Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được HĐND Hà Nội thông qua, phạm vi tái cấu trúc tập trung vào khu vực bên trong vành đai 3, nơi mật độ dân cư cao, nhiều công trình cũ và hạ tầng quá tải. Các khu vực có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc đặc thù sẽ được cải tạo theo hướng bảo tồn gắn với tôn tạo, thay vì phá bỏ đồng loạt.
Danh mục ưu tiên gồm khu trung tâm chính trị – hành chính Ba Đình (khoảng 134,5 héc-ta), khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, khu phố cổ 36 phố phường (khoảng 81 héc-ta), khu phố cũ kiến trúc Pháp (khoảng 200 héc-ta), khu hồ Tây và vùng phụ cận (khoảng 462 héc-ta, không tính mặt hồ).
Không gian hai bên sông Hồng, với quy mô khoảng 11.000 héc-ta, được định hướng phát triển thành trục cảnh quan kết hợp dịch vụ, tài chính và văn hóa. Các di tích lịch sử – văn hóa đã xếp hạng, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng và khu vực trọng yếu về quốc phòng, an ninh cũng nằm trong diện quản lý đặc thù.
Đối với các khu vực còn lại trong phạm vi vành đai 3, nếu không đáp ứng yêu cầu về kiến trúc, cảnh quan và chất lượng hạ tầng, thành phố sẽ tiến hành tái cấu trúc toàn diện. Song song đó là kế hoạch giãn dân quy mô lớn để giảm tải cho nội đô. Người dân thuộc diện di dời sẽ được bố trí tái định cư theo hai hướng: một phần tái định cư tại chỗ, phần còn lại chuyển đến các khu đô thị mới tại các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm và Hòa Lạc.
Theo UBND TP Hà Nội, tổng số dân nội đô cần di dời phục vụ tái cấu trúc đô thị đến năm 2045 ước khoảng 861.000 người. Giai đoạn 2026–2035, thành phố dự kiến di dời khoảng 200.000 người tại khu vực sông Hồng, 200.000 người tại khu vực hồ Tây và phụ cận, cùng khoảng 42.000 người tại một số tuyến phố trong vành đai 3. Giai đoạn 2036–2045, quy mô di dời tăng mạnh, gồm khoảng 26.730 người tại khu phố cổ, 23.000 người tại khu phố cũ và khoảng 370.000 người tại các khu vực còn lại trong vành đai 3.
Ở trục giao thông phía Nam, Hà Nội dự kiến mở rộng quốc lộ 1 với mặt cắt ngang lên tới 90 mét tại một số đoạn, tổng vốn đầu tư gần 153.000 tỉ đồng. Tuyến này dài hơn 36 km, là trục hướng tâm quan trọng kết nối trung tâm thành phố với khu vực phía Nam và các tỉnh đồng bằng sông Hồng. Mục tiêu đặt ra là giảm ùn tắc, tăng năng lực kết nối và tạo dư địa phát triển đô thị dọc hành lang giao thông Bắc – Nam của Thủ đô.
Trúc Linh
