Trong xu thế ngày càng nhiều quốc gia trên thế giới khuyến khích người dân làm việc từ xa để phòng dịch bệnh Covid-19, Nhật Bản có lẽ là quốc gia đứng đầu trong chiến dịch khuyến khích cư dân về quê sinh sống. Họ chi tiền khá mạnh để người dân “bỏ phố về quê” sinh sống nhằm đem lại sức sống cho miền quê nước này.
Xu hướng chuyển về ở những khu vực có núi, biển, nhiều cảnh quan thiên nhiên, xa trung tâm càng ngày càng tại Nhật Bản. Thủ đô Tokyo là siêu đô thị nên không mấy ngạc nhiên khi người ta chán ngán nơi đây và chuyển về nông thôn sinh sống. Ngoài Tokyo, Osaka cũng là thành phố đông dân và đầy rẫy nguy cơ từ dịch Covid-19 nên người ta cũng có xu hướng giống người Thủ đô. Họ muốn chuyển về nông thôn sống an bình.
Chuyển về nông thôn là cách để người dân đô thị có sự cân bằng (Ảnh: Mapio)
Khảo sát của Chính phủ Nhật trên 10 nghìn dân ở Tokyo và 3 tỉnh lân cận bao gồm: Kanagawa, Chiba, Saitama đầu năm 2020 cho thấy 50% người muốn chuyển về nông thôn. So với năm 2018, tỷ lệ này tăng 27%. 55% người muốn chuyển về nông thôn vì “môi trường tự nhiên phong phú”, hơn 16% cho biết muốn tìm lại cội nguồn gia đình. Chính phủ Nhật rất ủng hộ việc chuyển từ thành phố về nông thôn. Năm 2018, nước này tuyên bố kế hoạch tài trợ số tiền khá lớn cho người dân Tokyo về quê.
Từ kết quả khảo sát, Chính phủ Nhật dự định thiết lập các website cung cấp thông tin về những vùng đang cần tìm người đến ở cũng như các gói trợ cấp quốc gia và địa phương. Hội đồng ở đảo Kuroshima cho biết nơi này rất hoan nghênh chào đón người tới ở. Với diện tích 15,37km2, hòn đảo hiện chỉ còn 111 dân, trong đó có 10 trẻ đang học cấp hai. Đến 15 tuổi, các bé này sẽ phải chuyển đến tỉnh khác để học cấp ba. Hòn đảo cũng không có khách sạn hay trung tâm du lịch nào. Để thu hút người dân, hội đồng đảo Kuroshima đã đưa ra hệ thống trợ cấp. Mỗi người chuyển đến đảo sẽ nhận 85 nghìn Yên mỗi tháng, chi phí chuyển nhà cũng được chi trả.
Chính phủ Nhật Bản còn có kế hoạch cấp 1 triệu Yên (khoảng 220 triệu đồng) cho những người chuyển về các vùng nông thôn sinh sống, trong khi vẫn tiếp tục công việc ở thủ đô Tokyo với hình thức làm từ xa. Kế hoạch của Chính phủ Nhật không chỉ giúp giảm áp lực cho hạ tầng, hạn chế ô nhiễm ở đô thị mà còn vực dậy nền kinh tế nông thôn.
Làm ở nông thôn, hưởng lương phố thị: Chương trình này dự kiến được thực hiện trong năm tài khóa tiếp theo, bắt đầu từ tháng 4/2021. Chương trình sẽ cấp 3 triệu Yên cho những người mở các doanh nghiệp công nghệ thông tin (IT) ở miền quê. Các doanh nghiệp được nhắm tới giúp cải thiện bộ mặt của miền quê là những doanh nghiệp sử dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ hiện đại khác.
Nông thôn Nhật Bản vốn vắng vẻ, đìu hiu nên dẫu trước đây Chính phủ đã có nhiều biện phép khuyến khích cư dân của mình về quê sinh sống nhưng xem chừng không có mấy tác dụng. Nhờ tác động của đại dịch Covid-19, họ hy vọng ngày càng nhiều người dân rời các thành phố đông đúc để tới các vùng nông thôn thưa thớt dân cư. Trước đây đã có nhiều chương trình hỗ trợ người dân chuyển từ thành phố về nông thôn làm ăn. Tuy nhiên, các khoản trợ cấp mới khác ở chỗ: Người dân vừa sống ở quê vừa tiếp tục công việc ở thành thị. Một khoản ngân sách lên tới 100 tỷ Yên sẽ được dành cho việc phát triển các địa phương và đây là một phần trong ngân sách năm tài khóa 2021 của Chính phủ.
Nhật Bản hiện xem việc mang đến sức sống mới cho các vùng quê của nước này là một ưu tiên hàng đầu. Họ tạo điều kiện để người dân dễ dàng làm việc từ các vùng nông thôn với hình thức làm việc từ xa. Bắt đầu từ năm tài khóa 2021, Nhật Bản sẽ có một hệ thống trợ cấp giúp các chính quyền địa phương tạo ra môi trường thuận lợi cho những người làm việc từ xa.
Đồng thời Chính phủ sẽ phân bố nguồn nhân lực hợp lý và hình thức làm việc từ xa có thể giảm bớt áp lực đè nặng lên vùng đô thị Tokyo. Hiện đã có bằng chứng cho thấy người dân thành thị đổ về các vùng quê của Nhật Bản. Hồi tháng 7, số người rời khỏi vùng thủ đô Tokyo (gồm Tokyo và các tỉnh khác như Kanagawa, Saitama và Chiba) đã vượt số người chuyển đến lần đầu tiên, nhiều hơn gần 1.500 người.
Trong một cuộc khảo sát do Văn phòng nội các Nhật Bản tiến hành hồi tháng 5 và tháng 6, có 25% người làm việc từ xa cho biết họ đã trở nên quan tâm hơn tới việc chuyển đến vùng quê để trải nghiệm. Trong số những người trong độ tuổi 20 sống ở Tokyo, khoảng 40% cho thấy quan tâm đến việc chuyển về vùng nông thôn. Lực lượng lao động từ đô thị đổ về sẽ mang đến lợi ích cho những công ty bên ngoài các trung tâm đô thị Nhật Bản vốn thường thiếu nhân viên.
Mặt khác, công việc đang dần chuyển hướng về các vùng nông thôn. Hồi tháng 9 năm ngoái, Pasona Group Inc cho biết, họ sẽ chuyển trụ sở chính và 1.200 nhân viên đến đảo Awaji ngoài khơi Kobe, miền Tây Nhật Bản. Nhiều Công ty đang có ý định chuyển một phần hoặc chuyển hẳn về nông thôn. Xu hướng này sẽ tiếp tục khi các Công ty và nhân viên thay đổi suy nghĩ về việc cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Chính phủ Nhật Bản cũng lên kế hoạch hỗ trợ tối đa cho các doanh nghiệp chuyển về nông thôn. Như vậy, sắp tới sẽ có làn sóng không những cư dân đô thị dịch chuyển về nông thôn mà còn cả những doanh nghiệp vốn cố hữu tại thủ đô thì nay đã phải thay đổi.
Khánh Phương
(Báo Xây dựng)
