là lần đầu tiên sau 38 năm tổ chức, Giải thưởng Loa Thành trao hai giải đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Giải đặc biệt thứ nhất là Đồ án “Dẫn mạch Đô thị: Kiến tạo Nền tảng TOD tại Bình Triệu” của sinh viên Trần Ngọc Trân, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM (giảng viên hướng dẫn: TS.KTS Vũ Việt Anh) tiếp cận mô hình phát triển đô thị dựa trên giao thông công cộng khối lượng lớn (TOD). Đây là chủ đề mới trong đồ án sinh viên và chưa có tiền lệ ở Việt Nam. Đồ án đề xuất điều chỉnh tuyến metro ngầm, di dời ga khỏi trục đại lộ, ngầm hóa tuyến điện cao thế để tái thiết quỹ đất hỗn hợp. Trong ngắn hạn, tác giả đưa ra giải pháp “Soft TOD” với xe buýt điện BRT làm mạng lưới trung chuyển, từng bước hình thành thói quen đi bộ. Các ý tưởng được thể hiện xuyên suốt từ tổ chức giao thông, sử dụng đất đến không gian kiến trúc cảnh quan.
Giải đặc biệt thứ hai thuộc về đồ án “Thiết kế công trình Trung tâm thương mại, văn phòng và căn hộ Northern Emerald, Hà Nội” của sinh viên Dương Tông Hy, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM. Đồ án thiết kế công trình tháp 22 tầng nổi, 2 tầng hầm tại Long Biên theo hệ tiêu chuẩn Eurocode, với thuyết minh và bản vẽ bằng tiếng Anh. Điểm nổi bật là việc đánh giá hiệu quả năng lượng, thiết kế thụ động và nghiên cứu ứng dụng gối cách chấn (LRB) thông qua phân tích phi tuyến theo lịch sử thời gian. Tác giả đồng thời đã công bố 3 bài báo khoa học và chủ trì một đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên gắn với đồ án.
Bên cạnh hai giải Đặc biệt, nhiều đồ án đạt giải Nhất cũng để lại dấu ấn như “Trung tâm hành hương Phúc Nhạc” với ngôn ngữ kiến trúc gạch nung đất đỏ nhất quán; “Thiết kế đô thị khu vực Kinh thành Huế” với tư duy chuyển từ bảo tồn tĩnh sang bảo tồn trong sự vận động; đồ án nội thất “Club – Vertigo Vinyl” lấy cảm hứng từ văn hóa đĩa than; cùng các đồ án kỹ thuật về cầu vượt trên tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Trung tâm Tài chính quốc tế Saigon Marina IFC.
Sinh viên dấn thân vào những vấn đề lớn của đô thị
Một điểm đáng chú ý của mùa giải năm nay là tinh thần lựa chọn đề tài gắn với những vấn đề thực tiễn của xã hội. Nhiều sinh viên mạnh dạn nghiên cứu các đề tài khó, giàu tính xã hội như nhà máy xử lý rác thải, công viên nghĩa trang, nhà ở xã hội, cấu trúc nhà ở nông thôn; đồng thời đặt ra những vấn đề về giao thông công cộng, biến đổi khí hậu và bảo tồn di sản.
Theo đánh giá của hội đồng, các đồ án năm nay có chất lượng tốt, nghiên cứu bài bản, khai thác kiến trúc bản địa và vật liệu tại chỗ, hình thức trình bày đẹp. Một số đồ án bước đầu ứng dụng công nghệ BIM và trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình thực hiện.
Ông Phan Đăng Sơn lưu ý, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, công nghệ BIM và yêu cầu phát triển xanh ngày càng tác động đến ngành Xây dựng, công cụ có thể thay đổi nhanh chóng nhưng những giá trị cốt lõi của người làm nghề vẫn không thay đổi.
Đó là ý tưởng, khát vọng sáng tạo; sự thấu hiểu con người và văn hóa nơi mình thiết kế cùng tính trung thực, liêm chính trong nghề nghiệp.
Ông Sơn mong muốn các kiến trúc sư, kỹ sư trẻ sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ, phát huy năng lực sáng tạo nhưng không để công nghệ thay thế trái tim và bản lĩnh của người làm nghề.
Giải thưởng hôm nay không phải là đích đến mà là viên gạch đầu tiên trên con đường lập nghiệp của các sinh viên.
Từ kết quả mùa giải, Hội đồng Giải thưởng kiến nghị các trường giao nhiệm vụ đồ án với phạm vi, quy mô phù hợp khả năng của sinh viên; khuyến khích đề tài đa dạng, gắn với thực tiễn và ứng dụng khoa học công nghệ mới; tăng cường đào tạo kỹ năng thiết kế tổng thể cho chuyên ngành nội thất.
Đặc biệt, trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, các cơ sở đào tạo cần đổi mới phương pháp thực hiện đồ án tốt nghiệp nhằm bảo đảm tính khoa học, công bằng, trích dẫn đầy đủ, đồng thời đề cao cam kết trung thực, liêm chính khoa học của cả giảng viên và sinh viên.
| Khởi xướng từ năm 1988 theo sáng kiến của Hội Xây dựng Việt Nam (nay là Tổng hội Xây dựng Việt Nam), Giải thưởng Loa Thành là giải thưởng uy tín lâu năm dành cho đồ án tốt nghiệp xuất sắc của sinh viên ngành Kiến trúc – Xây dựng trên cả nước. Qua 38 năm tổ chức, giải thưởng góp phần khuyến khích phong trào học tập, nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư trẻ cho ngành Xây dựng. |
Tuyết Hạnh
