Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho biết, năm 2025 là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu nhiều sự kiện lớn của đất nước, trong đó công tác phát triển đô thị bước sang giai đoạn đổi mới toàn diện với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, một chủ trương lớn, tạo bước ngoặt trong quản trị và phát triển đô thị Việt Nam. Năm 2025 cũng tròn 10 năm kể từ khi Việt Nam cùng cộng đồng quốc tế cam kết thực hiện mục tiêu số 11 về phát triển đô thị bền vững trong 17 mục tiêu Phát triển bền vững của Liên hợp quốc (SDGs).
Theo Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn, hệ thống đô thị Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò là động lực phát triển của đất nước, không chỉ đóng góp cho tăng trưởng kinh tế mà còn có ý nghĩa sâu sắc về chính trị, xã hội, văn hóa và môi trường. Từ định hướng của Nghị quyết số 06-NQ/TW năm 2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam, Diễn đàn năm nay là dịp để đánh giá việc triển khai các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đồng thời tạo không gian đối thoại chính sách quốc gia, kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và đối tác phát triển.
“Ba nhóm chủ đề trọng tâm của Diễn đàn năm nay gồm: Đổi mới sáng tạo – động lực của phát triển đô thị thông minh; Tăng trưởng xanh – thích ứng biến đổi khí hậu và Quy hoạch, quản trị hiện đại – nền tảng nâng cao chất lượng sống đô thị. Đây là những định hướng cốt lõi thể hiện tinh thần “phát triển đô thị thông minh, bền vững và bao trùm” mà Bộ Xây dựng cùng các đối tác hướng tới trong giai đoạn mới” – Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh.
Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Trưởng Ban Chính sách chiến lược Trung ương Nguyễn Duy Hưng cho biết ba chủ đề của Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam năm nay phản ánh rõ bức tranh toàn diện về phát triển đô thị trong thời kỳ mới – giai đoạn mà đô thị hóa vừa tạo ra thời cơ, vừa đặt ra nhiều thách thức. Ông khẳng định phát triển đô thị bền vững không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là nhiệm vụ chính trị, xã hội và an sinh lâu dài. Đô thị không chỉ mở rộng không gian sống mà phải hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ môi trường, đảm bảo sự hài hòa giữa con người và môi trường.
Theo ông Nguyễn Duy Hưng, hệ thống đô thị Việt Nam vừa mang tính phổ quát của đô thị hiện đại toàn cầu, vừa phản ánh những đặc trưng riêng của Việt Nam. Vì vậy, cần tiếp tục chú trọng hoàn thiện thể chế, đặc biệt là pháp luật về quy hoạch và đất đai, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đô thị thông minh phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, vận hành đô thị. Ông cũng đề nghị tăng cường kỷ cương trong công tác quy hoạch, phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, đảm bảo nhu cầu về nhà ở cho người dân, khuyến khích phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, nhóm người yếu thế trong xã hội và ưu tiên các giải pháp bảo vệ môi trường, chống ngập úng, ứng phó biến đổi khí hậu.
Tham dự Diễn đàn, ông Thomas Gass – Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Thụy Sỹ tại Việt Nam nhấn mạnh vai trò quan trọng của quản trị trong xây dựng và phát triển đô thị. Quản trị hiệu quả chính là nền tảng của phát triển đô thị bền vững. Quản trị tốt sẽ tạo ra việc làm, cơ hội và sự công bằng, trong khi quản lý kém sẽ dẫn đến bất bình đẳng và rủi ro xã hội.
Đại sứ Thomas Gass đánh giá, hiện nay việc lập kế hoạch, triển khai các nhiệm vụ liên quan đến quản lý nhà nước tại các đô thị Việt Nam được thực hiện ngày càng nhanh chóng, thông minh và hiệu quả hơn; đồng thời khẳng định Thụy Sỹ sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong các sáng kiến tăng trưởng xanh và đô thị bền vững.
Cũng tại Diễn đàn, bà Mariam J. Sherman – Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, Campuchia và Lào chia sẻ, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình trở thành quốc gia có hệ thống đô thị năng động, thông minh và thân thiện với môi trường. WB cam kết tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam trong các lĩnh vực trọng điểm như quy hoạch tích hợp, tài chính đô thị, phát triển hạ tầng bền vững và chuyển đổi xanh. Bà nhấn mạnh: “Đô thị bền vững không chỉ là đích đến, mà là hành trình đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, sự lãnh đạo mạnh mẽ và cam kết phối hợp liên ngành. Việt Nam đã có nền tảng tốt và WB sẵn sàng đồng hành trên con đường đó.”
Phát biểu bế mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn khẳng định sự kiện đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra, với 37 tham luận và 22 bài trình bày trực tiếp, thu hút hơn 500 đại biểu tham dự. Ba hội thảo chuyên đề và một phiên toàn thể đã diễn ra sôi nổi, tập trung vào các trụ cột chính của phát triển đô thị trong giai đoạn mới.
Tại hội thảo chuyên về đổi mới sáng tạo, các đại biểu nhấn mạnh công nghệ IoT, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và bản sao số đô thị (Digital Twin) đang làm thay đổi cách thức quy hoạch và quản lý đô thị. Các địa phương như Đà Nẵng, Huế, Bình Dương đã chứng minh rằng chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà là đổi mới toàn diện tư duy quản trị. Các đại biểu thống nhất đề xuất hình thành Bộ tiêu chí đô thị thông minh quốc gia, phát triển nền tảng dữ liệu đô thị liên thông và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đô thị có sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và người dân.
Ở hội thảo chuyên đề về tăng trưởng xanh và thích ứng biến đổi khí hậu, các đại biểu phân tích sâu thực trạng ngập úng, sụt lún và xâm nhập mặn tại các đô thị ven biển, đồng bằng sông Cửu Long và miền Trung. Diễn đàn thống nhất cần lồng ghép yếu tố khí hậu vào quy hoạch và tài chính đô thị, phát triển hạ tầng xanh, hệ thống thoát nước thông minh và hợp tác quốc tế trong tài chính khí hậu.
Tại hội thảo chuyên đề về quy hoạch và quản trị hiện đại khẳng định tầm quan trọng của minh bạch, dữ liệu và sự tham gia của cộng đồng trong phát triển đô thị. Các chuyên gia cho rằng không có quy hoạch tốt thì không thể có đô thị đáng sống và không có quản trị hiện đại thì không thể có phát triển bền vững.
Tổng kết Diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nêu 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới: Hoàn thiện thể chế và chính sách phát triển đô thị bền vững; Rà soát, điều chỉnh quy hoạch hệ thống đô thị, nông thôn; Xây dựng nền tảng dữ liệu đô thị quốc gia; Thúc đẩy đô thị xanh, đô thị thông minh và khả năng chống chịu; Phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đô thị.
Thay mặt Bộ Xây dựng, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn cảm ơn Ban Chính sách chiến lược Trung ương, Tổng hội Xây dựng Việt Nam, Hội Quy hoạch và phát triển đô thị Việt Nam, cùng các tổ chức quốc tế như GIZ, SECO, UN-Habitat, AFD, WB và các địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội đã tích cực đồng hành trong công tác chuẩn bị và tổ chức Diễn đàn.
“Kết quả của Diễn đàn là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng, đặc biệt là trong hoạch định và hoàn thiện chính sách phát triển đô thị bền vững tại Việt Nam, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng hệ thống đô thị thông minh, xanh và bao trùm vì tương lai phát triển của đất nước” – Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh.
Đình Hà
