Theo UBND tỉnh, quy chế được xây dựng trên cơ sở các quy định của pháp luật Việt Nam và khuyến nghị của UNESCO, tạo hành lang pháp lý cho công tác bảo tồn di sản gắn với phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Đối với các điểm và cụm điểm di sản địa chất, văn hóa, thiên nhiên, việc xác định vùng lõi và vùng đệm được thực hiện dựa trên mối liên kết về không gian, giá trị và tính toàn vẹn của di sản.
Trong đó, vùng lõi được bảo vệ nghiêm ngặt nhằm giữ gìn nguyên trạng các giá trị nổi bật; vùng đệm có chức năng giảm thiểu tác động từ các hoạt động phát triển; còn vùng phát triển bền vững là không gian tổ chức các hoạt động kinh tế – xã hội hài hòa với yêu cầu bảo tồn.
Để bảo vệ di sản hiệu quả, tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi xâm hại di sản, ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường và đa dạng sinh học trong khu vực công viên địa chất. Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn di sản cũng được đẩy mạnh.
Song song với nhiệm vụ bảo tồn, tỉnh định hướng khai thác tiềm năng của công viên địa chất thông qua phát triển du lịch địa chất, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.
Các dự án đầu tư, xây dựng hạ tầng và phát triển sản phẩm du lịch trong khu vực phải bảo đảm không làm suy giảm giá trị di sản, cảnh quan và môi trường tự nhiên.
Theo định hướng phát triển, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông được quản lý theo nguyên tắc “phát triển để bảo tồn, bảo tồn để phát triển”, phù hợp với các tiêu chí của Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Tỉnh cũng khuyến khích phát triển các mô hình du lịch cộng đồng, sản phẩm đặc trưng, nghề truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa nhằm tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Đồng thời, huy động nguồn lực từ ngân sách, xã hội hóa và hợp tác quốc tế để phục vụ công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản.
Hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ số và hợp tác quốc tế sẽ được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và quảng bá hình ảnh công viên địa chất.
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông có diện tích khoảng 4.760 km², trải rộng trên địa bàn 22 xã, phường phía tây tỉnh Lâm Đồng. Đây là khu vực hội tụ nhiều giá trị nổi bật về địa chất, cảnh quan thiên nhiên, đa dạng sinh học và văn hóa bản địa.
Năm 2020, công viên được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu. Đến năm 2023, công viên hoàn thành kỳ tái thẩm định lần thứ nhất và được UNESCO tái công nhận danh hiệu giai đoạn 2024-2027.
Đăng Hùng
