Ngày 11/5, tại thủ đô Rome của Italy, Ủy ban về an ninh lương thực thế giới (CFS), diễn đàn toàn cầu của Liên hợp quốc về các vấn đề an ninh lương thực, đã thông qua Nguyên tắc chỉ đạo toàn cầu sâu rộng về quản trị có trách nhiệm đối với quyền sở hữu hoặc tiếp cận đất đai, ngư trường và rừng nhằm bảo vệ các quyền của con người, đặc biệt là người nghèo.
Nguyên tắc chỉ đạo mới này được phát triển trên cơ sở quá trình tư vấn của Tổ chức Lương Nông Liên hợp quốc (FAO) từ năm 2009 và được hoàn tất sau các cuộc thương lượng liên chính phủ với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách các nước, đại diện các tổ chức xã hội dân sự quốc tế, khu vực tư nhân, các tổ chức quốc tế và giới học giả.
Tổng Giám đốc FAO, José Graziano da Silva, khẳng định đảm bảo cho người nghèo và người dễ bị tổn thương các quyền bình đẳng và an ninh về sở hữu hoặc tiếp cận đất đai, ngư trường và rừng là các điều kiện then chốt nhất để chống đói nghèo.
Việc các nước thỏa thuận về các nguyên tắc chỉ đạo sở hữu đất đai trên phạm vi toàn cầu thực sự là bước khai thông lịch sử. Các nước nay đã có quan điểm chung và đây là điểm khởi đầu có thể giúp cải thiện hiện trạng vốn bi thảm của những người nghèo và đói.
Tổng Giám đốc FAO nhấn mạnh vấn đề nổi bật trong số các vấn đề được đề cập trong nguyên tắc chỉ đạo mới này là hiện tượng cướp đoạt đất đai. Nguyên tắc chỉ đạo mới yêu cầu các chính phủ song hành với bảo vệ quyền con người, cuộc sống, an ninh lương thực và môi trường, còn phải có trách nhiệm bảo vệ các quyền sở hữu đất đai của người dân địa phương trước nguy cơ đang nổi lên từ hành động cướp đoạt đất đai quy mô lớn.
Nguyên tắc chỉ đạo mới cũng đề cập đến hàng loạt vấn đề khác như thừa nhận và bảo vệ các quyền sở hữu hợp pháp ngay cả trong hệ thống không chính thức, các thực tiễn tốt để đăng ký và chuyển giao quyền sở hữu, đảm bảo các hệ thống quản lý quyền sở hữu phải dễ tiếp cận và khả thi, quản lý việc tước đoạt và hoàn trả đất đai cho những người bị tước đoạt đất đai một cách hợp pháp trong quá khứ, và các quyền của các cộng đồng người bản xứ.
Ngoài ra, nguyên tắc chỉ đạo mới khẳng định quyền hồi tố hàng thế kỷ đối với một số vấn đề liên quan đến quyền sở hữu đất đai, giải quyết các vấn đề này cũng như các vấn đề mới nảy sinh.
Người đứng đầu FAO khẳng định tổ chức này sẵn sàng hỗ trợ và trợ giúp các nước thích nghi và thực hiện Nguyên tắc chỉ đạo mới. FAO đã phát hành hàng loạt tài liệu kỹ thuật để giúp các nước áp dụng các nguyên tắc mới phù hợp với đặc thù địa phương cũng như cung cấp trợ giúp kỹ thuật cho các chính phủ./.
