By using this site, you agree to the Privacy Policy and Terms of Use.
Accept
Ashui.comAshui.comAshui.com
  • Home
    • Bookmarks
    • English
      • News
      • Projects
      • Products
    • Ashui Awards
    • Giới thiệu
    • Quảng cáo / PR
    • Liên hệ
  • Tin tức / Sự kiện
    • Tin trong nước
    • Tin thế giới
    • Sự kiện
    Tin tức / Sự kiệnĐọc tiếp
    Điều chỉnh cục bộ quy hoạch sân bay Long Thành
    Báo Xây dựng 12/05/2025
    Chính phủ chính thức thông qua Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025
    TTXVN 11/05/2025
    [Cà phê Net Zero] Thiết kế bền vững trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng
    Ashui.com 11/05/2025
    Áp dụng hiệu quả mô hình thông tin công trình cho các dự án đường sắt Việt Nam
    Báo Xây dựng 09/05/2025
    Hội thảo “Thiết kế tiếp cận bình đẳng và chống chịu thiên tai cho công trình xây dựng”
    Ashui.com 08/05/2025
  • Chuyên mục
    • Kiến trúc
    • Nội – ngoại thất
    • Quy hoạch đô thị
    • Bất động sản
    • Năng lượng – Môi trường
    • Phong thủy
  • Công nghệ
    • Công nghệ mới
    • Giải pháp
    • Xu hướng
    • Ứng dụng
  • Vật liệu / Thiết bị
    • Vật liệu xây dựng
    • Trang thiết bị
    • Trang trí nội thất
    • Thị trường
  • Dự án
    • Giới thiệu dự án
    • Tư vấn thiết kế
    • Kinh tế / Pháp luật
  • Tương tác
    • Chuyên đề
    • Góc nhìn
    • Phản biện
    • Đối thoại
    • Q&A
    • Điểm đến
    • Nhìn ra thế giới
  • Cộng đồng
    • Kiến trúc sư
    • Kỹ sư
    • Thiết kế / Sáng tạo
    • Sinh viên
    • Tuyển dụng
    • CLB Điện ảnh Kiến trúc
    • CLB Kiến trúc Xanh TPHCM
Font ResizerAa
Ashui.comAshui.com
Font ResizerAa
  • Home
  • Tin tức / Sự kiện
  • Chuyên mục
  • Công nghệ
  • Vật liệu / Thiết bị
  • Dự án
  • Tương tác
  • Cộng đồng
  • Home
    • Bookmarks
    • English
    • Ashui Awards
    • Giới thiệu
    • Quảng cáo / PR
    • Liên hệ
  • Tin tức / Sự kiện
    • Tin trong nước
    • Tin thế giới
    • Sự kiện
  • Chuyên mục
    • Kiến trúc
    • Nội – ngoại thất
    • Quy hoạch đô thị
    • Bất động sản
    • Năng lượng – Môi trường
    • Phong thủy
  • Công nghệ
    • Công nghệ mới
    • Giải pháp
    • Xu hướng
    • Ứng dụng
  • Vật liệu / Thiết bị
    • Vật liệu xây dựng
    • Trang thiết bị
    • Trang trí nội thất
    • Thị trường
  • Dự án
    • Giới thiệu dự án
    • Tư vấn thiết kế
    • Kinh tế / Pháp luật
  • Tương tác
    • Chuyên đề
    • Góc nhìn
    • Phản biện
    • Đối thoại
    • Q&A
    • Điểm đến
    • Nhìn ra thế giới
  • Cộng đồng
    • Kiến trúc sư
    • Kỹ sư
    • Thiết kế / Sáng tạo
    • Sinh viên
    • Tuyển dụng
    • CLB Điện ảnh Kiến trúc
    • CLB Kiến trúc Xanh TPHCM
Các kênh mạng xã hội
  • Advertise
© 2000-2025 Ashui.com. All Rights Reserved.
Góc nhìn

Kiến trúc độc đáo của đình Hoành Sơn 260 năm tuổi ở Nghệ An

Ashui.com 16/02/2021
7 phút đọc
SHARE

Xây dựng thời vua Lê Hiển Tông, đình Hoành Sơn được đánh giá “có nghệ thuật chạm khắc đẹp nhất cả nước”.

Đình Hoành Sơn, xã Khánh Sơn, huyện Nam Đàn, được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch trao bằng công nhận di tích quốc gia đặc biệt tháng 11/2020. Cuối năm 2017, Thủ tướng đã xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đối với công trình này.


Đình Hoành Sơn. 
(Ảnh: Nguyễn Hải)

Theo Ban Quản lý di tích tỉnh Nghệ An, đình Hoành Sơn xây năm 1763. Người khởi xướng và chủ sự xây dựng là ông Đặng Thạc, quan triều vua Lê Hiển Tông (1740-1786). Năm đó đời sống nhân dân sung túc, các tầng lớp sĩ, nông, công, thương trong làng đều làm ăn phát đạt, ông Thạc chọn đất tốt, huy động tiền của trong dân để mua gỗ quý, mời thợ giỏi trong vùng về xây dựng.

Đình rộng hơn 1.660 m2, ngoảnh hướng đông bắc, phía sau có núi, phía trước là sông Lam. Trong đó, đại đình rộng hơn 330 m2, được dựng theo lối nhà 7 gian. Đại đình được tạo bởi 6 bộ vì với 32 cột. Đây là lối kết cấu vì kèo theo kiểu “giá chiêng, chồng rường”, phổ biến ở Việt Nam thế kỷ 17-18, đảm bảo sự chắc chắn, đem lại sự thoáng đãng và thuận lợi trong trang trí.

Phía trước đình xây tường ở hai bên dày 25 cm, gian giữa trổ cửa ra vào, phía sau cũng xây tường hai bên, ở giữa trừ hậu cung rộng 49 m2. Đình có hai mái lớn trước và sau, hai mái hồi đều lợp bằng ngói âm dương. Nền lát gạch.


32 chân cột ở đại đình.
(Ảnh: Nguyễn Hải)

Nghệ thuật chạm khắc tập trung trên các cấu kiện gỗ ở xà, kẻ, con rường… của đại đình. Nổi bật là hình tượng tứ linh (long, ly, quy, phượng), kế đó là đề tài minh họa điển cố, điển tích, thể hiện ước mơ của nông dân Nghệ An nói chung và làng Hoành Sơn nói riêng như: “Phượng hàm thư” – khát vọng chinh phục trí thức. Cùng thể hiện mơ ước này là hình ảnh vinh quý bái tổ, hoạt cảnh thi ngạch quan võ, sĩ tử xem điểm thi…

Đặc biệt, trong khi các đề tài dân dã hầu như không còn ở thế kỷ 18 thì tại đình các hình tượng đó vẫn phổ biến, như: Chèo thuyền, đi cấy, thưởng trà, câu cá… Ngoài việc chạm khắc các đề tài trên cấu kiện gỗ, ở gian giữa của đại đình, các nghệ nhân xưa còn tô điểm thêm bằng những bức y môn đẹp, đậm chất nghệ thuật cùng nhiều bức đại tự cổ bằng chữ Hán.


Một bức chạm trổ tại đại đình.
(Ảnh: Nguyễn Hải)

Sách An Tĩnh cổ lục của tác giả Hippolyte Le Breton (người Pháp), nhà giáo nhiều năm dạy ở trường Quốc học Vinh, đã viết về đình Hoành Sơn: “Tất cả các chuyến đi ở đất An Nam, tôi chưa hề thấy một ngồi đình nào đẹp như thế này”.

Hippolyte Le Breton cũng ghi lại nhiều bức ảnh về nghệ thuật chạm khắc tại đình như: Hai con rồng chầu mặt trăng, hai bên có hai con phượng; đám rước quân lễ với voi, trống đồng, quân lính cầm giáo; cuộc đua thuyền trên sông Lam; cuộc đánh cờ người, gồm 16 nam giới và 16 thiếu nữ làm quân cờ…

Trong cuốn Đình Việt Nam, tác giả Hà Văn Tấn và Nguyễn Văn Kự cũng viết: Trên xà, kèo, cột đều được chạm trổ rất tinh vi và sinh động hình mây lá, rồng với những bầy rồng con, chim phượng vàng.

Giới nghiên cứu và chuyên gia về lĩnh vực kiến trúc đánh giá đây là ngôi đình tiêu biểu của miền Trung, có nghệ thuật chạm khắc đẹp nhất cả nước.


Bức chạm trổ hình rồng ở đình.
(Ảnh: Nguyễn Hải)

Ông Đào Tam Tỉnh, Phó chủ tịch Hội Di sản văn hóa cổ vật sông Lam, cho biết đã đến di tích rất nhiều lần để chiêm ngưỡng kiến trúc đặc biệt với những bức chạm phản ánh cuộc sống của các tầng lớp trong xã hội ngày xưa. “Kỹ thuật và tay nghề của tốp thợ ngày xưa rất cao. Họ thực sự là những nghệ nhân giỏi và điêu luyện”, ông Tỉnh nói.

Hiện tất cả cột đình vẫn nguyên, nghệ thuật chạm khắc, chữ viết trên các cấu kiện gỗ ở kèo, vì vẫn nguyên bản. Trên thân một số chân cột vẫn còn lưu giữ dấu tích của lính khố xanh để lại. Đó là những ô hình vuông, được đục ở các cột để lắp các tấm ván. Tại đình có một số pho tượng phật đặt ở hậu cung, là nơi thờ Thành hoàng làng Lý Nhật Quang, tứ vị Thánh nương và các vị Chư phật.

Theo ông Nguyễn Xuân Thủy, Trưởng phòng Quản lý di sản, Sở Văn hóa Thể thảo Nghệ An, nhiều cấu kiện tại đình đang bị xuống cấp, hư hỏng. Sở đã tham mưu cho Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, UBND tỉnh Nghệ An đưa danh mục trùng tu đình Hoành Sơn vào đầu tư công trung hạn 2021-2025 với kinh phí 50-60 tỷ đồng.

Nguyễn Hải

(VnExpress)

Có thể bạn cũng quan tâm

Pháp hỗ trợ các địa phương tại Việt Nam chia sẻ và giữ gìn di sản

TỪ KHÓA:di sản Việt Namđình Hoành Sơnđình Việt Namkiến trúc truyền thống Việt Nam
Bài trước Gấp rút hoàn thiện các công trình giao thông trọng điểm của Hà Nội
Bài tiếp Kỷ lục căn hộ đắt nhất châu Á có giá 59 triệu USD ở Hồng Kông
Bình luận Bình luận

Bình luận Hủy

Bạn phải đăng nhập để gửi bình luận.

Ad imageAd image

Mới cập nhật

Điều chỉnh cục bộ quy hoạch sân bay Long Thành
Tin trong nước 12/05/2025
TS. Lê Đạt Chí: Thời cơ hiếm có của Trung tâm tài chính quốc tế TPHCM
Đối thoại 12/05/2025
Phân cấp lại thẩm quyền Thủ tướng, bộ trưởng, chủ tịch tỉnh về quy hoạch khi sáp nhập
Kinh tế / Pháp luật 11/05/2025
Chính phủ chính thức thông qua Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025
Tin trong nước 11/05/2025
[Cà phê Net Zero] Thiết kế bền vững trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng
Sự kiện 11/05/2025
Vietnam’s major cities push ahead with green bus revolution
News 10/05/2025
Quảng Trị mở rộng phát triển Khu kinh tế Đông Nam theo hướng công nghệ và môi trường
Kinh tế / Pháp luật 10/05/2025
Vốn đầu tư hạ tầng – ‘mạch’ tăng trưởng quan trọng của TPHCM
Đối thoại 10/05/2025
Áp dụng hiệu quả mô hình thông tin công trình cho các dự án đường sắt Việt Nam
Tin trong nước 09/05/2025
Trung tâm tài chính TPHCM: Vị thế và tương lai
Đối thoại 09/05/2025
- Advertisement -
Ad imageAd image
© 2000-2025 Ashui.com. All Rights Reserved.
Welcome back!

Sign in to your account

Username hoặc Email của bạn
Mật khẩu

Quên mật khẩu?