Nếu xét tòa nhà chọc trời theo một chu trình phát triển của con người, thì có thể nói các tòa nhà chọc trời đang bước vào “tuổi dậy thì”. Đến năm 2020, 20 tòa tháp cao nhất trên thế giới sẽ đạt được độ cao trung bình 1.962 feet (gần 600 mét). Đây là mức cao hơn 500 feet (152m) so với mức chiều cao trung bình của tòa nhà chọc trời trong năm 2010, và cao hơn 700 feet (213m) so với mức trung bình trong năm 2000.
Hội đồng Nhà cao tầng và Môi trường sống đô thị (CTBUH – Council on Tall Buildings and Urban Habitat) đã công bố biểu đồ các tòa nhà cao nhất thế giới vào năm 2020:
Biểu đồ này thể hiện rõ cuộc đua trên toàn cầu tới những đám mây. Theo báo cáo kèm theo của CTBUH, đến năm 2020, 9 tòa nhà sẽ che khuất (hoặc gần như phá vỡ) hàng rào “siêu cao” khoảng 2.000 feet (600 mét) – gấp đôi chiều cao của tháp Eiffel. Hãy coi tháp đôi cao nhất thế giới Petronas hoàn thành vào năm 1998 là một điểm so sánh với những toà nhà chọc trời của thời nay. Tòa tháp Petronas sẽ xếp thứ 27 vào năm 2020. Theo báo cáo của hội đồng, “600m có vẻ chỉ tương đương với 300m mới.” Tương tự như vậy, 300 mét (984 feet) có vẻ chỉ như là “người tuyết” mới: đến năm 2020, 198 tháp ước tính sẽ đạt tới chiều cao này, so với chỉ 15 tháp vào năm 1995.
Gần như, một trong các tòa tháp trong danh sách top 20 tòa tháp sẽ được xây dựng ở Trung Đông hoặc châu Á. Đại diện duy nhất của khu vực Tây bán cầu là Trung tâm thương mại thế giới cao 1.776 feet (gần 541 mét). Trung Quốc dẫn đầu danh sách với 10 tòa tháp nằm ở bảy thành phố khác nhau, cao nhất là Trung tâm Tài chính Ping An tại Thâm Quyến cao 2.165 feet (660 mét).
Toà tháp cao nhất đang được xây dựng là Kingdom Tower tại Jeddah, một thành phố ở bờ biển phía tây của Ả-rập Xê-út. Tháp cao đến 3.280 feet (hơn 1.000 mét), cao hơn 500 feet so với tòa tháp cao nhất hiện nay của thế giới là Burj Khalifa ở Dubai. Được xây dựng với kinh phí 1,2 tỷ USD, Kingdom Tower sau khi hoàn thành sẽ là một trung tâm tổ hợp bao gồm một khách sạn sang trọng, căn hộ cao cấp, văn phòng và đài quan sát cao nhất thế giới. Theo Adrian Smith và Gordon Gill – kiến trúc sư trưởng của dự án, nó cũng sẽ có “một trong những hệ thống thang máy hiện đại nhất thế giới,” – với thang máy quan sát đạt tốc độ 10 mét mỗi giây, tương đương hơn 22 dặm một giờ.
Kingdom Tower
Chắc chắn, có một nhân tố tạo ra những cơn sốt độ cao gần đây. Nhưng đến một lúc nào đó, các thành phố phải nhận ra một tòa nhà cao dừng tăng thêm mật độ và bắt đầu phát sinh những vấn đề. Khi chiều cao của một tòa nhà tăng, nó đòi hỏi nhiều công sức hơn để xây dựng và bảo trì. Với chiều cao tăng thêm cũng đi kèm sự sụt giảm hiệu quả không gian, với diện tích dành cho hỗ trợ cấu trúc mà nếu không thì có thể dành cho người thuê nhà. Nhà phân tích tài chính Vikram Mansharamani tự hỏi liệu việc Trung Quốc tham lam xây các tòa nhà chọc trời thể hiện sự chi tiêu không cần thiết và hơn nữa gây lầm tưởng là một bong bóng bất động sản. Trong bản đánh giá 20 tòa tháp cao nhất, CTBUH tranh luận rằng vấn đề không còn nằm ở chúng ta có thể xây cao như thế nào, mà là chúng ta nên xây cao như thế nào: Ở mức nào thì những lợi ích của mật độ gia tăng do xây dựng cao tầng nhiều hơn những hậu quả của nó? …Chúng ta đã mở rộng giới hạn cấu trúc của chiều cao, bây giờ chúng ta phải tiếp tục thúc đẩy các giới hạn của kỹ thuật môi trường để đáp ứng xây dựng kết cấu nhà cao. Bởi vì các tòa nhà chọc trời tiếp tục tăng thêm gấp bội, tác động của chúng đối với các thành phố – về trực quan, về đô thị và môi trường – tiếp tục tăng theo cấp số nhân.
Hà Ly (dịch)
