Xây dựng dữ liệu quy hoạch mở
Trong nhiều năm, việc tiếp cận thông tin quy hoạch tại Hà Nội thường gắn với những bộ hồ sơ kỹ thuật phức tạp, các bản vẽ giấy khó tra cứu hoặc quy trình hành chính mất nhiều thời gian. Không ít trường hợp người dân phải đi lại nhiều lần để xác định thông tin liên quan đến khu đất, tuyến đường hay khu vực sinh sống.
Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai hàng loạt nhiệm vụ lớn về điều chỉnh quy hoạch, phát triển hạ tầng và mở rộng không gian đô thị, yêu cầu minh bạch hóa dữ liệu quy hoạch trên môi trường số ngày càng trở nên cấp thiết. Đây không chỉ là yêu cầu của cải cách hành chính mà còn là bước chuyển quan trọng trong phương thức quản trị đô thị theo hướng hiện đại, dữ liệu hóa và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Theo đó, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội đang triển khai “Phần mềm hệ thống thông tin quy hoạch” giai đoạn 2025-2030 nhằm chuyển đổi toàn diện công tác quản lý quy hoạch sang nền tảng số hóa đồng bộ. Hệ thống được kỳ vọng tạo thay đổi lớn trong cách tiếp cận thông tin quy hoạch của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Khi hoàn thành, hệ thống sẽ cung cấp bộ ứng dụng công khai thông tin quy hoạch trên nền tảng web và thiết bị di động, cho phép tra cứu theo tên đồ án, địa chỉ, đơn vị hành chính hoặc xác định vị trí bằng GPS. Người dùng có thể tiếp cận trực tiếp các chỉ tiêu quy hoạch, quyết định phê duyệt, bản vẽ và thuyết minh liên quan ngay trên điện thoại hoặc máy tính.
Các ứng dụng được phát triển trên cả hệ điều hành iOS và Android nhằm tạo thuận lợi trong khai thác dữ liệu mọi lúc, mọi nơi. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian tra cứu thông tin mà còn góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý quy hoạch đô thị.
Song song với phục vụ người dân và doanh nghiệp, hệ thống cũng hỗ trợ cơ quan quản lý trong công tác điều hành, giám sát và cập nhật dữ liệu quy hoạch. Theo Sở Quy hoạch – Kiến trúc, phần mềm cho phép quản trị các lớp dữ liệu quy hoạch; xây dựng và trình bày bản đồ số 2D, 3D; đồng thời tích hợp, khai thác dữ liệu trên nền GIS phục vụ quản lý đô thị hiện đại.
Một trong những nội dung trọng tâm là xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch thống nhất trên toàn thành phố. Trong đó, nhiều đồ án quy mô lớn như Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, các quy hoạch phân khu, khu chức năng và quy hoạch chi tiết tại các khu vực trọng điểm đang được chuẩn hóa và chuyển đổi sang dữ liệu GIS.
Đến nay, một số đồ án quy hoạch phân khu khu vực nội đô và phía Bắc sông Hồng đã được chuẩn hóa dữ liệu; đồng thời Sở Quy hoạch – Kiến trúc tiếp tục phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu GIS đối với các đồ án đã được phê duyệt. Cùng với đó là quá trình tạo lập và lưu trữ hệ thống dữ liệu thô chuyên ngành nhằm phục vụ công tác quản lý lâu dài.
Theo TS Đặng Việt Dũng – Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, chuyển đổi số trong lĩnh vực quy hoạch đang giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý đô thị. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu số và áp dụng hệ thống GIS sẽ cho phép quản lý quy hoạch, đất đai và cấp phép xây dựng theo hướng minh bạch, nhanh chóng và chính xác hơn.
Hướng tới mô hình quản trị đô thị dựa trên dữ liệu số
Đằng sau quá trình số hóa dữ liệu quy hoạch là yêu cầu đổi mới mô hình quản trị đô thị trong bối cảnh Hà Nội đang mở rộng không gian phát triển, gia tăng áp lực dân số và hạ tầng.
Theo Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội, hệ thống thông tin quy hoạch được xây dựng theo hướng mở, có khả năng chia sẻ dữ liệu và liên thông với các hệ thống quản lý khác thông qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu LGSP của thành phố.
Hiện nay, Trung tâm Truyền thông, Dữ liệu và Công nghệ số TP Hà Nội đã cung cấp các tên miền phục vụ công khai thông tin quy hoạch và chia sẻ dữ liệu cho Sở Quy hoạch – Kiến trúc. Trong giai đoạn tiếp theo, hệ thống sẽ tiếp tục được kết nối với cơ sở dữ liệu dùng chung của thành phố nhằm đồng bộ dữ liệu giữa các lĩnh vực như đất đai, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, môi trường và quản lý dân cư.
Cùng với việc xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, Hà Nội cũng đang thúc đẩy cung cấp dữ liệu mở về quy hoạch trên cổng thông tin điện tử. Hiện thành phố đã công khai danh mục dữ liệu mở về quy hoạch theo Quyết định số 3478/QĐ-UBND cùng danh mục các tổ chức, cá nhân hành nghề tư vấn thiết kế quy hoạch xây dựng và kiến trúc.
Việc công khai và số hóa dữ liệu quy hoạch không chỉ nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước mà còn góp phần hạn chế tình trạng thông tin thiếu đồng nhất, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tiếp cận hồ sơ quy hoạch nhanh hơn, chính xác hơn.
Trong thời gian tới, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật và bổ sung các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt nhằm hoàn thiện kho dữ liệu số phục vụ công tác tra cứu và quản lý.
Đồng thời, thành phố sẽ tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết để nâng cao hiệu quả quản lý trên môi trường số. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để bảo đảm tính đồng bộ dữ liệu giữa Trung ương và địa phương, đồng thời từng bước hình thành mô hình quản trị đô thị thông minh, phục vụ phát triển Thủ đô theo hướng hiện đại, bền vững và dài hạn.
Huỳnh Anh
