Với Simeon Dux, một nhà thiết kế và chế tác nội thất đặt trụ sở tại Melbourne, gỗ không chỉ là vật liệu xây dựng; nó là một thực thể sống cần được tôn trọng. Triết lý cốt lõi của anh gói gọn trong cụm từ: “Làm điều công bằng với gỗ” (Doing timber justice). Theo anh, một món đồ nội thất chỉ thực sự xứng đáng với sự hy sinh của một cái cây, nếu nó có thể tồn tại lâu bền bằng chính thời gian cần thiết để một cái cây khác trưởng thành.
Từ người thợ mộc đến nghệ nhân thiết kế
Trước khi trở thành tên tuổi hàng đầu trong giới thiết kế nội thất Úc, anh đã dành một thập kỷ làm thợ mộc công trình. Quãng thời gian này đã rèn luyện cho anh khả năng làm việc nhanh nhạy và hiểu rõ đặc tính vật lý của gỗ. Tuy nhiên, tình yêu với sự tinh xảo đã dẫn lối anh đến với Melbourne Guild of Fine Woodworking, nơi anh học cách tiết chế sự thô ráp của nghề mộc để hướng tới sự tinh tế của nghề làm tủ (cabinetmaking) dưới sự dẫn dắt của Alastair Boell.
Simeon chia sẻ rằng khả năng thiết kế của anh không đến từ sách vở hàn lâm mà thông qua quá trình “thẩm thấu”. Bằng cách đắm mình trong những tác phẩm của các bậc thầy tại Guild, anh dần học được cách phân biệt giữa một chi tiết tạo nên đẳng cấp và một bản mô phỏng rẻ tiền. Những ảnh hưởng từ các huyền thoại như Niels Vodder hay Émile-Jacques Ruhlmann đã giúp anh hình thành nên phong cách kết hợp giữa kỹ thuật thế kỷ 18 và thẩm mỹ hiện đại.
Bền vững là sự trường tồn
Đối với Simeon, thiết kế tốt không chỉ nằm ở vẻ ngoài. Anh khẳng định: “Thiết kế có đẹp đến đâu cũng vô nghĩa nếu nó tan rã sau 5 năm”. Sự bền vững trong thế giới của Simeon không nằm ở các nhãn mác tiếp thị, mà nằm ở kỹ thuật ghép nối và lựa chọn vật liệu.
Khi bắt đầu một dự án, anh nghiên cứu kỹ lưỡng các sắc thái riêng biệt của từng loại gỗ: Từ cấu trúc vân, mật độ cho đến việc đó là gỗ lỗ kín hay lỗ hở. Sự tỉ mỉ này được thể hiện rõ nét qua các tác phẩm tiêu biểu:
- Đơn vị tường Art Deco: Sử dụng gỗ sồi trắng và óc chó Mỹ với cửa cuốn (tambour) và khảm parquetry tinh xảo.
- Bàn cạnh giường Sham: Một kiệt tác về kỹ thuật với khớp nối mộng đôi (double bridle), ngăn kéo lắp ghép thủ công bằng mộng đuôi én (dovetail) chuẩn xác đến từng milimet.
Anh đặc biệt ưu tiên các loại gỗ cứng từ Mỹ như gỗ óc chó (Walnut), gỗ thích (Maple) và gỗ anh đào (Cherry). Nếu như gỗ óc chó mang lại sự hoài niệm và hiệu ứng quang học (chatoyance) rực rỡ, thì gỗ thích và anh đào lại được lựa chọn vì độ mịn và nguồn gốc bền vững.
Tầm nhìn tương lai: Những “giao lộ” nghệ thuật
Sự thành công của Simeon Dux còn đến từ khả năng hợp tác ăn ý với các kiến trúc sư hàng đầu, tiêu biểu là Adam Markowitz. Sự kết hợp này đã tạo ra những công thức chiến thắng cho các món đồ nội thất “chất lượng di sản” (heirloom quality).
Hiện tại, với một xưởng sản xuất gồm sáu nhân sự tại Melbourne, Simeon đang hướng tới những dự án quy mô lớn và mang tính biểu tượng hơn. Một trong số đó là dự án tại trung tâm du lịch trên con đường Great Ocean Road huyền thoại, nơi anh đang chế tác bốn chiếc ghế điêu khắc đường cong phức tạp. Đây là thử thách về cả thể chất lẫn kỹ thuật, nhưng cũng là cơ hội để anh tiếp tục chứng minh rằng: Khi gỗ được đặt vào tay một người thợ tận tâm, nó sẽ trở thành một tác phẩm nghệ thuật vượt thời gian.
Simeon Dux không chỉ đóng đồ nội thất; anh đang viết tiếp câu chuyện của những khu rừng. Qua bàn tay của anh, gỗ không chết đi mà bắt đầu một vòng đời mới – vòng đời của một di sản gia đình, bền bỉ và đẹp đẽ qua nhiều thế hệ.
Phương Nghi (lược dịch)
