Xuất phát từ việc các kiến trúc sư của Pháp có nhiều kinh nghiệm quy hoạch đô thị, đã thiết kế thành phố Đà Lạt trong quá khứ và “tính chất Pháp” hiện vẫn được xem là đặc trưng riêng, độc đáo tạo nên vẻ đẹp cổ kính của đô thị Đà Lạt. Tỉnh Lâm Đồng đã chủ trương mời người Pháp quy hoạch lại TP Đà Lạt.
Viện Thiết kế quy hoạch đô thị Paris cùng một công ty thiết kế quy hoạch uy tín khác của Pháp là hai đơn vị được chính quyền Lâm Đồng chọn mời thực hiện việc quy hoạch trên.
Bản vẽ đầu tiên kiến trúc Đà Lạt, do KTS Pháp lừng danh Ernest Hébrad (người thiết kế nhiều công trình quan trọng ở Sài Gòn, Hà Nội, Hải Phòng, Phnom Penh, Vientiane…) đảm trách. Đây cũng là đô thị đầu tiên duy nhất ở VN mà ngay từ đầu hình thành đã được thiết kế quy hoạch bài bản (từ 1923)..
Thế nhưng, trong một thời gian, di sản kiến trúc biệt thự vô giá của Ðà Lạt đã bị buông lỏng quản lý. Hậu quả là các biệt thự phải liên tục hứng chịu các đợt “tàn phá”.
Cuộc “tàn phá” quy mô lớn nhất là sau ngày đất nước thống nhất, do những tác động cơ học, do chưa nhận thức đầy đủ về giá trị nên việc biến những tòa biệt thự, dinh thự sang trọng thành các khu nhà ở tập thể nhếch nhác trở nên phổ biến.
Ðến nay, sau nhiều cuộc giải tỏa, hiện vẫn còn gần 100 biệt thự cũ kiểu Pháp mà các hộ dân đang sử dụng. Những căn biệt thự giá trị này đã bị xuống cấp trầm trọng, khó mà bảo tồn dáng vẻ xưa cũ của nó.
Đ.L.
