Biến CO₂ thành nguyên liệu cho ngành VLXD
Australia vừa đưa vào vận hành nhà máy tinh luyện carbon tích hợp (Carbon Refinery) đầu tiên trên thế giới, sử dụng công nghệ khoáng hóa CO₂ để sản xuất các khoáng chất carbon và nguyên liệu phục vụ nhiều ngành công nghiệp, trong đó có VLXD. Dự án được đánh giá là bước tiến đáng chú ý trong thương mại hóa công nghệ thu giữ và sử dụng carbon (CCU), góp phần mở ra giải pháp giảm phát thải cho ngành xi măng, bê tông và các lĩnh vực công nghiệp phát thải lớn.
Việc giảm phát thải carbon trong ngành VLXD đang bước sang giai đoạn mới khi trọng tâm không chỉ là cắt giảm lượng CO₂ phát sinh trong quá trình sản xuất mà còn hướng tới tận dụng khí thải như một nguồn nguyên liệu đầu vào có giá trị. Trong xu hướng đó, Australia vừa đưa vào vận hành nhà máy tinh luyện carbon tích hợp (Carbon Refinery) đầu tiên trên thế giới, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình thương mại hóa công nghệ thu giữ và sử dụng carbon (Carbon Capture and Utilisation – CCU).
Nhà máy mang tên Myrtle, do Công ty Công nghệ sạch MCi Carbon phát triển, được đặt tại Kooragang Island, bang New South Wales. Cơ sở này thu giữ khí CO₂ phát sinh từ quá trình sản xuất amoniac của tập đoàn hóa chất Orica trước khi đưa vào quy trình khoáng hóa để tạo ra các khoáng chất carbon ổn định, có thể sử dụng làm nguyên liệu đầu vào cho nhiều ngành công nghiệp.
Khác với công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (Carbon Capture and Storage – CCS), vốn chủ yếu lưu giữ CO₂ trong các tầng địa chất, công nghệ của MCi Carbon chuyển đổi CO₂ thành các khoáng chất rắn thông qua phản ứng với các khoáng vật giàu magie hoặc canxi. Các sản phẩm thu được có thể được sử dụng làm nguyên liệu hoặc phụ gia cho xi măng, bê tông, tấm thạch cao, thủy tinh, sơn, giấy và nhiều lĩnh vực sản xuất khác.
Theo MCi Carbon, quá trình khoáng hóa mô phỏng cơ chế tự nhiên mà trái đất hấp thụ CO₂ và chuyển hóa thành đá, nhưng được rút ngắn xuống quy mô công nghiệp. Carbon sau khi được khoáng hóa tồn tại ở dạng khoáng chất ổn định, giúp hạn chế nguy cơ phát thải trở lại khí quyển.
Bước tiến trong thương mại hóa công nghệ CCU
Nhà máy Myrtle hiện là cơ sở trình diễn công nghệ với khả năng xử lý khoảng 2.500 tấn CO₂ mỗi năm. Dù quy mô còn khiêm tốn, dự án được kỳ vọng sẽ giúp MCi Carbon hoàn thiện quy trình công nghệ, đánh giá hiệu quả vận hành và tạo nền tảng cho việc phát triển các tổ hợp thương mại có quy mô lớn hơn.
Theo Reuters, MCi Carbon đang hướng tới phát triển một nhà máy thương mại tại Áo với công suất dự kiến khoảng 50.000 tấn CO₂ mỗi năm, đồng thời tìm kiếm khoảng 50 triệu USD vốn đầu tư để mở rộng thương mại hóa công nghệ trên thị trường quốc tế.
Sau hơn một thập kỷ phát triển, MCi Carbon đã nhận được nhiều khoản hỗ trợ từ Chính phủ Australia nhằm thúc đẩy nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ khoáng hóa carbon. Theo Bộ Biến đổi Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Nước Australia, công nghệ này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm phát thải đối với các ngành công nghiệp khó khử carbon như xi măng, thép, khai khoáng và hóa chất.
Mở thêm lựa chọn cho ngành VLXD
Đối với lĩnh vực VLXD, công nghệ khoáng hóa carbon được đánh giá có tiềm năng lớn trong bối cảnh ngành xi măng và bê tông đang chịu áp lực cắt giảm phát thải để đáp ứng các mục tiêu trung hòa carbon.
Theo MCi Carbon, các khoáng chất carbon sau quá trình chuyển hóa có thể được sử dụng làm phụ gia hoặc thay thế một phần nguyên liệu khoáng truyền thống trong sản xuất VLXD. Cách tiếp cận này không chỉ góp phần giảm phát thải CO₂ mà còn tạo thêm giá trị từ nguồn khí thải công nghiệp, phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế tuần hoàn và vật liệu carbon thấp.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), công nghệ CCU được xem là một trong những giải pháp hỗ trợ giảm phát thải đối với các ngành công nghiệp khó khử carbon, đặc biệt là xi măng, thép và hóa chất. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả ở quy mô lớn, công nghệ này vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện, giảm chi phí và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang áp dụng cơ chế định giá carbon, mở rộng yêu cầu công bố phát thải và triển khai các công cụ như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU), việc thương mại hóa các giải pháp CCU được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm lựa chọn cho doanh nghiệp VLXD trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất phát thải thấp.
Việc Australia đưa vào vận hành nhà máy tinh luyện carbon tích hợp đầu tiên trên thế giới cho thấy xu hướng chuyển đổi CO₂ từ chất thải thành nguồn tài nguyên đang từng bước được hiện thực hóa. Nếu được triển khai thành công ở quy mô thương mại, công nghệ này có thể góp phần thúc đẩy quá trình phát triển VLXD carbon thấp và hỗ trợ ngành xây dựng tiến gần hơn tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero).
| Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), CCU được xem là một trong những nhóm công nghệ quan trọng giúp giảm phát thải đối với các ngành công nghiệp khó khử carbon như xi măng, thép và hóa chất, đồng thời tạo ra các sản phẩm có giá trị từ nguồn CO₂ thu giữ. |
Thúy Vy
