Theo quy định tại Nghị định số 90/2006/CP, các dự án phát triển nhà ở có quy mô hơn 10ha phải dành 20% quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội. Tuy nhiên, theo báo cáo mới nhất của Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội về tình hình sử dụng quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn TP.Hà Nội cho thấy, mặc dù quỹ đất dành để xây dựng nhà ở khá lớn, nhưng tỉ lệ chiếm đất để xây dựng nhà ở xã hội lại rất thấp.
Cao và thấp
Đánh giá sơ bộ về tình hình bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội trong các đồ án quy hoạch được duyệt, Sở QHKT cho biết, tính từ ngày 1.10.2006 đến tháng 10.2009, tổng diện tích đất xây nhà ở nói chung khoảng 2011,57ha, nhưng tỉ lệ đất nhà ở xã hội chỉ chiếm 1,54%. Còn từ ngày 10.6.2009 đến nay, tổng diện tích đất các dự án, đồ án xây dựng, nhà ở khoảng 208,97ha, nhưng tỉ lệ chiếm đất nhà ở xã hội chiếm 21%. Tuy nhiên, tổng diện tích sàn nhà ở xã hội trong các đồ án quy hoạch chi tiết của các dự án phát triển nhà ở đã được phê duyệt chưa được Sở QHKT công bố con số chính thức. Sở này lý giải, do các dự án nhỏ lẻ được phê duyệt có khối lượng rất lớn, cần thêm thời gian để thống kê chi tiết.
Theo thống kê, chỉ riêng năm 2011 trên địa bàn HN có trên 200 dự án được chấp thuận quy hoạch tổng mặt bằng và phương án kiến trúc. Ước tính từ năm 2006 đến nay có khoảng hơn 1.200 hồ sơ. Theo nhận định của Sở QHKT, đây là số lượng hồ sơ rất lớn, cần nhiều thời gian để kiểm tra chính xác các chỉ tiêu quy hoạch được phê duyệt trong các dự án.
Về các dự án trên 10ha được phê duyệt quy hoạch chi tiết từ ngày 10.6.2009 đến nay không có quỹ 20%, gồm 3 dự án, với tổng quy mô 137,62ha. Đó là dự án KĐT mới C2 tại phường Yên Sở, quận Hoàng Mai do Cty TNHH Gamuada Land Việt Nam làm chủ đầu tư, thuộc dự án BT đối ứng thuộc Nhà máy xử lý nước thải Yên Sở. Tương tự, khu chức năng đô thị 74 Nguyễn Trãi, chủ đầu tư là Cty CP đầu tư phát triển địa ốc TP Hoàng Gia, đã báo cáo UBND TP xem xét sử dụng quỹ 20% để xây dựng công trình công cộng, hạ tầng đô thị… Cuối cùng là khu chức năng đô thị tại khu đất Dệt 8.3, Hanoisimex tại 460 Minh Khai, quận Hai Bà Trưng và khu đất số 25 ngõ 13 Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai. Các khu đất này đã được UBND TP đồng ý dành quỹ đất 20% để đầu tư xây dựng công trình công cộng, hạ tầng xã hội (Bệnh viện Vimeco, các trụ sở hành chính).
Kiểm soát chặt hơn về giá bán
Theo Sở QHKT, hiện nay quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, nhưng hầu hết các dự án đầu tư trên địa bàn TP.Hà Nội thuộc địa bàn tỉnh Hà Tây trước đây đều thuộc đối tượng điều chỉnh quy hoạch do kế hoạch rà soát các đồ án quy hoạch, dự án đầu tư. Do đó, việc xác định các quỹ đất 20% tại các dự án đầu tư này còn nhiều biến động. Vì vậy, Sở QHKT đề nghị quỹ nhà ở phục vụ tái định cư và đầu tư xây dựng nhà ở xã hội của các dự án đầu tư sẽ được xác định cụ thể sau khi các dự án đầu tư được phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phù hợp với quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội và quy hoạch phân khu đô thị liên quan.
Trước đó, đoàn công tác liên ngành do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam làm trưởng đoàn đã làm việc với UBND TP.Hà Nội về kế hoạch kiểm tra việc sử dụng quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn. Theo kế hoạch, đoàn công tác sẽ làm việc với các sở: Quy hoạch – Kiến trúc, Xây dựng, Tài nguyên – Môi trường và một số chủ đầu tư có dự án xây dựng nhà ở xã hội quy mô lớn trên địa bàn. Đoàn kiểm tra sẽ rà soát tình hình sử dụng đất để xây nhà cho thuê và cho thuê mua, nhà ở cho người thu nhập thấp, nhà sinh viên, tái định cư ở Hà Nội. Nội dung kiểm tra gồm việc tuân thủ và thực hiện các quy định về nhà ở; tình hình triển khai các dự án nhà ở xã hội; kế hoạch xây dựng nhà ở xã hội đến năm 2015 và những vấn đề bất cập cũng như kiến nghị, đề xuất.
Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam cũng cho biết, qua kiểm tra, cơ quan chức năng sẽ thống kê được diện tích đất 20% mà các chủ đầu tư trích lại từ các dự án, tình trạng sử dụng quỹ đất này. Từ đó, Hà Nội có thể triển khai mạnh các dự án nhà xã hội, Bộ Xây dựng cũng sẽ điều chỉnh văn bản ban hành nếu thực tế có những khiếm khuyết. Ngoài ra, do cơ chế dành 20% quỹ đất cho nhà ở xã hội tại Hà Nội và Hà Tây cũ không đồng nhất, nhiều dự án tại Hà Tây cũ không dành đất cho người khó khăn về nhà ở, nên cần tổng kết lại, yêu cầu các chủ đầu tư trích lại cho TP. Với các dự án nhà ở xã hội, nhà thu nhập thấp đang triển khai theo nghị quyết của Chính phủ cũng sẽ được xem xét lại giá bán, diện tích căn hộ… Cũng theo Thứ trưởng Nam, TP.Hà Nội phải kiểm soát chặt hơn về giá bán để ngăn chặn doanh nghiệp nâng giá, ngoài lợi nhuận 10% đã được trích lại. Ngoài ra, nên đưa ra diện tích căn hộ nhỏ 40-50m2 để phù hợp với gia đình khó khăn.
Trước đó, UBND TP đã có văn bản chỉ đạo các sở, ngành, quận, huyện không đề xuất chuyển mục đích sử dụng hoặc điều chỉnh quy hoạch làm biến dạng quỹ đất dành cho nhà ở xã hội.
Xuân Thu
[ Chuyên đề: Nhà ở xã hội ]
