Giải thưởng Architecture Australia Unbuilt Work 2011 (do tạp chí Architecture Australia phối hợp với tập đoàn xây dựng ISIS trao tặng) dành cho các công trình kiến trúc tương lai vừa thuộc về một người Việt Nam – Tồn Vũ với dự án Sai Gon Informal Urbanism (tạm dịch là Sài Gòn không chính thức). Anh hiện đang sống tại Melbourne, Úc và làm việc cho công ty thiết kế kiến trúc PMDL và Co design Studio.
Dự án nêu trên giành chiến thắng nhờ khơi gợi tranh luận về quá trình hiện thực hoá kiến trúc. Tồn Vũ – tốt nghiệp thạc sĩ kiến trúc đại học RMIT (Úc) vào năm ngoái, lấy cảm hứng thực hiện dự án từ những tác động mà kiến trúc đem lại cho người dân Sài Gòn.
Ông Timothy Moore, đại diện ban giám khảo nhận xét: “Tồn Vũ đã khám phá chủ đề nóng – đô thị không chính thức, liên quan đến đời sống của 1/6 dân số thế giới hiện đang sinh sống trong các khu định cư không chính thức tại các đô thị lớn. Con số này được dự báo có chiều hướng ngày càng tăng cao. Qua dự án của Vũ, người ta có thể thấy một Sài Gòn khác, với những cư dân thành phố không chính thức, chịu tác động sâu sắc của quá trình hiện đại hoá. Tồn Vũ cho thấy sự hiểu biết sâu sắc về đời sống và văn hoá của thành phố, điều này được thể hiện qua nét phác thảo cấu trúc nhà ống, nhà tái định cư của Sài Gòn. Anh mở ra một không gian Sài Gòn không hào nhoáng bởi những cao ốc chọc trời, mà là những căn nhà kết hợp làm cửa hàng, nơi người dân cư ngụ và mưu sinh”.
- Ảnh bên: Khu buôn bán nhỏ đường hẻm.
Tồn Vũ chia sẻ: “Tôi mong muốn tham gia và phát triển ngành kiến trúc theo hướng dễ tiếp cận với số đông, nhất là người dân tại những nước đang phát triển, với giá dịch vụ phải chăng hơn. Tôi quan tâm đến những công việc mà mình có cơ hội đóng góp tích cực trong quá trình sáng tạo”.
Không gian nhà ban đầu.
Không gian sau khi người dân tự nâng cấp.
Khu thương mại mặt tiền và chợ.
Mặt tiền nhà sau lúc đầu.
Mặt tiền nhà sau khi người dân tự nới rộng.
Sơ đồ khu nhà gần sông.
Ông Riccardo Rizzi, giám đốc bộ phận Phát triển bền vững của ISIS trao giải cho Tồn Vũ (bìa trái).
|
Thông tin về Sai Gon Informal Dự án này (Sài Gòn đô thị mới – Sai Gon Informal) đề cập tới việc di dời giải toả các khu ổ chuột và những ảnh hưởng tiêu cực của nó đến mảng kinh tế nhỏ lẻ ở Sài Gòn. Những ảnh hưởng này một phần là do làn sóng phát triển thương mại mới. Dự án Sài Gòn đô thị mới xem xét và thử nghiệm một loại hình nhà và quy hoạch đô thị giúp cho các cư dân khu ổ chuột vẫn giữ nếp sống và làm việc hiện có. Dự án đưa ra sự hoà trộn giữa quy hoạch khu dân cư và kinh tế ngay tại chỗ nhằm bảo tồn sự hài hoà văn hoá và kinh tế cộng đồng. Mặt khác, nó cũng thiết lập mối quan hệ cộng sinh giữa buôn bán nhỏ lẻ đường phố và kinh tế chính thức. Ở tầm đô thị, thiết kế này giúp cho hoạt động buôn bán tiểu thương ở các khu phố nhỏ dễ dàng hơn. Nó được dựa trên tần suất và các loại hình buôn bán đã được phân tích theo điều kiện hiện thời. Bản thiết kế là một mạng tích hợp ba vùng hoạt động chính: khu thương mại mặt tiền, khu tiểu thương ở hẻm phố và khu giải trí dọc theo các kênh đào. Về mặt kiến trúc mà nói, do mật độ dân số dày đặc và khả năng kinh tế có hạn, kiểu hình nhà này thể hiện tính mở rộng và linh hoạt cho việc tự cải tiến. Phương pháp này được phát triển từ chuỗi không gian của kiểu nhà ống truyền thống ở Hà Nội. Nó được thiết kế để tích hợp sức chứa lớn hơn về không gian cho nhu cầu tự mở rộng về sau của dân cư khi kinh tế cho phép. Ở bên trong, các không gian trung lập có thể thích ứng cho nhu cầu thay đổi trong ngày, ví dụ như sinh sống và buôn bán vào ban ngày và nghỉ ngơi vào ban đêm. Về tổng quan, mục tiêu của dự án là nhằm bảo tồn một nét văn hoá vốn mỏng manh nhưng rất thiết yếu và mảng kinh tế của nhóm dân cư thu nhập thấp đang chiếm đến 80% kinh tế toàn thành phố. |
|
Thông tin về Tồn Vũ: – Ton Vu tên tiếng Việt là Vũ Ngọc Tồn, sinh năm 1986 tại Sài Gòn. Anh học trường trung học Lê Hồng Phong đến lớp 11 thì đi du học và định cư tại Melbourne, Úc. Tồn học kiến trúc tại RMIT University, Melbourne va Royal Danish Academy of Fine Arts tại Copenhagen, Đan Mạch, tốt nghiệp năm 2011. – Ở trường, anh được xếp vào top 15%. Bài đồ án tốt nghiệp đoạt giải công trình không xây dựng do tạp chí Architecture Australia kết hợp với công ty xây dựng ISIS, đồng thời được xếp vào top 5 của RMIT và đã được đưa đi tham dự giải cho các công trình đề tài tốt nghiệp tại Úc “Graduate Prize” do Royal Australia Institute of Architecture tổ chức. Một số công trình Tồn Vũ đã và đang tham dự thực hiện: – Heathmont Garden: 64 nhà ở tại Heathmont, Melbourne, Australia (thực hiện với GunnDyring Architcture and Urban Design). – Keys Street Mental Youth Health Hub cho YSAS (Youth Support and Advocacy Service) và Head Space (Australia Youth’s Mental Health Foundation): thiết kế nội thất (thực hiện với Co Design Studio). – Day Care for Disable Children tại Điện Bàn, Việt Nam (làm với Architects Without Frontiers & Buro Architects). |
Ngô Bá (tổng hợp) – ảnh: KTS Tồn Vũ cung cấp
