Hướng tới đô thị sinh thái, đa cực
Ngày 15/5, UBND TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo về ý tưởng Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu trong và ngoài nước.
Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam nhấn mạnh, việc điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn 2075 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen.
Sau khi mở rộng không gian phát triển, Đà Nẵng đang sở hữu nhiều lợi thế nổi bật về vị trí chiến lược, tài nguyên thiên nhiên và giá trị văn hóa đặc sắc. Đồng thời, giữ vai trò cửa ngõ ra biển của khu vực Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan, là điểm kết nối quan trọng của hành lang kinh tế Đông – Tây.
Trong tương lai, thành phố được định hướng phát triển hai cảng hàng không quốc tế, hệ thống cảng biển quy mô lớn, trong đó cảng Liên Chiểu được kỳ vọng trở thành một trong những cảng biển trọng điểm quốc gia; đồng thời được Trung ương xác định là một trong hai trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam.
Tuy nhiên, thành phố cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như sự mất cân đối trong cấu trúc đô thị, áp lực quá tải tại khu vực lõi ven biển; hạ tầng giao thông và thoát nước chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; nguy cơ tác động ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu.
Từ thực tiễn đó, Đà Nẵng xác định quy hoạch lần này không chỉ là tổ chức lại không gian đô thị mà còn là định hình mô hình phát triển mới cho nhiều thập niên tới.
Thành phố đề nghị đồ án quy hoạch tập trung vào tư duy dài hạn, xây dựng mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm; phát triển hạ tầng chiến lược gắn với giao thông công cộng; bảo tồn môi trường, cảnh quan, di sản và chủ động nhận diện các điểm nghẽn phát triển.
Tại Hội thảo, Sở Tài chính công bố các nội dung chính của điều chỉnh Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.
Theo đó, điều chỉnh quy hoạch xác định các quan điểm xuyên suốt là phát triển phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội quốc gia; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng suất lao động làm động lực chủ đạo; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là định hướng cốt lõi.
Thành phố đặt mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững, nâng cao chất lượng sống người dân, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế; đồng thời củng cố tiềm lực quốc phòng – an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo.
Đến năm 2030, Đà Nẵng hướng tới xây dựng đô thị đáng sống, thông minh, sinh thái, giàu bản sắc, trở thành một trong những trung tâm kinh tế – xã hội lớn của cả nước và Đông Nam Á; là điểm đến hấp dẫn của thế giới.
Tầm nhìn đến năm 2050, Đà Nẵng được định hướng trở thành thành phố di sản, sáng tạo, sinh thái, thông minh và đáng sống ở đẳng cấp châu Á; phát triển hiệu quả theo mô hình kinh tế xanh, carbon thấp; là trung tâm tài chính quốc tế, logistics cấp quốc gia và điểm đến du lịch hàng đầu.
Về không gian phát triển, quy hoạch tổ chức thành phố theo 3 vùng kinh tế chính gồm: vùng công nghiệp – dịch vụ đô thị ven biển phía Đông; vùng nông nghiệp, lâm nghiệp miền núi phía Tây; vùng kinh tế biển, hải đảo.
Các vùng này được kết nối bởi các hành lang kinh tế Bắc – Nam và Đông – Tây, hình thành chuỗi động lực phát triển đa cực; liên kết chặt chẽ giữa đô thị, công nghiệp, logistics và các khu vực sinh thái.
Nhiều đề xuất chiến lược cho quy hoạch phát triển mới
Tại Hội thảo, các ý kiến góp ý điều chỉnh quy hoạch thành phố Đà Nẵng đều thống nhất việc xây dựng quy hoạch mới cần được tiếp cận với tầm nhìn dài hạn; phù hợp bối cảnh phát triển sau sáp nhập và đáp ứng yêu cầu trở thành cực tăng trưởng lớn của khu vực miền Trung.
Đà Nẵng đang sở hữu lợi thế nổi bật khi có đầy đủ 5 loại hình hạ tầng giao thông gồm: đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hàng không. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thành phố phát triển thành trung tâm kết nối vùng, logistics và giao thương quốc tế.
Nhiều ý kiến đề nghị cần phát huy tối đa lợi thế này thông qua việc lấy các đầu mối giao thông trọng điểm như cảng biển, sân bay, ga đường sắt và cửa khẩu quốc tế làm hạt nhân tổ chức không gian phát triển.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, việc sáp nhập Đà Nẵng và Quảng Nam không chỉ là điều chỉnh quy hoạch hiện hữu mà thực chất là xây dựng một quy hoạch mới, đòi hỏi tư duy chiến lược và xác định rõ vai trò, vị thế của thành phố trong tương lai.
Trong đó, ưu tiên hàng đầu là phát triển hệ thống hạ tầng logistics đa phương thức, kết nối đồng bộ giữa trung tâm Đà Nẵng với Tam Kỳ, Chu Lai, Tây Nguyên và các địa phương lân cận.
Về cấu trúc không gian, tổ chức phát triển theo mô hình hai cực tăng trưởng, gồm cực Bắc là phía Bắc Đà Nẵng và cực Nam là cụm Tam Kỳ – Chu Lai, được kết nối bằng hệ thống giao thông hiện đại nhằm chia sẻ hiệu quả các chức năng đô thị, dịch vụ và công nghiệp.
Đồng thời, cần sớm xác định vị trí phù hợp cho các động lực mới như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, đô thị cảng biển và đô thị sân bay.
Các đại biểu cũng cho rằng quy hoạch mới cần phát huy tính đa bản sắc của từng khu vực: phía Bắc phát triển đô thị hiện đại, mật độ cao; phía Nam ưu tiên logistics, công nghiệp và đổi mới sáng tạo; khu vực trung tâm và vùng chuyển tiếp chú trọng bảo tồn cảnh quan, di sản và phát triển kinh tế văn hóa.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề nghị tăng cường liên kết vùng với Huế, Quảng Ngãi nhằm nâng cao sức cạnh tranh quốc tế; đồng thời chú trọng phát triển đô thị xanh, thích ứng biến đổi khí hậu, mở rộng không gian xanh và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
| Tại Hội thảo, KTS Hoàng Sừ, nguyên Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam (cũ) cho hay, khu nội đô thành phố đang đứng trước nguy cơ quá tải hạ tầng. Điều này thể hiện rõ qua việc thường xuyên xảy ra ùn tắc khi dân số hiện mới khoảng 1,2–1,3 triệu người. Trong khi đó, theo định hướng quy hoạch đến năm 2030, dân số thành phố dự kiến tăng lên khoảng 2,5 triệu người. Ông Sừ cho rằng Đà Nẵng sẽ phải đối mặt cùng lúc với ba áp lực lớn khi triển khai các nghị quyết của Quốc hội, gồm phát triển 7 khu thương mại tự do (FTZ), xây dựng cảng biển công suất 70 triệu tấn/năm và hình thành Khu tài chính quốc tế. Để giải quyết bài toán dài hạn, KTS Hoàng Sừ đề xuất chiến lược xây dựng một “Đà Nẵng mới” ở phía Nam, thay vì tiếp tục nén dân số vào khu vực lõi đô thị hiện hữu. Theo đề xuất, đô thị mới sẽ kéo dài từ bờ Nam sông Cổ Cò đến cuối huyện Thăng Bình trước đây, với quy mô khoảng 20.000 ha. Khu vực này được định hướng cách đô thị cũ khoảng 30 phút di chuyển bằng ô tô nhằm duy trì liên kết giữa hai trung tâm phát triển. Ông Sừ nhấn mạnh giải pháp cốt lõi là giữ nguyên quy mô dân số của đô thị lõi hiện tại, đồng thời giãn dân sang đô thị mới để giảm áp lực giao thông, môi trường và hạ tầng kỹ thuật. KTS Hoàng Sừ cũng đề xuất đưa trung tâm hành chính của thành phố về khu đô thị mới phía Nam Cửa Đại. Theo ông, việc này không chỉ mang ý nghĩa tổ chức không gian đô thị mà còn là “cam kết chính trị” để tạo niềm tin với các nhà đầu tư quốc tế về quyết tâm xây dựng một đô thị sinh thái, vị nhân sinh. |
Xuân Lam
