Ngày 10/9, Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI (nhiệm kỳ 2026-2031), chủ đề “Đoàn kết – Dân chủ – Đổi mới – Sáng tạo – Phát triển”, với sự tham gia của 500 đại biểu chính thức, đại diện cho hơn 7.000 hội viên (trong tổng số khoảng 28.000 kiến trúc sư cả nước).
Trải qua hơn 78 năm hình thành và phát triển, kể từ Hội nghị thành lập Đoàn Kiến trúc sư tại chiến khu Việt Bắc ngày 27/4/1948, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã đồng hành cùng dân tộc, có nhiều đóng góp quan trọng vào sự nghiệp kiến thiết, xây dựng và phát triển đất nước.
Dấu ấn của các thế hệ kiến trúc sư hiện diện trong diện mạo đô thị, nông thôn, các công trình văn hóa, xã hội, trong bảo tồn di sản cũng như xu hướng phát triển kiến trúc xanh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong nhiệm kỳ 2020-2026, Hội Kiến trúc sư Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò tập hợp đội ngũ, tham gia triển khai Luật Kiến trúc, tư vấn, phản biện các quy hoạch và nhiều vấn đề lớn về kiến trúc, đô thị; thúc đẩy kiến trúc xanh, kiến trúc bản địa và ứng dụng công nghệ mới.
Hoạt động chuyển đổi số được đẩy mạnh với việc ứng dụng GIS, BIM, AI trong sáng tác và quản lý. Hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế cũng được mở rộng, nhiều kiến trúc sư Việt Nam được vinh danh tại các giải thưởng quốc tế.
Kiến trúc không chỉ là câu chuyện của nghề nghiệp
Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá, kiến trúc là một lĩnh vực có tính đặc thù cao, với nội hàm tổng hòa giữa sáng tạo nghệ thuật và khoa học, kỹ thuật.
Mỗi công trình không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng mà còn góp phần tạo nên diện mạo, bản sắc và chất lượng sống của một vùng đất. Có những công trình tồn tại hàng trăm năm và hơn thế nữa, trở thành dấu ấn của một thời kỳ, một đô thị, một địa phương và được trao truyền cho các thế hệ sau.
“Bởi vậy, mỗi sáng tạo của kiến trúc không chỉ là câu chuyện của nghề nghiệp mà còn là trách nhiệm với cộng đồng và sự phát triển của văn hóa, tương lai của đất nước, của dân tộc Việt Nam chúng ta”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Ghi nhận những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua, Phó Thủ tướng đánh giá Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra; vai trò, uy tín và tiếng nói nghề nghiệp ngày càng được khẳng định.
Tuy nhiên, bước vào nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra đối với Hội và giới kiến trúc sư Việt Nam ngày càng lớn trong bối cảnh đất nước phát triển nhanh, tốc độ đô thị hóa cao, không gian phát triển được tổ chức lại, trong khi yêu cầu về chất lượng sống, bản sắc văn hóa, phát triển xanh và bền vững ngày càng cao.
“Kiến trúc không chỉ là giải quyết những công trình riêng lẻ mà phải góp phần kiến tạo không gian phát triển chất lượng, hài hòa và có giá trị trường tồn”, Phó Thủ tướng nêu rõ.
Từ yêu cầu đó, Phó Thủ tướng đề nghị Hội Kiến trúc sư Việt Nam tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ mới.
Trước hết, xây dựng Hội thực sự trở thành một tổ chức trí thức nghề nghiệp mạnh, có uy tín, có năng lực tập hợp, dẫn dắt và phát huy trí tuệ của giới kiến trúc sư Việt Nam.
Hội cần tiếp tục đổi mới thực chất, tinh gọn tổ chức, nâng cao năng lực chuyên môn và sức tập hợp đội ngũ; chú trọng phát triển kiến trúc sư trẻ, đạo đức nghề nghiệp và năng lực hội nhập. Đồng thời, nâng tầm vai trò tư vấn, phản biện xã hội, bảo đảm tính khoa học, kịp thời, có chính kiến và bản lĩnh nghề nghiệp; lấy lợi ích quốc gia, dân tộc, cộng đồng và giá trị phát triển bền vững, chiến lược lâu dài của đất nước làm chuẩn mực.
Chuyển từ “quản lý xây dựng” sang “kiến tạo không gian phát triển”
Nhiệm vụ quan trọng tiếp theo được Phó Thủ tướng đặt ra là góp phần kiến tạo nền kiến trúc Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc, gắn với phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo đó, kiến trúc cần được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và con người; chuyển mạnh từ tư duy “quản lý xây dựng” sang “kiến tạo không gian phát triển”.
Mỗi đô thị, làng quê, vùng đất phải vừa hiện đại, văn minh, vừa có bản sắc riêng; kết nối hài hòa giữa quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan và di sản. Quá trình phát triển không được làm phai nhạt bản sắc mà phải tiếp nối, làm giàu thêm những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa và sức mạnh mềm của dân tộc trên trường quốc tế.
Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu lấy con người làm trung tâm, chất lượng cuộc sống, hạnh phúc của nhân dân và lợi ích cộng đồng làm thước đo của kiến trúc.
Mục tiêu cao nhất của quy hoạch, kiến trúc phải là kiến tạo môi trường sống chất lượng, an toàn, nhân văn và bền vững cho con người. Đội ngũ kiến trúc sư cần quan tâm nhiều hơn đến nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, không gian công cộng và các thiết chế thiết yếu, nhất là nhu cầu của những nhóm yếu thế.
“Kiến trúc không chỉ tạo nên những công trình có giá trị, mà phải góp phần tạo dựng những cộng đồng đáng sống, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả của phát triển”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Cùng với đó, giới kiến trúc sư cần tiên phong thúc đẩy kiến trúc xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và đẩy mạnh chuyển đổi số, khoa học công nghệ, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo.
Trong điều kiện Việt Nam chịu tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu và thiên tai, kiến trúc không chỉ cần đẹp mà phải xanh hơn, an toàn hơn, tiết kiệm hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn.
Phó Thủ tướng đề nghị chuyển mạnh từ tư duy “ứng phó” sang “chủ động thích ứng”, đưa yêu cầu về khí hậu, sinh thái, năng lượng, vật liệu và khả năng chống chịu vào ngay từ khâu quy hoạch, thiết kế; đồng thời chủ động ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ thiết kế mới.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng đội ngũ kiến trúc sư Việt Nam tài năng, bản lĩnh, có đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến. Hội cần đặc biệt quan tâm phát hiện, bồi dưỡng kiến trúc sư trẻ; tạo môi trường cho sáng tạo, nghiên cứu, lý luận, phê bình và hội nhập quốc tế; xây dựng thế hệ kiến trúc sư vừa có năng lực sáng tạo ở tầm quốc tế, vừa hiểu sâu và có trách nhiệm với đất nước, văn hóa và con người Việt Nam.
Khẳng định Đảng, Nhà nước và Chính phủ sẽ luôn quan tâm, đồng hành với Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà mong muốn Hội và toàn thể giới kiến trúc sư lan tỏa mạnh mẽ tinh thần: “Kiến trúc vì một Việt Nam phát triển xanh, bền vững, thịnh vượng, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới”.
Tại Đại hội, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam Phan Đăng Sơn cho biết, nhiệm kỳ mới đặt ra yêu cầu tiếp tục phát triển kiến trúc Việt Nam theo hướng “tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”; tham gia tích cực, hiệu quả vào quá trình phát triển quy hoạch – kiến trúc, đô thị – nông thôn; xây dựng đội ngũ kiến trúc sư giàu khát vọng cống hiến và sức sáng tạo; đẩy mạnh nghiên cứu, lý luận, phê bình, phản biện, chuyển đổi số và ứng dụng GIS, BIM, AI.
Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam lần thứ XI đã bầu Ban Chấp hành gồm 79 thành viên; KTS Phan Đăng Sơn được bầu làm Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.
Đức Tú
