Để công trình “sống” bền vững với thời gian không chỉ có bảo vệ từ bên ngoài như nước sơn, mái, cổng rào… mà cần quan tâm từ cốt liệu bên trong và nhiều biện pháp khác. Suy cho cùng, tốt gỗ và tốt cả nước sơn sẽ làm tăng tuổi thọ ngôi nhà.
Những điều kiện ắt có và đủ
Theo kỹ sư xây dựng Nguyễn Văn Bắc, giám đốc công ty xây dựng Vietcity, điều quan trọng và trước tiên là thiết kế và kết cấu phải ổn định và chuẩn mực – từ nền móng, khung sườn… cho đến các chi tiết kiến trúc. Thứ đến, chọn nguyên vật liệu kiến tạo ngôi nhà cũng phải đạt chuẩn vì thị trường hiện có nhiều vật liệu kém chất lượng như sắt, xi măng, cát, đá, gạch, gỗ… Sản phẩm cấp thấp dễ gây nguy hại cho kết cấu công trình, chẳng hạn sắt có nhiều tạp chất, bên trong sắt có độ rỗng cao; cát, đá không được sạch, nhiễm mặn ví dụ: gạch làm từ đất sét nhiều tạp chất, còn “sống” vì độ nung chưa tới; gỗ thì chưa qua xử lý tẩm sấy, chống mối mọt…
Ảnh bên : Sau khi thực hiện hạng mục chống thấm tốt trên sân thượng, có thể đổ đất trồng cây cỏ trực tiếp lên. Độ ẩm trong đất sẽ luôn làm mát ngôi nhà.
Và sau cùng là phương pháp thi công phải đạt yêu cầu kỹ thuật, cần chọn nhà thầu, đơn vị thi công có uy tín; chủ đầu tư nên đi xem các công trình của đơn vị thi công mình chọn để tìm hiểu từ gia chủ những công trình đó về nhà thầu. Bởi hiện nay điều kiện thi công trong nội thành ngày càng khó khăn như công trình xây trong không gian hẹp, trở ngại trong việc tập kết vật tư, vận chuyển… Ở đó, với nhà thầu chuyên nghiệp đều có những giải pháp tốt cùng những thiết bị để thực hiện.
Bảo vệ công trình từ cốt lõi ra đến ngoài
Với kết cấu bêtông, kết cấu gạch cần sử dụng những sản phẩm chống thấm chuyên dùng vì thép chịu lực trong bêtông phải luôn được bảo vệ, bảo đảm không bị oxy hoá và làm mục bêtông; hay vữa tô ngoài tường gạch bị thấm nước lâu ngày cũng gây mục. Vật liệu chống thấm có nhiều chủng loại, thứ pha vào trong bêtông, vữa; thứ màng phủ bên trên công trình… Tựu trung, có hai dạng, hữu cơ và vô cơ: dạng vô cơ là dạng lỏng biến tính sinh hóa – ngấm vào bêtông, tường, sàn, hầm và tự trương nở để bít các mao mạch bên trong kết cấu khi gặp nước thấm vào. Dạng hữu cơ là dạng tấm trải chống thấm, có thể thực hiện 1 – 2 hay 3 lớp tuỳ chức năng ứng dụng trên sàn bêtông như chỉ là mái bằng hay đi lại, sinh hoạt trên đó; hoặc để trồng cây lên… Nếu công trình có tầng hầm thì hạng mục chống thấm rất cần quan tâm xử lý đúng mức, có hai cách chống thấm tầng hầm là chống thấm ngược hay thuận, hoặc kết hợp cả hai.
Với sắt chờ trên đầu cột, trên đà, sàn cần sơn chống gỉ sét hoặc có thể được xây phủ bít các đầu sắt chờ. Với cửa, lancan, bông sắt… cần chọn sắt có thương hiệu tốt và cũng phải sơn chống sét trước khi sơn phủ. Phần gỗ cứng có loại ứng dụng ngoài trời như cây dầu, chò, chò chỉ, sao… đã qua tẩm sấy xử lý chống mối mọt cong vênh. Và nó có thể sử dụng ở nội thất nhưng ngược lại thì không được. Thị trường có nhiều loại sơn riêng cho chất liệu gỗ để bảo vệ, có thể trong suốt, bóng hay mờ, hoặc có màu.
Bảo vệ phần mái đúc – có nhiều giải pháp. Và dù với cách thức nào thì hạng mục chống thấm là tiên quyết phải thực hiện. Sau đó, nếu mái nghiêng có thể lợp ngói đất nung, ngói ximăng, ngói bằng “giấy dầu” có đính đá màu… Với mái đúc bằng, có thể trải lên loại gạch hourdis – gạch rỗng cao rồi tiếp theo cán vữa lên để làm mát và che phủ tốt phần mái nhà. Hoặc biện pháp mà nhiều công trình hiện nay ứng dụng là “tổ chức” trồng cây xanh trên sân thượng, vừa giải nhiệt cho mái, tạo vùng khí hậu ổn định, vừa làm nơi thư giãn và có thể trồng rau sạch tiêu dùng trong gia đình. Để tổ chức trồng cây, kỹ sư Bắc nói, “nhà tôi đổ đất trực tiếp lên sân trồng cỏ, cây cảnh và rau mùi, mồng tơi, mướp làm mát nhà mà không bị thấm”. Cách đó, cần chống thấm tốt và phải tưới thủ công hoặc làm hệ thống tưới nước tự động. Cách khác, đúc đan có lỗ trống gác lên các gối gạch – làm sân hai tầng, khoảng giữa như những hồ thấp chứa nước giặt đồ xả vào đó để làm mát sàn mái; bên trên có thể trồng cây cỏ, rau quả.
Giải pháp làm mát sân thượng rất cần thiết vì nhiều ngôi nhà phải tiêu hao nhiều năng lượng điện cho không gian dưới mái này.
Nguyễn Tâm
