Mô hình Nhà lắp ghép nổi của CTA | Creative Architects và Nhà Xanh

Bối cảnh:

• Tính đến ngày 04/12/2025 có tới 17 cơn bão đã đổ bộ vào Việt Nam và 22/34 tỉnh thành bị ảnh hưởng bởi bão lũ.
• Hiện tượng lũ lụt không còn là mùa vụ mà trở thành mối đe dọa thường xuyên, buộc chúng ta phải tìm kiếm giải pháp kiến trúc thích ứng.
• Dự án này ra đời không chỉ để đối phó với thiên tai, mà còn giải quyết nhu cầu tái kết nối gia đình, cung cấp một không gian an toàn, tiện nghi cho mọi người ngay tại khuôn viên nhà mình.

Ý tưởng:

Dự án được triển khai theo concept “Kiến Trúc Thích Ứng Theo Mùa” mang lại tính đa năng tối ưu:

• Trạng thái Bình thường: Công trình hoạt động như một bungalow vườn hoặc nhà nghỉ cuối tuần. Nó được neo giữ nhẹ nhàng, hài hòa với cảnh quan.
• Trạng thái Ứng phó Lũ: Khi lũ về, công trình tự động tách khỏi nền đất và nổi lên theo mực nước (nhờ hệ thống phao/bể nổi). Cấu trúc này trở thành “tổ ấm an toàn” và tự chủ cho cha mẹ.

Giải pháp:

• Hình khối: Hình tam giác cân, cân bằng, trọng tâm thấp chống gió lật.
• Vật liệu: Vật liệu nhẹ 5G nghe cách âm, cách nhiệt, nổi được.
• Giải pháp nhà nổi: Hệ thống thùng nhựa HDPE nắp liền làm phao chịu và đập tốt.
• Giải pháp chống gió lật tốc mái: Hình khối trọn vẹn, không có mái đua ra ngoài để tránh hiện tượng gió tốc mái.
• Đơn giá: 200-250 triệu

Yếu tố an toàn mùa lũ:

• Ăn: Kho Dự Trữ Khô & Bếp Dự Phòng. Khoang lưu trữ chống ẩm đủ 7-10 ngày; Bếp gas mini độc lập để nấu nướng không dùng điện.
• Ngủ: Giường ngủ thoải mái cho 2 người, có thể ngủ 4 người khi cấp bách, trường hợp đông người có thể trải chiếu dưới nền nhà thì có thể ngủ tới 8 người, có ngăn chứa đồ để chăn mền dự phòng.
• Vệ sinh: Bể tự hoại nổi theo công trình nên trong suốt thời gian ngập lụt không ảnh hưởng tới vấn đề vệ sinh cũng như môi trường.
• Điện: Có 2 tấm pin năng lượng mặt trời, tận dụng tối đa ánh nắng ít ỏi của ngày mưa bão để sạc các cục pin dự phòng, từ đó cấp điện cho các thiết bị thiết yếu nhất.
• Nước: Thùng 220L nước sạch dự trữ.

Tên công trình: Nhà lắp ghép nổi Địa chỉ: Đây là một mô hình nghiên cứu sẽ đặt ở các vùng có lũ lụt Diện tích khu đất: 27m2 – đây là diện tích chiếm đất của nền đế công trình Diện tích sàn: 22.88m2 – đây là diện tích sàn sử dụng của công trình Đơn vị thiết kế kiến trúc: CTA | Creative Architects và Nhà Xanh (Công ty TNHH Kiến trúc CTA và Công ty cổ phần xây dựng Nhà Xanh) Đơn vị thi công: Cty cổ phần xây dựng Nhà Xanh Mô hình ý tưởng đã được trưng bày tại sự kiện “Lãnh đạo Thành phố gặp gỡ cộng đồng khoa học công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo” tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM do Ủy ban nhân dân TP.HCM chủ trì, Sở Khoa học và Công Nghệ phối hợp cùng HIDS I Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM thực hiện tổ chức 12/2025. Hình ảnh 3D: do CTA tạo

Bài phỏng vấn CTA của tạp chí Designarcus:

CTA thiết kế nhà tiền chế nổi giá cả phải chăng để thích ứng với tình trạng lũ lụt thường xuyên ở Việt Nam

Điều gì đã truyền cảm hứng cho ý tưởng Nhà lắp ghép nổi, đặc biệt là việc lấy cảm hứng từ những trận lũ lụt và các yếu tố văn hóa của Việt Nam?

– Chúng tôi đã nghiên cứu về giải pháp thi công nhà lắp ghép theo cách riêng cách đây tám năm. Trong năm 2025, chúng tôi đã hoàn thành quá trình nghiên cứu và đưa vào ứng dụng thực tế. Chúng tôi gọi nó là giải pháp xây dựng 5G.

Trong quá trình nghiên cứu và ứng dụng thực tế, chúng tôi nhận ra giải pháp xây dựng 5G rất thuận lợi để làm nhà nổi vì 1 m²  tường chỉ nặng 7kg.

Nên cách đây ba năm, chúng tôi đã bắt đầu quá trình nghiên cứu nhà nổi, nhà ứng phó với biến đổi khí hậu bão lũ

Ở Việt Nam chúng tôi, mỗi năm có 15-20 cơn bão đi qua. Quá trình lũ lụt diễn ra thường xuyên và khắp 22/34  tỉnh thành trong cả nước. Năm nào chúng tôi cũng thấy những thiệt hại đau lòng về người và của của người dân trong nước. Trong khả năng của mình, chúng tôi nhận thấy có thể giải quyết được phần nào vấn đề này. Nên chúng tôi đã dành rất nhiều thời gian để nghiên cứu đề tài ’Nước về thì mình ở chung’.

Triết lý “sống hòa hợp với nước” phản ánh những thay đổi trong kiến ​​trúc bền vững như thế nào, và những trải nghiệm nào đã định hình nên triết lý đó?

– Qua nhiều năm hành nghề, chúng con nhận ra một điều là con người dù tài giỏi đến mấy cũng không thể chống lại thiên nhiên. Nên trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đã đổi hướng tiếp cận. Thay vì chống lại, tại sao chúng ta lại không sống chung hài hòa với thiên nhiên. Thiên nhiên dù tích cực hay tiêu cực thì đó cũng là môi trường chúng ta sinh sống. Chúng ta sống hài hòa với thiên nhiên thì mẹ thiên nhiên cũng sẽ hài hòa với chúng ta.

Tại sao lại chọn hình học tam giác cân, và làm thế nào để cân bằng giữa tính thẩm mỹ và khả năng chống lũ?

– Theo chúng tôi: Thẩm mỹ là khoa học. Thẩm mỹ là quy luật. Vậy nên chỉ cần thiết kế hợp lý, tính thẩm mỹ sẽ tự nhiên xuất hiện. Nên cả quá trình nghiên cứu, chúng tôi chỉ tập trung chính vào khả năng tồn tại của công trình trong điều kiện bão lũ. Sau khi các vấn đề được giải quyết, chúng ta chỉ cần điều chỉnh một chút về tỷ lệ là có thể đáp ứng yêu cầu về thẩm mỹ.

Bão ở Việt Nam rất khắc nghiệt, nếu xử lý không khéo, công trình sẽ bị gió thổi tốc mái ngay. Nên với hình tam giác cơ bản, không có các góc cạnh, các hốc để đón gió theo chúng tôi là lựa chọn tối ưu.

Hình tam giác cân là hình ổn định nhất về lực. Các hình tứ giác, ngũ giác không cân bằng hơn được so với tam giác. Hình tròn hoặc các hình gồm cung thì để thi công được, chi phí lại cao. Chưa kể đến hình tam giác có diện tích vỏ bao che ít nhất, có tác động rất lớn đến tổng mức phí đầu tư. Nếu mức đầu tư quá cao, căn nhà có thể chống được lũ, nhưng lại không có tính ứng dụng thực tế, người dân sẽ không đủ tiền mua nó.

Điều gì đã thúc đẩy việc sử dụng các vật liệu nhẹ như thùng nhựa HDPE để tạo lực nổi, và những phương án thay thế nào đã được xem xét?

– Khi chọn vật liệu, chúng tôi đã xem xét rất nhiều tiêu chí như giá thành, độ khó thi công, khả năng vận chuyển, vật liệu có sẵn trên thị trường, độ bền và đẹp, độ bền theo thời gian,… Sau khi kiểm tra hết tất cả các tiêu chí, chúng tôi nhận nhận định thùng nhựa HDPE là phù hợp nhất. Các sản phẩm khác như thùng xốp, phao nổi, thùng phi,… đều không khối ưu bằng

Thiết kế hai trạng thái thể hiện kiến ​​trúc thích ứng như thế nào, và những thách thức nào đã phát sinh trong quá trình chuyển đổi liền mạch?

– Khi thiết kế phương án cho nhà nổi lắp ghép, chúng tôi đặt công trình ở hai bối cảnh khác nhau:

Bối cảnh mùa khô: Công trình nằm trong vườn. Lúc này công trình như các bungalow nghỉ dưỡng. Con cái, gia đình ở xa có thể về ở mỗi khi cuối tuần. Lúc này vấn đề khá đơn giản, chỉ cần xử lý nền móng vững chắc cho công trình là được.

Bối cảnh mùa mưa: Khi có bão lũ, nước dâng lên rất cao và nhanh. Lúc này vấn đề phức tạp hơn, phải tính toán sao cho công trình có thể nổi được, cùng các giải pháp neo đậu để công trình không bị trôi đi, cũng như 5 yếu tố sinh tồn mùa bão lũ…Bên cạnh đó, chúng tôi còn giải quyết thêm vấn đề khi công trình chuyển trạng thái từ nằm trên mặt đất sang khi nước dâng, nhà nổi lên. Và 7-10 ngày sau đó, khi nước hạ, công trình phải trở về đúng vị trí nền móng cũ, cũng như nối được tiếp vào mùa lũ sau.

Đó là hàng loạt các vấn đề chúng tôi phải giải quyết để có thể vận hành trơn tru khi đưa vào thực tế sử dụng.

Việc hợp tác với Nha Xanh và 5G Construction đã ảnh hưởng như thế nào đến khả năng chi trả và tính khả thi về quy mô?

– Giải pháp xây dựng 5G là giải pháp xây dựng do chúng tôi nghiên cứu ra sau khi có một giải pháp này.

Sau khi có giải pháp xây dựng tối ưu hơn giải pháp truyền thống ở Việt Nam (tường xây gạch), chúng tôi đưa ra thị trường bằng cách hợp tác với các nhà thầu xây dựng có uy tín để thành lập các công ty con. Các công ty con này chuyên thi công công trình theo phương thức xây dựng 5G đong thời theo phương thức truyền thống để đảm bảo nguồn phí dự phòng ban đầu.

Với việc nắm trong tay các công ty xây dựng, chúng tôi dễ dàng kiểm soát được mức đầu tư, cũng như giải quyết triệt để các vấn đề liên quan tới việc nghiên cứu, phát triển, cải thiện sản phẩm.

Với việc thành lập các công ty con ở khắp các tỉnh trong cả nước Việt Nam, việc mở rộng, đưa mô hình nhà lắp ghép nổi đến tay người cần đã không còn là vấn đề quá khó khăn. Chúng tôi đang từng bước thực hiện điều đó. Hiện mô hình nhà nổi theo giải pháp xây dựng 5G là một trong các dự án tuyển chọn trong năm 2025 của chương trình trọng điểm do Sở Khoa Học và Công Nghệ Tp.Hồ Chí Minh chỉ đạo.

Thiết kế này hỗ trợ sự tiếp nối về mặt cảm xúc và văn hóa như thế nào, lấy cảm hứng từ đời sống gia đình Việt Nam?

– Khi nghiên cứu mô hình nhà lắp ghép nổi, chúng tôi nghiên cứu rất nhiều về sinh hoạt hằng ngày của người dân miền Tây của Việt Nam, khu vực đồng bằng sông Cửu Long mỗi khi mùa nước về. Ở đây, mỗi năm người dân đều có 3-4 tháng sống chung với lũ. Năm nào cũng vậy, họ đã quen và có kinh nghiệm với việc sống chung với lũ. Nhưng các địa phương khác thì không như vậy. Do biến đổi khí hậu ngày một nghiêm trọng, các địa phương khác trước đây hầu như không bị ảnh hưởng bởi lũ lụt nhiều, thì những năm gần đây, liên tục bị ảnh hưởng. Người dân chưa có thói quen, cũng như chưa có sự chuẩn bị kỹ lưỡng nên đã có những tổn thất rất lớn về người và của.

Chính vì vậy chúng tôi nghiên cứu mô hình nhà lắp ghép nổi, kèm theo thói quen tập tục của người dân miền miễn Tây để áp dụng cho khu vực miền Trung, miền Bắc đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi bão lũ.

Các hệ thống tự động như bể tự hoại, năng lượng mặt trời và hệ thống trữ nước phù hợp như thế nào với tầm nhìn về sự tự cung tự cấp?

– Ở Việt Nam, quá trình ngập lụt diễn ra nhanh và qua đi trong thời gian ngắn, chỉ trong thời gian 7-10 ngày. Sau đó, thời tiết lại trở lại bình thường. Một năm có 15-20 như vậy. Nên đối với tất cả các giải pháp, chúng tôi đều nghiên cứu cho kịch bản gia đình bị cô lập 7-10 ngày. Chúng tôi gọi đó là 5 yếu tố sinh tồn mùa bão lũ:

• Ăn: Kho Dự Trữ Khô & Bếp Dự Phòng. Khoang lưu trữ chống ẩm đủ 7-10 ngày; Bếp gas mini độc lập để nấu nướng không dùng điện.
• Ngủ: Giường ngủ thoải mái cho 2 người, có thể ngủ 4 người khi cấp bách, trường hợp đông người có thể trải chiếu dưới nền nhà thì có thể ngủ tới 8 người, có ngăn chứa đồ để chăn mền dự phòng.
• Vệ sinh: Bể tự hoại nổi theo công trình nên trong suốt thời gian ngập lụt không ảnh hưởng tới vấn đề vệ sinh cũng như môi trường.
• Điện: Có 2 tấm pin năng lượng mặt trời, tận dụng tối đa ánh nắng ít ỏi của ngày mưa bão để sạc đầy các cục pin dự phòng, từ đó cấp điện cho các thiết bị thiết yếu nhất.
• Nước: Thùng nước dự trữ 220L sạch.

Những yếu tố then chốt nào đảm bảo độ bền và sự dễ bảo trì, khác biệt so với các thiết kế chống lũ truyền thống?

– Nhà lắp ghép nổi được làm từ tấm vật liệu 5G có hai mặt là hợp kim nhôm kẽm, AZ100i có tuổi thọ 30 năm trong điều kiện bình thường. Với giải pháp xây dựng 5G, các tấm tường này lại được bảo vệ hết hai mặt, không cho tiếp xúc trực tiếp với môi trường tự nhiên, nên tuổi thọ sẽ cao hơn nhiều, có thể gần tương đương với nhà xây bằng gạch truyền thống.

Khi đến hạn bắt đầu bị hư lại do tác động của môi trường thì quá trình bảo trì, thay thế phần hư hại cũng rất đơn giản, không cần phải thay thế hết.

Điểm khác biệt lớn nhất so với các thiết kế chống lũ khác là:

• Nếu các thiết kế đi về hướng lâu dài, kiên cố thì chi phí sẽ rất cao. Nếu phải xây dựng cả căn nhà 2 tầng hoặc hơn, tùy khu vực thì không mấy người dân đủ điều kiện kinh tế để làm.
• Còn các giải pháp tạm bợ để qua mùa lũ thì lại không đủ tiện nghi để ở, và hầu như bị bỏ không suốt mùa khô.
• Giải pháp nhà lắp ghép nổi có chi phí vừa phải, chỉ khoảng 250 triệu vnđ cho một ngôi nhà tầm khoảng 24 m² gồm có phòng ngủ, wc, hiên, có chỗ nấu ăn, hệ tường cách âm cách nhiệt, sử dụng như một ngôi nhà ở bình thường. Đó là điểm khác biệt so với các giải pháp chống lũ trên thị trường hiện nay.

Dự án này có thể phát triển như thế nào ở các khu vực khác, và những bài học nào có thể dùng để ứng phó với biến đổi khí hậu trong tương lai?

– Hiện nay, giải pháp nhà lắp ghép nổi có thể ứng dụng khắp các tỉnh, thành đang bị ảnh hưởng bởi bão lũ ở Việt Nam. Sau khi phát triển ở thị trường Việt Nam, chúng tôi sẽ từng bước đưa mô hình này phát triển ở các nước có điều kiện tương tự, vd như khu vực Đông Nam Á. Đó là dự kiến trong 2-3 năm tới. Đối các nước có điều kiện khí hậu khác biệt nhiều thì cần có thêm nghiên cứu để cải tiến mô hình cho phù hợp hơn.

Cái chính trong việc nghiên cứu các mô hình giúp ứng phó với biến đổi khí hậu là không nên nghiên cứu theo mô hình nhà từ thiện hoặc tài trợ. Vì những mô hình như thế vậy tác động rất nhỏ. Thay vào đó, chúng ta có thể nghiên cứu theo một mô hình kinh doanh, chi phí hợp lý thì sẽ có động tích cực lên xã hội. Người dân có thể chủ động tự mua nhà để cứu lấy mình. Số lượng người có đủ điều kiện kinh tế với tầm giá nhà nổi chúng tôi đưa ra chiếm tỷ lệ khá lớn trong xã hội Việt Nam. Mô hình thành công thì có thể giảm tỷ lệ nạn nhân bơi bão lũ xuống rất nhiều. Từ đó giảm áp lực cho xã hội, Nhà nước, các mạnh thường quân. Và chi phí cứu trợ có thể tận dụng dành cho việc phục hồi cuộc sống người dân sau bão lũ./.

(Nội dung do CTA cung cấp)