Ngôi nhà Bahia ở thành phố Salvador, Brazil vừa mới được hoàn thành trong năm 2010 với diện tích dự án rộng 2.165m2 do văn phòng kiến trúc Marcio Kogan thiết kế. Điểm đặc biệt của ngôi nhà Bahia so với các ngôi nhà thông thường khác tại thành phố Salvador là ngôi nhà sinh thái, nhưng không theo tính chất kỹ thuật, cũng không theo trào lưu xu hướng “kiến trúc bền vững” hiện nay.
Ngôi nhà Bahia không có các thiết bị tối tân tinh vi để có thể giảm thiểu tối đa chi phí năng lượng, trái lại ngôi nhà dựa vào sơ đồ tổ chức của mặt bằng và việc sử dụng các vật liệu gần giống với kiến trúc bản địa truyền thống.
Ngôi nhà sử dụng những kiến thức phổ biến vốn được lưu truyền qua thời gian đã được sử dụng nhiều lần và tích hợp qua lịch sử kiến trúc của đất nước Brazil. Ngôi nhà được thiết kế dành cho vị trí mà nó tọa lạc, cho điều kiện khí hậu mà nó sở hữu, và hoàn toàn cho Bahia. Và không một phần mềm “xanh” nào phải sử dụng, không cần thiết bị kỹ thuật hiện đại và không cần tính toán.
Thợ xây dựng các nhà truyền thống Bahia từ lâu đã biết cách để giữ cho không gian nội thất thoáng mát, ngay cả trong điều kiện thời tiết nóng nực lên đến trên 40oC tại địa phương. Kỹ thuật của họ đã được sử dụng rất lâu trước khi các ý tưởng thiết kế dành cho nhiệt đới của Le Corbusier và thậm chí trước cả Norman Foster với những khoa học kỹ thuật chính xác của kiến trúc bền vững.
Những ngôi nhà bahian có mái làm bằng đất sét, các vật liệu thông thường được xử lý thô, và trần bằng những thanh gỗ. Các ô cửa rộng lớn bằng những tấm gỗ đục lỗ thông thoáng gió Mashrabiya được mang đến Barazil từ kiến trúc thuộc địa Bồ Đào Nha từ những thế kỷ đầu tiên khi chiến đóng các thuộc địa Châu Mỹ, và có nguồn gốc xuất xứ ban đầu từ ảnh hưởng của nền văn hóa Ả rập.
Các tấm gỗ này mang lại sự thoải mái cho không gian nội thất. Các ngôi nhà truyền thống bahian tận dụng gió thổi phía đông bắc từ biển để hình thành nên sơ đồ tổ chức cho mặt bằng và thông gió chéo tại các không gian chính, luôn luôn làm cho không gian nội thất mát mẻ và thông thoáng.
Ngôi nhà Bahia sử dụng tất các các nguyên lý truyền thống được sử dụng tại các ngôi nhà của Brazil. Những điều chỉnh, thay đổi dựa trên hình mẫu nhà Bồ Đào Nha cho khí hậu nhiệt đới luôn được nghiên cứu, tìm hiểu và áp dụng trong kiến trúc Brazil hiện đại. Thành quả của công việc này là một ngôi nhà rất mát mẻ, với các không gian nội thất được bảo vệ khỏi sự nóng bức của khí hậu bên ngoài.
Mặt bằng ngôi nhà được sắp xếp hoàn toàn quay xung quanh sân trong trung tâm, mang lại thông gió chéo có thể cho tất cả các không gian và một góc nhìn đến vườn thảm cỏ xanh với hai cây xoài sum suê. Ngôi nhà Bahia tại thành phố Salvador đã mang lại sự thoải mái về không gian sinh sống cho chủ nhà mà không cần phải sử dụng đến công nghệ kỹ thuật hiện đại nhất để có thể đạt được mục đích của nó.
KTS Vũ Linh Quang – Công ty Kiến trúc ARDOR Architects (biên dịch từ ArchDaily)
