Trước tình trạng thiếu trầm trọng nhà ở xã hội, ngày 4/9, Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đã gửi văn bản đề xuất Chính phủ, các Bộ ngành Trung ương một số cơ chế, chính sách để phát triển nhà ở xã hội phù hợp với điều kiện thực tiễn của TPHCM.
Một khu nhà ở xã hội tại huyện Bình Chánh, TPHCM (Ảnh: Lê Anh)
Theo HoREA, hiện nay dân số TPHCM đã lên đến gần 13 triệu người, trong đó có khoảng 500.000 hộ chưa có nhà; trong giai đoạn 2016 – 2020, khoảng 81.000 hộ cần nhà ở xã hội. Dự báo nhu cầu nhà ở vừa túi tiền, nhà ở thương mại giá rẻ, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trên địa bàn TPHCM trong 10 năm tới có thể lên đến khoảng 1 triệu căn.
Theo kế hoạch phát triển nhà ở xã hội của Sở Xây dựng TPHCM, từ nay đến năm 2020, TPHCM phát triển 39 dự án với quy mô 45.000 căn hộ. Dự kiến đến năm 2020 sẽ hoàn thành đưa vào sử dụng 30.000 căn, trong đó có 20% dành để cho thuê, 60% căn hộ để bán trả góp dài hạn, 20% căn hộ dành cho chủ đầu tư bán thương mại để bù đắp chi phí.
HoREA cho rằng TPHCM vẫn có thể làm được căn hộ nhà ở xã hội 30 mét vuông (gồm 20 mét vuông sàn và 10 mét vuông gác lửng), có giá bán khoảng trên dưới 200 triệu đồng/căn tại một số khu vực có điều kiện tương đồng với tỉnh Bình Dương như khu chế xuất Linh Trung I,II,III; khu công nghệ cao; Công viên phần mềm Quang Trung; Đại học quốc gia TPHCM; khu đô thị công nghiệp cảng biển Hiệp Phước.
“Tuy nhiên, với quỹ đất ở các khu công nghiệp trên, chỉ có thể làm được khoảng 10.000 căn hộ nhà ở xã hội 30 mét vuông có giá bán khoảng trên dưới 200 triệu đồng/căn, và chỉ có khoảng 10.000 người mua được loại nhà này, chiếm khoảng 1% người có nhu cầu”, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA nói.
Do vậy, với đặc thù của thành phố, HoREA đề nghị tập trung phát triển chủ yếu là loại căn hộ nhà ở xã hội 1-2 phòng ngủ, diện tích khoảng 25-77 mét vuông, có giá bán khoảng 250-700 triệu đồng/căn. Ngoài quỹ ở các khu công nghiệp, quỹ đất ở các nông trường Lê Minh Xuân, Phạm Văn Hai (huyện Bình Chánh), Phạm Văn Cội, nông trường bò sữa (huyện Củ Chi) có thể được xem xét điều chỉnh quy hoạch để dành một phần phát triển nhà ở xã hội.
Về vốn để phát triển nhà ở xã hội, HoREA đề nghị Chính phủ bổ sung vốn cho Ngân hàng Chính sách xã hội 3.000 tỉ đồng để thực hiện đến năm 2020. Đồng thời, Chính phủ nên cho chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được vay ưu đãi, trước hết là được vay tại 4 ngân hàng thương mại do Ngân hàng Nhà nước chỉ định.
Để tạo thêm nhiều chỗ thuê giá rẻ, HoREA kiến nghị Chính phủ cho thí điểm doanh nghiệp được đầu tư phát triển dự án nhà trọ, phòng trọ cho thuê để tạo sự cạnh tranh dẫn đến nâng cao chất lượng, tiện ích, dịch vụ, an toàn, an ninh của các phòng trọ, nhà trọ hiện nay.
Bên cạnh đó, Chính phủ cần có chính sách thí điểm cho chủ đầu tư được tạm hoãn, chưa nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong vòng đời của dự án, và được giảm thuế giá trị gia tăng còn 5%, thuế thu nhập doanh nghiệp còn 10%, và được hưởng chính sách tín dụng ưu đãi.
Về lãi suất cho vay ưu đãi nhà ở xã hội hiện nay là 4,8%/năm (lãi suất quá hạn 130% lãi suất vay) khi vay tại Ngân hàng chính sách xã hội; và 5%/năm (lãi suất quá hạn 150% lãi suất vay) khi vay tại 4 ngân hàng thương mại do Nhà nước chỉ định, HoREA cho rằng chưa hợp lý, mà nên thống nhất cùng một mức lãi suất vay, cùng mức lãi suất quá hạn. Về lâu dài, khi nền kinh tế phát triển mạnh hơn, áp dụng mức lãi suất ưu đãi vay mua nhà ở xã hội từ 3-3,5%/năm thì phù hợp hơn.
Về thời hạn cho vay mua, thuê mua nhà ở xã hội và định kỳ hạn trả nợ, HoREA kiến nghị Thủ tướng hoặc Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định thời hạn cho vay mua nhà ở xã hội trong từng thời kỳ; quy định ân hạn chưa phải trả nợ gốc để thống nhất thực hiện tại Ngân hàng Chính sách xã hội và 4 tổ chức tín dụng do Ngân hàng Nhà nước chỉ định.
Đối với việc bán nhà ở xã hội, HoREA kiến nghị Chính phủ cho phép những người đã sử dụng nhà ở xã hội từ 10 năm trở lên khi bán nhà không phải nộp bổ sung tiền sử dụng đất thì hợp lý hơn.
Lê Anh
(TBKTSG)
