Theo Hiệp hội Xi măng và Bê tông toàn cầu, ngành xi măng hiện phát thải hơn 2,5 tỷ tấn C02. Khử carbon từ công nghiệp đặc biệt quan trọng trong bối cảnh phải đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Tại Việt Nam, ngành xi măng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát triển kết cấu hạ tầng và phát triển đô thị, nhưng đồng thời đây cũng là một ngành sản xuất sử dụng năng lượng lớn và có phát thải lớn.
Theo Viện trưởng Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) Nguyễn Quang Hiệp, ước tính phát thải CO2 do ngành xi măng phát thải hàng năm tại Việt Nam so với các ngành công nghiệp khác là khoảng 16-17%. “Đây là ngành phát thải chỉ đứng thứ 2 sau ngành sản xuất năng lượng. Đặc thù của ngành sản xuất xi măng là phần CO2 phát thải: ngoài việc phát sinh trong quá trình đốt nhiên liệu, lượng CO2 phát thải rất lớn trong quá trình phân hủy đá vôi trong quá trình sản xuất clanhke”, ông Hiệp nhấn mạnh.
Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) hiện đang nỗ lực hỗ trợ các quốc gia, trong đó có Việt Nam để khử carbon ngành công nghiệp xi măng. Xi măng đá vôi đất sét nung (LC3) được phát minh bởi các nhà khoa học Thụy Sĩ, được cho là mang lại giải pháp thực tiễn nhằm giảm hàng loạt clanke trong xi măng thông qua việc sử dụng đất sét nung và đá vôi.
Giải pháp này có thể giảm tới 40% lượng phát thải CO2 so với xi măng thông thường.
Bà Lê Thị Thanh Thảo, Đại diện Quốc gia Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc tại Việt Nam cho rằng: “Đối với Việt Nam, vấn đề đặt ra không chỉ là LC3 có thể được áp dụng hay không, mà quan trọng hơn là làm thế nào để thích ứng công nghệ này với nguồn nguyên liệu và điều kiện sản xuất và yêu cầu của thị trường trong nước. Đồng thời tạo dựng những điều kiện cần thiết về chính sách, quy định và thị trường để thúc đẩy việc áp dụng LC3 trên quy mô rộng lớn”.
Việt Nam là quốc gia sản xuất xi măng lớn thứ 3 thế giới và chiếm khoảng 16% tổng lượng phát thải khí nhà kính của Việt Nam. Vì vậy, khử cacbon trong ngành xi măng của Việt Nam có ý nghĩa lớn đối với việc thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Hiện UNIDO đang phối hợp với Bộ Xây dựng triển khai dự án, giải pháp tài chính cho quá trình khử cacbon trong ngành công nghiệp xi măng với kỳ vọng biến quá trình khử cacbon thành một cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường khả năng chống chịu trong dài hạn.
Hạnh Vân – Minh Hoàng
