Báo cáo tại cuộc họp về công tác duy trì vệ sinh môi trường, xử lý ô nhiễm không khí trên địa bàn thành phố Hà Nội chiều ngày 20/8, ông Lê Thanh Nam, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, cho biết thành phố xác định ô nhiễm không khí là một trong những “điểm nghẽn” về môi trường cần tập trung xử lý. Phương châm được đặt ra là phòng ngừa, quản lý theo nguồn phát thải, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trách nhiệm của từng cấp, ngành, địa phương.
Kiểm soát nguồn phát thải, thúc đẩy giao thông xanh
Theo kết quả quan trắc, tính từ ngày 1/1 đến 11/8/2026, tỷ lệ ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 73,28%, tăng so với mức 71,18% trong kỳ báo cáo sáu tháng và đang tiến gần mục tiêu 75% đề ra cho cả năm. Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình ngày đạt 40,95 µg/m3, đáp ứng QCVN 05:2023/BTNMT.
Một trong những giải pháp trọng tâm được Hà Nội triển khai là kiểm soát nguồn phát thải từ giao thông. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố đã phê duyệt, triển khai Đề án Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026; đồng thời thực hiện các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sạch, phát triển hạ tầng và vận tải công cộng, từng bước hạn chế phương tiện cá nhân.
Từ ngày 1/7, toàn bộ tuyến xe buýt trong Vùng phát thải thấp sử dụng phương tiện xanh. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi phương tiện cá nhân mới ở giai đoạn đầu. Ông Nam cho biết xe mô tô sử dụng xăng tại các phường vẫn chiếm phổ biến từ 94-97% tổng số phương tiện. Xe mô tô điện đã xuất hiện tại tất cả địa bàn nhưng số lượng còn hạn chế, khoảng 1.000-3.500 xe/phường, tương ứng 3-6%. Số lượng xe điện đã bắt đầu tăng tại các phường Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng và Tây Hồ,…
Đối với ô tô, xe sử dụng xăng vẫn chiếm từ 75% đến hơn 80% tổng số phương tiện. Xe điện đã xuất hiện tại tất cả các phường nhưng mới chiếm khoảng 2-6%; số lượng xe hybrid còn thấp.
Để tăng cường năng lực theo dõi chất lượng không khí, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã lắp đặt 6 cảm biến, bố trí một xe quan trắc tự động tại phường Hoàn Kiếm; dự kiến tiếp nhận thêm 8 cảm biến do Pháp tài trợ, đồng thời phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai 39 trạm cảm biến trên địa bàn.
Cùng với kiểm soát ô nhiễm không khí, Hà Nội đang phải giải quyết áp lực lớn từ chất thải rắn. Hiện thành phố tiếp nhận, xử lý hơn 8.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày. Dự báo đến năm 2030, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng 13.200 tấn/ngày, trong đó nhu cầu xử lý tập trung khoảng 11.200 tấn/ngày.
Tại các khu xử lý Nam Sơn và Xuân Sơn hiện còn khoảng 34 triệu tấn rác đã chôn lấp. Lượng chất thải rắn xây dựng phát sinh khoảng 3.000-3.400 tấn/ngày, thời điểm cao điểm có thể lên tới khoảng 10.000 tấn/ngày. Dự báo đến năm 2030, lượng chất thải xây dựng phát sinh khoảng 5.000 tấn/ngày.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục triển khai nhiều nhóm giải pháp, trong đó có Vùng phát thải thấp, kiểm soát khí thải phương tiện và thúc đẩy giao thông xanh. Đồng thời, hoàn thành kiểm kê nguồn thải, xây dựng bản đồ phát thải và mô hình lan truyền ô nhiễm. Cùng với đó tăng kiểm tra các nguồn công nghiệp, xây dựng, vận chuyển vật liệu; chấm dứt đốt rơm rạ và đốt rác tự phát.
Tháo gỡ các điểm nghẽn về môi trường, chủ động sớm phương án ứng phó
Ô nhiễm không khí là vấn đề phức tạp, liên quan đến nhiều địa phương trong Vùng Thủ đô. Vì vậy, ông Bùi Duy Cường, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, cho rằng cần rà soát, nâng cao hiệu quả quy chế phối hợp với các tỉnh, thành phố trong vùng; nghiên cứu cơ chế chia sẻ dữ liệu và tăng cường kiểm soát ô nhiễm tại khu vực giáp ranh.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu chủ động dự báo tình hình ô nhiễm vào cuối năm và đầu năm, nhất là những thời điểm xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt, để xây dựng phương án ứng phó sớm. Các biện pháp kiểm soát bụi, tưới nước, vệ sinh đường phố và kiểm soát nguồn phát thải cần được triển khai chủ động. Đối với các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, cần tăng cường kiểm tra, xử lý quyết liệt; trường hợp cần thiết phải đình chỉ, đóng cửa cơ sở vi phạm, nhất là các cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết thời gian qua, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố đã tập trung chỉ đạo công tác cải thiện môi trường và bước đầu đạt kết quả tích cực. Tuy nhiên, khi xuất hiện điều kiện thời tiết bất lợi, nguy cơ ô nhiễm không khí cùng những vấn đề liên quan đến xử lý chất thải, nước thải có thể tiếp tục diễn biến phức tạp. Đặc biệt, vào mùa thu hoạch, tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp có thể gia tăng, ảnh hưởng đến chất lượng không khí trên địa bàn Hà Nội và các địa phương lân cận.
Do đó, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh yêu cầu “phải chuẩn bị trước một bước để có những giải pháp ứng phó ngay với tình trạng ô nhiễm môi trường, nhất là ô nhiễm không khí và vệ sinh môi trường”. Trước hết, không để môi trường xấu đi, đồng thời từng bước tháo gỡ điểm nghẽn về môi trường. Các nguồn phát thải từ phương tiện giao thông, công trình xây dựng, phá dỡ, hoạt động đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và đốt rác phải được kiểm soát chặt chẽ.
Đối với tình trạng đốt rơm rạ, đốt rác không đúng quy định, các địa phương phải tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm trường hợp vi phạm. Công an các cấp phối hợp với chính quyền địa phương phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm. Các công trình xây dựng, nhất là công trình phá dỡ, phải có biện pháp hạn chế phát tán bụi trong quá trình thi công, vận chuyển và phá dỡ.
Về vấn đề liên kết vùng, ông Thắng yêu cầu tăng cường phối hợp với các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô, thống nhất biện pháp kiểm soát nguồn phát thải, nhất là hoạt động đốt rơm rạ, đốt rác và các nguồn phát thải tại khu vực giáp ranh. Đối với kiểm soát khí thải phương tiện giao thông, các cơ quan chức năng phải thực hiện đúng lộ trình, thận trọng trong triển khai do chính sách tác động trực tiếp đến người dân, làm phát sinh chi phí và những yêu cầu tuân thủ mới.
Nhĩ Anh
